Ochrona przedemerytalna pracowników. Co znajdziemy w Kodeksie pracy?
Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, osoby zatrudnione na umowie o pracę, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn) pozostało mniej niż 4 lata, a ich staż pracy pozwala na uzyskanie prawa do emerytury po ukończeniu tego wieku, objęte są szczególną ochroną. Oznacza to, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę kobietom, które skończyły 56 lat i mężczyznom po ukończeniu 61 roku życia. Przepisy te mają na celu zapewnienie stabilności zatrudnienia osobom, które zbliżają się do zakończenia kariery zawodowej i mogłyby mieć trudności ze znalezieniem nowej pracy.
W tych sytuacjach ochrona przedemerytalna pracownika nie obowiązuje
Choć ochrona przedemerytalna skutecznie zabezpiecza wielu pracowników przed zwolnieniem, istnieją sytuacje, w których nie ma zastosowania. Przede wszystkim nie obowiązuje ona w przypadku zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, jeśli termin zakończenia umowy przypada przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Pracodawca może również rozwiązać umowę z pracownikiem w okresie ochronnym w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji firmy. W takich sytuacjach zwolnionemu pracownikowi przysługuje ochrona alternatywna.
Czym jest świadczenie przedemerytalne?
Taką alternatywę stanowi świadczenie przedemerytalne, czyli comiesięczne wsparcie finansowe przyznawane osobom, które straciły pracę z przyczyn niezależnych od siebie (np. likwidacja zakładu pracy) i nie mogą znaleźć nowego zatrudnienia, a jednocześnie są już blisko wieku emerytalnego. Ma ono na celu zapewnienie środków do życia w okresie przejściowym – od utraty pracy do momentu uzyskania prawa do emerytury. Aby je otrzymać, trzeba spełnić określone warunki, takie jak odpowiedni staż ubezpieczeniowy, wiek oraz rejestracja w urzędzie pracy.
Jakie warunki należy spełnić, żeby otrzymać świadczenie przedemerytalne?
Aby otrzymać świadczenie przedemerytalne, trzeba spełnić kilka precyzyjnie określonych warunków. Przede wszystkim konieczna jest rejestracja w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna oraz pobieranie zasiłku dla bezrobotnych przez co najmniej 180 dni. Ważne jest również to, aby utrata pracy nastąpiła z przyczyn niezależnych od pracownika, np. w wyniku likwidacji zakładu pracy lub zwolnienia grupowego. Kolejnym kluczowym kryterium jest odpowiedni staż ubezpieczeniowy. Aby otrzymać świadczenie, kobiety muszą mieć co najmniej 56 lat i 20 lat stażu pracy, a mężczyźni 61 lat i 25 lat stażu. Istnieją również opcje dla osób z dłuższym stażem pracy, które mogą ubiegać się o świadczenie wcześniej, odpowiednio w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni), ale wtedy wymagany jest dłuższy staż pracy - 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Spełnienie tych wymogów umożliwia złożenie wniosku do ZUS o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
Ile wynosi świadczenie przedemerytalne brutto i netto w 2025 roku?
Świadczenie przedemerytalne w 2025 roku kształtuje się następująco:
- brutto: od 1 marca 2025 r. jego wysokość wynosi 1 893,41 zł;
- netto: przeciętna wartość świadczenia po odliczeniu składek i podatku wynosi około 1 417,90 zł.
Jak długo można pobierać świadczenie przedemerytalne?
Świadczenie przedemerytalne można pobierać do momentu osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego, czyli do dnia, w którym nabywa się prawo do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dla kobiet wiek emerytalny to obecnie 60 lat, a dla mężczyzn – 65 lat. Świadczenie przedemerytalne ma charakter czasowy i pełni funkcję pomostu finansowego pomiędzy utratą pracy a rozpoczęciem pobierania emerytury. Po osiągnięciu odpowiedniego wieku świadczenie wygasa, a ZUS z urzędu zamienia je na emeryturę, bez konieczności składania osobnego wniosku.
