Wiwatami przyjęto we wtorek w Harare oświadczenie o dymisji 93-letniego Mugabego, który rządził Zimbabwe przez ostatnie 37 lat. Radość wybuchła ponownie w środę, gdy do kraju powrócił były wiceprezydent Emmerson Mnangagwa, który ma w piątek zostać zaprzysiężony jako następca Mugabego.
Przez lata Zachód stosował wobec rządu Mugabego sankcje w związku z doniesieniami o fałszowaniu przez niego wyborów i łamaniu praw człowieka. Wobec tego afrykański dyktator zwracał się – jak sam mówił - „na Wschód”, czyli w stronę Pekinu.
Chiny stały się czwartym partnerem handlowym i największym źródłem zagranicznych inwestycji w Zimbabwe, którego sytuacja gospodarcza jest – wedle słów szefa misji MFW - „bardzo trudna”. Teraz, gdy Mugabe odszedł, Pekin może na swoich relacjach z afrykańskim państwem zyskać jeszcze więcej.
„Mnangagwa wydaje się bardziej otwartym przywódcą, od kiedy publicznie wypowiadał się przeciwko nacjonalistycznej polityce Mugabego, która odstraszała zagranicznych inwestorów” - ocenił ekspert z Instytutu Studiów Azji Zachodniej i Afryki przy Chińskiej Akademii Nauk Społecznych Wang Hongyi.
Dwa lata temu Mnangagwa wypowiedział się przeciwko zmuszaniu zagranicznych firm od odsprzedania udziałów w zimbabweńskich spółkach przedsiębiorstwom lokalnym. W tym samym okresie powiedział chińskiej państwowej telewizji CCTV, że Zimbabwe pracuje nad programem reform gospodarczych, które mają stworzyć atrakcyjne warunki dla inwestorów z zagranicy.
Zdaniem Wanga relacje Chin z Zimbabwe mogą się dodatkowo zacieśnić, jeśli Mnangagwa zdecyduje się zliberalizować dostęp do rynku. Zaznaczył przy tym, że nowy prezydent utrzyma rządy „żelaznej pięści”, a jego ewentualna otwartość dotyczy tylko sfery gospodarczej.
Mnangagwa jest związany z Chinami od lat 60., kiedy przeszedł w tym kraju szkolenie wojskowe. Według znawcy Afryki z Chińskiej Akademii Nauk Społecznych Shen Xiaoleia, przyjazny stosunek wobec Chin zjednał Mnangagwie przychylność chińskich biznesmenów działających w Zimbabwe.
„(Mnangagwa) jest znany ze skłonności do uczestnictwa w aktywnościach organizowanych przez chińskie grupy w Zimbabwe. (…) Jeśli wyciągnął lekcję z (historii) swojego poprzednika, będzie skłonny sterować krajem z większą otwartością i będzie prowadził politykę bardziej przyjazną dla zagranicznych inwestycji” - ocenił Shen.
Według chińskiej ambasady w Zimbabwe, w kraju mieszka obecnie ponad 10 tys. Chińczyków. Obywatele ChRL prowadzą tam różnorakie biznesy, od restauracji po fabryki; inwestują również w tamtejszy sektor energetyczny. Państwowa chińska firma Power Construction Corporation podpisała dwa lata temu wartą 1,2 mld dolarów umowę na rozbudowę zimbabweńskiej elektrowni.
Z Kantonu Andrzej Borowiak (PAP)
