Płaca minimalna to najniższa kwota, jaką pracodawca może legalnie zapłacić pracownikowi za godzinę pracy lub za miesiąc pracy, w zależności od systemu płac.
Płace minimalne prezentowane przez Eurostat są na ogół przedstawiane jako miesięczne stawki wynagrodzenia brutto, tj. przed odliczeniem podatku dochodowego i składek na ubezpieczenia społeczne płaconych przez pracownika – wyjaśnia europejski urząd statystyczny.
Płaca minimalna w euro
W przypadku wynagrodzeń wyrażonych w euro widoczne są znaczne różnice w krajowych płacach minimalnych.
Na czele zestawienia z najwyższymi minimalnymi płacami są kraje tzw. starej Unii Europejskiej. Najwyższe minimalne wynagrodzenie, na poziomie 2508 euro, jest w Luksemburgu. W Niemczech, największej gospodarce Europy, minimalna płaca była o 500 euro niższa niż w najmniejszym kraju Beneluksu. W Niemczech minimalna płaca była na poziomie 1997 euro. Kolejne były Holandia i Belgia z płacą minimalną na poziomie 1995 euro oraz Irlandia (1910 euro), Francja (1747 euro) i Hiszpania (1260 euro).
Jedynym krajem tzw. nowej UE, który miał płacę minimalną powyżej poziomu 1000 euro, była Słowenia (1203 euro).
Natomiast najniższą płacę minimalną wśród państw UE na początku lipca 2023 r., tylko 399 euro, pobierali pracownicy w Bułgarii.
W krajach kandydujących i potencjalnie kandydujących, w których obowiązuje krajowa płaca minimalna i dla których dostępne są dane, poziom płacy minimalnej waha się od 375 euro w Albanii do 532 euro w Czarnogórze.
Gdzie płaca minimalna rośnie najszybciej?
Średnia roczna stopa wzrostu w okresie od lipca 2013 r. do lipca 2023 r. była najwyższa w Rumunii (+12,9 proc.), a następnie na Litwie (+11,2 proc.), Bułgarii (+9,7 proc.) i Czechach (+9,0 proc.). Najniższe średnie roczne stopy wzrostu wśród państw członkowskich UE odnotowano na Malcie (+1,7 proc.) i we Francji (+2,0 proc.).
W Polsce w ciągu dekady płaca minimalna rosła średnio o 8,2 proc. i był to siódmy najwyższy wzrost w UE.
Płaca minimalna wyrażona w standardach siły nabywczej
Dysproporcje w płacach minimalnych są znacznie mniejsze po uwzględnieniu różnic w poziomie cen. Porównując płace minimalne brutto obowiązujące 1 lipca 2023 r. i po dostosowaniu ich do różnic cenowych w różnych krajach za pomocą parytetów siły nabywczej (PPP) dla wydatków gospodarstw domowych na spożycie ostateczne widać, że w państwach Wspólnoty płace minimalne wahały się od 679 PPS miesięcznie w Bułgarii do 1836 PPS miesięcznie w Niemczech.
Po przeliczeniu na PPS Luksemburg spadł na drugą pozycję z minimalnym wynagrodzeniem na poziomie 1833 PPS.
Płaca minimalna w Polsce
W Polsce płaca minimalna jest regulowana przez ustawę i jest corocznie aktualizowana. Dane Eurostatu pokazują, że w ciągu dekady minimalne wynagrodzenie w Polsce wzrosło z 1600 zł w lipcu 2013 r. do 3600 zł w lipcu 2023 r. Pracownik, który otrzymuje płacę minimalną, ma zagwarantowane wynagrodzenie nie niższe od tej kwoty, niezależnie od tego, jak dużo godzin pracował.
Jak te stawki wypadają na tle innych państw? Z wyliczeń Eurostatu wynika, że Polska z płacą minimalną na poziomie 811 euro plasuje się w środku stawki (na 13. pozycji), pomiędzy Maltą a Czechami. Także w środku stawki, choć nieco wyżej, Polska znajduje się po uwzględnieniu różnic w poziomie cen. W Polsce w lipcu 2023 r. płaca minimalna wyrażona w standardach siły nabywczej była na poziomie 1249 PPS, co plasuje nas na 9. pozycji wśród europejskich państw.
