Kto dostanie pieniądze? Te zmiany to rewolucja dla tysięcy Polaków
Zmiany w przepisach, które weszły w życie, otwierają zupełnie nowe możliwości przed tysiącami obywateli, a w szczególności przed osobami starszymi. Obniżenie progu punktowego decydującego o przyznaniu świadczenia wspierającego to krok milowy dla tych, którzy do tej pory zmagali się z barierami biurokratycznymi i zdrowotnymi, nie otrzymując przy tym należnej pomocy finansowej. Co to oznacza w praktyce? Kto może liczyć na dodatkowy zastrzyk gotówki i jak przebrnąć przez procedury urzędowe bez wychodzenia z domu? Przedstawiamy kompleksowy przewodnik po nowych regulacjach.
Przełom w przepisach. Rząd otwiera drzwi do nowego wsparcia
Przez lata polski system opieki nad osobami z ograniczeniami sprawności borykał się z problemem tzw. luki systemowej. Wiele osób starszych oraz borykających się z przewlekłymi schorzeniami, których stan zdrowia uniemożliwiał pełną samodzielność, nie mogło liczyć na pomoc finansową, ze względu na wysoką emeryturę, co w istotny sposób wpływało na ich codzienność i warunki bytowe.
Zredukowanie progu kwalifikacyjnego, od którego przysługuje świadczenie wspierające, sprawiło, że dodatkowe pieniądze staną się realnym odciążeniem dla znacznie szerszej grupy potrzebujących. Ma to szczególne znaczenie dla seniorów posiadających orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Dotychczas to właśnie ta grupa najczęściej borykała się z odmowami, mimo że codzienne funkcjonowanie sprawiało im ogromne trudności. Środki te mogą zostać przeznaczone między innymi na pokrycie rosnących kosztów leków, prywatną opiekę pielęgniarską, zakup nowoczesnego sprzętu rehabilitacyjnego czy po prostu na ułatwienie codziennej egzystencji, która z wiekiem staje się coraz droższa i bardziej wymagająca.
Nawet 1,2 mln Polaków zyska na nowych przepisach. Kto jest w tej grupie?
W Polsce funkcjonuje trójstopniowy podział niepełnosprawności: lekki, umiarkowany oraz znaczny. Każdy z nich definiuje poziom barier zdrowotnych oraz zdolność danej osoby do samodzielnego funkcjonowania i pracy zawodowej. To właśnie umiarkowany stopień jest najpowszechniejszym dokumentem orzeczniczym w kraju. Według statystyk i doniesień medialnych stanowi on aż około 40% wszystkich wydawanych orzeczeń i może objąć nawet 1,2 mln osób.
Umiarkowany stopień niepełnosprawności. Zobacz, komu teraz przysługują pieniądze
Kto może otrzymać zaświadczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności? Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dokument może otrzymać osoba:
- zmagająca się z naruszoną sprawnością organizmu,
- niezdolna do pracy bądź zdolna do jej wykonywania wyłącznie w warunkach pracy chronionej,
- wymagająca częściowej lub okresowej pomocy ze strony innych osób w celu pełnienia ról społecznych.
Wielu seniorów nie zdaje sobie sprawy, że ich codzienne dolegliwości, takie jak zaawansowane problemy z narządem ruchu, ograniczenia kardiologiczne czy pierwsze etapy chorób otępiennych, mogą otworzyć im drogę do ubiegania się o świadczenie wspierające.
Wysoka emerytura nie przeszkodzi. ZUS wypłaci seniorom pieniądze bez względu na dochód
Jednym z największych atutów świadczenia wspierającego jest fakt, że nie podlega ono kryterium dochodowemu. W praktyce oznacza to, że wysokość emerytury lub renty nie ma żadnego znaczenia.
- Emerytura i renta nie wykluczają pomocy: Pobieranie emerytury i renty z ZUS nie stoi na przeszkodzie w otrzymaniu dodatkowych funduszy.
- Aktywność zawodowa jest dozwolona: Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, które mimo barier zdrowotnych decydują się na pracę (np. w zakładach pracy chronionej lub na dostosowanych stanowiskach), mogą bez przeszkód zarabiać i jednocześnie pobierać świadczenie. Ich wynagrodzenie nie wpłynie na wysokość przyznanej kwoty.
70 punktów to klucz do wypłaty świadczenia wspierającego. Jak działa system oceniania?
Chociaż kryterium dochodowe zostało wyeliminowane, nie każdy senior z niepełnosprawnością otrzyma świadczenie wspierające. Wypłata, jak i wysokość pomocy, jest uzależniona od oceny poziomu potrzeby wsparcia, która jest wyrażona w skali punktowej od 0 do 100 punktów.
Punktacja ta nie określa stopnia samej choroby, lecz to, jak bardzo dana dolegliwość ogranicza człowieka w codziennym, samodzielnym życiu. Pod uwagę brane są tak proste czynności jak samodzielne wstawanie z łóżka, przygotowywanie i spożywanie posiłków, dbanie o higienę osobistą, robienie zakupów, komunikowanie się z otoczeniem czy zdolność do kontrolowania przyjmowania leków.
