Rutte ogłosił decyzję. To Niemcy sfinansują program
Podczas szczytu NATO w Ankarze sekretarz generalny Sojuszu Mark Rutte poinformował o rozpoczęciu formalnych negocjacji z firmą Saab w sprawie zakupu maksymalnie 10 samolotów wczesnego ostrzegania i dowodzenia GlobalEye. Na razie nie podpisano jeszcze umowy ani nie złożono oficjalnego zamówienia, jednak rozpoczęcie negocjacji ze szwedzkim koncernem oznacza, że program wszedł w kluczową fazę.
Jak podaje seriws Hartpunkt, główny ciężar finansowania wezmą na siebie Niemcy. Stany Zjednoczone nie zamierzają współfinansować rozwoju europejskich zdolności w zakresie samolotów wczesnego ostrzegania. Niemcy planują wydać około 3 mld euro na zakup następców samolotów Boeing E-3A AWACS w latach 2028–2034. Dodatkowo już w latach 2026–2027 na realizację programu przeznaczą blisko 400 mln euro.
Obecnie natowska flota AWACS stacjonuje w bazie Geilenkirchen w Niemczech. To właśnie stamtąd od początku pełnoskalowej wojny w Ukrainie samoloty regularnie patrolują wschodnią flankę Sojuszu.
GlobalEye ma zapewnić NATO przewagę
Zakup nowych maszyn jest elementem szeroko zakrojonej modernizacji zdolności rozpoznawczych NATO. Samoloty E-3A AWACS służą od kilkudziesięciu lat i wymagają zastąpienia nowocześniejszą konstrukcją.
GlobalEye powstał na bazie odrzutowca Bombardier Global 6500 i został wyposażony w radar Erieye Extended Range, nowoczesny zestaw sensorów oraz wielodomenowy system dowodzenia i kierowania (C2). System umożliwia jednoczesne wykrywanie i śledzenie celów powietrznych, lądowych oraz morskich.
Według producenta GlobalEye zapewnia wykrywanie celów z dużych odległości oraz bardzo szybką aktualizację danych. Maszyna ma identyfikować nie tylko samoloty i śmigłowce, lecz także trudne do wykrycia i zamaskowane cele, drony, pociski balistyczne oraz hipersoniczne. GlobalEye zachowuje pełną zdolność działania nawet w warunkach silnych zakłóceń radioelektronicznych i aktywnego przeciwdziałania elektronicznego.
Po zakończeniu negocjacji z Agencją Wsparcia i Zamówień NATO (NSPA) możliwe będzie podpisanie umowy i rozpoczęcie dostaw nowych samolotów, które przez kolejne dekady mają stanowić podstawę systemu wczesnego ostrzegania NATO.
Redaktor Forsal.pl. Absolwent politologii na Uniwersytecie SWPS, z zamiłowania historyk. W przeszłości związany z Polskim Radiem, Wirtualną Polską, dziennikiem „Polska The Times” oraz miesięcznikiem „Nasza Historia”. Publikował również w Gazeta.pl i „Newsweek Historia”. Były wieloletni współpracownik Ośrodka „Karta” i Muzeum Getta Warszawskiego. Autor pierwszej pełnej biografii gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego - „Decyzje ‘Bora’. (Auto)biografia Tadeusza Komorowskiego - kawalerzysty, olimpijczyka, dowódcy, wodza i premiera”.