Rewolucja w sklepach coraz bliżej. Za kilka miesięcy przy zakupach podamy PESEL

Wielkimi krokami zbliża się moment wdrożenia unijnego rozporządzenia AMLR (Anti-Money Laundering Regulation). Nowe przepisy zaczną obowiązywać już 10 lipca 2027 roku, co oznacza, że handel ma niewiele ponad pół roku na przygotowanie systemów do nowych obostrzeń. Choć celem Brukseli jest walka z finansowaniem terroryzmu oraz uszczelnienie systemu podatkowego, zmiany realnie wpłyną na procedury zakupowe w wielu branżach. Kluczową zmianą jest próg finansowy ustalony na poziomie 10 000 euro (ok. 43 000 złotych). Jeśli wartość kupowanego towaru - np. pierścionka zaręczynowego, markowego zegarka czy dzieła sztuki - przekroczy tę kwotę, sprzedawca będzie miał prawny obowiązek spisać Twoje dane, w tym imię, nazwisko oraz numer PESEL. Co ważne, przepisów nie da się obejść poprzez sztuczne rozbijanie płatności na mniejsze raty, ponieważ systemy będą sumować transakcje powiązane. Jeśli odmówisz weryfikacji tożsamości, sklep nie będzie mógł sfinalizować sprzedaży.

Od luksusowych aut po jachty. Gdzie limity będą wyższe?

Próg 10 000 euro dla biżuterii i dzieł sztuki to dopiero początek katalogu towarów objętych nadzorem. Unijni urzędnicy wdrożyli zasadę proporcjonalności ryzyka, co oznacza, że w przypadku innych dóbr luksusowych limity będą znacznie wyższe:

• Zgodnie z nowymi wytycznymi samochody z najwyższej półki i obowiązek rejestracji PESEL obejmie transakcje od kwoty 250 000 euro (ponad milion złotych).
• Prywatne jachty i samoloty oraz weryfikacja tożsamości będzie wymagana przy zakupach o wartości od 7,5 miliona euro.

Wszystkie te sektory zostaną oficjalnie włączone do grona tzw. instytucji obowiązanych. Oznacza to, że dealerzy samochodowi, domy aukcyjne czy salony jubilerskie będą traktowani przez prawo podobnie jak banki - staną się strażnikami systemu finansowego, odpowiedzialnymi za raportowanie podejrzanych transakcji do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF).

Co grozi sklepom za zignorowanie przepisów?

Dla przedsiębiorców nowe prawo oznacza potężną rewolucję biurokratyczną i konieczność przeszkolenia personelu. Przepisy AMLR nie pozostawiają złudzeń - za niedopełnienie obowiązku weryfikacji tożsamości klienta lub za sfinalizowanie transakcji mimo braku podania numeru PESEL, na firmy nakładane będą drastyczne kary finansowe. Sankcje mogą sięgać milionów euro lub określonego procentu rocznego obrotu przedsiębiorstwa. Dodatkowo właścicielom salonów luksusowych grozi odpowiedzialność karna oraz utrata licencji na prowadzenie działalności. Sprzedawcy nie będą więc mogli "przymknąć oka" na prośbę majętnego klienta, który chce pozostać anonimowy.

Czy nasze dane będą bezpieczne?

Masowe zbieranie numerów PESEL przez salony jubilerskie czy handlarzy dziełami sztuki budzi ogromne obawy ekspertów ds. cyberbezpieczeństwa oraz obrońców prywatności. Sklepy będą musiały nie tylko spisać dane, ale też przechowywać je przez określony prawem czas (najczęściej 5 lat) w sposób uniemożliwiający wyciek. Dla wielu mniejszych podmiotów wdrożenie systemów spełniających rygorystyczne normy RODO i AMLR będzie wyzwaniem technologicznym. Istnieje realne ryzyko, że bazy danych handlowców staną się celem ataków hakerskich. Klientom pozostanie ufać, że miejsca, w których zostawiają swoje wrażliwe dane, należycie zabezpieczyły swoje systemy IT przed cyberprzestępcami.