Warunkiem bezwzględnym do otrzymania świadczenia wspierającego jest uzyskanie minimum 70 punktów w tej skali. Każdy punkt powyżej tej granicy bezpośrednio przekłada się na wysokość przelewu, jaki co miesiąc będzie trafiał na konto seniora.
Nawet 4300 zł miesięcznie na konto seniora. Sprawdź nowe stawki w tabeli
Wysokość świadczenia wspierającego jest ściśle powiązana z wysokością renty socjalnej, która po corocznej marcowej waloryzacji w 2026 roku wzrosła do poziomu 1978,49 zł brutto. Kwoty wypłacane beneficjentom stanowią określony procent tej sumy, co sprawia, że najniższe wsparcie wynosi niemal 800 zł. Natomiast osoby wymagające najintensywniejszej opieki mogą liczyć na kwotę przekraczającą 4300 zł miesięcznie.
Poniższa tabela przedstawia dokładny wymiar stawek po waloryzacji w odniesieniu do uzyskanej punktacji
Liczba przyznanych punktów | Procent renty socjalnej | Dokładna kwota wypłaty netto (na rękę) |
70–74 pkt | 40% renty socjalnej | 791,40 zł |
75–79 pkt | 60% renty socjalnej | 1187,10 zł |
80–84 pkt | 80% renty socjalnej | 1582,80 zł |
85–89 pkt | 120% renty socjalnej | 2374,20 zł |
90–94 pkt | 180% renty socjalnej | 3561,30 zł |
95–100 pkt | 220% renty socjalnej | 4352,70 zł |
Trzy kroki do świadczenia. Nie popełnij tych błędów w urzędzie
Dla wielu seniorów zderzenie z procedurami administracyjnymi bywa stresujące. Ustawodawca uprościł jednak ten proces, dzieląc go na etapy. Kluczem do sukcesu jest zachowanie odpowiedniej kolejności działań.
Krok 1: Wniosek do Powiatowego lub Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (PZON/MZON)
Pierwszym krokiem walki o świadczenie wspierające jest złożenie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Seniorzy powinni pamiętać, że od decyzji przysługuje im odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności.
Krok 2: Wniosek do WZON (Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności)
Zanim seniorzy zwrócą się do ZUS po wypłatę świadczenia, muszą uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia. Do złożenia wniosku niezbędne jest posiadanie aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub niezdolności do pracy. WZON przeanalizuje dokumentację medyczną, następnie wyda decyzję z określoną liczbą punktów (w przedziale 0–100).
Krok 3: Wniosek do ZUS o wypłatę świadczenia
Dopiero w momencie, gdy senior dysponuje już prawomocną decyzją z WZON i widnieje na niej wynik wynoszący co najmniej 70 punktów, może przejść do drugiego etapu. Składa wniosek bezpośrednio do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o uruchomienie wypłat finansowych. ZUS automatycznie zweryfikuje dane z systemu WZON i po wydaniu pozytywnej decyzji rozpocznie comiesięczne przelewy na wskazany rachunek bankowy.
Wniosek przez bank lub mObywatel. Ułatwienia dla seniorów
Cały proces został w pełni zautomatyzowany. Oznacza to, że wszystkie formalności załatwia się wyłącznie drogą internetową. Dla części seniorów może to być pewnym wyzwaniem technologicznym, dlatego w tym procesie nieoceniona okazuje się pomoc najbliższych członków rodziny, dzieci czy wnuków. Wnioski można złożyć za pomocą trzech bezpiecznych i autoryzowanych kanałów cyfrowych:
- Platforma eZUS (dawniej PUE ZUS): To oficjalny portal Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Logowanie jest proste i bezpieczne m.in. za pomocą Profilu Zaufanego, aplikacji mObywatel czy bankowości elektronicznej.
- Portal Emp@tia: Rządowy portal informacyjno-usługowy dedykowany sprawom społecznym i rodzinnym, który umożliwia sprawne przesyłanie wniosków bezpośrednio do instytucji państwowych.
- Bankowość internetowa: Większość wiodących banków komercyjnych w Polsce zintegrowała swoje systemy z platformami administracji publicznej. Dzięki temu wniosek można wysłać bezpośrednio z poziomu swojego konta bankowego, w taki sam sposób, w jaki opłaca się rachunki czy wnioskuje o inne benefity państwowe.
Ważne! Jeśli jesteś seniorem lub masz w swojej rodzinie osobę z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, warto jak najszybciej zainteresować się tymi zmianami i złożyć odpowiedni wniosek, żeby poprawić komfort codziennego życia.
Stare świadczenie pielęgnacyjne a brak zawieszenia emerytury. Jest wyrok NSA
Z wykształcenia prawniczka, z zamiłowania redaktorka. Zaczynała w „Pulsie Biznesu”, a dziś współtworzy redakcję serwisu GazetaPrawna.pl, gdzie pisze głównie o prawie, społeczeństwie i biznesie. Lubi opowiadać o ludziach stojących za sukcesem firm i o tym, jak pasja spotyka się z profesjonalizmem. Z zainteresowaniem śledzi rozwój polskich marek modowych oraz to, jak prawo i gospodarka wpływają na branże kreatywne. Fanka dobrej kawy i pudelków. W wolnym czasie podróżuje, słucha muzyki i sięga po reportaże.