Obecnie do większości lekarzy specjalistów obowiązują skierowania wystawiane przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. To niestety sprawia, że część z nich w trakcie wizyt jedynie wystawia e-skierowania, co wydłuża kolejkę pacjentów chorych przewlekle i potrzebującym doraźnej porady lekarskiej.
Pacjent, który chce dostać się na wizytę do lekarza specjalisty, musi wcześniej odbyć wizytę u lekarza POZ. Jednak nie każdy.
Kto nie potrzebuje skierowania do lekarza?
Znalezienie się na tej uprzywilejowanej liście nie jest oczywiście żadnym zaszczytem, bo w wielu przypadkach wiąże się z określonymi schorzeniami lub bolesną przeszłością. Bez skierowania do poradni specjalistycznej mogą się zapisać:
- chorujący na gruźlicę,
- osoby zakażone wirusem HIV,
- inwalidzi wojenni lub wojskowi, kombatanci lub osoby represjonowane, żołnierze zastępczej służby wojskowej, działacze i byli działacze opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowane z powodów politycznych lub osoby deportowane do pracy przymusowej,
- cywilne niewidome ofiary działań wojennych,
- uprawnieni żołnierze lub pracownicy wojska (w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa),
- weterani (w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa),
- osoby uzależnione od alkoholu, środków odurzających i substancji psychotropowych (w zakresie lecznictwa odwykowego),
- osoby współuzależnione: mieszkające lub gospodarujące wspólnie z osobą uzależnioną lub gdy ich stan psychiczny powstał na skutek związku emocjonalnego z osobą uzależnioną (w zakresie leczenia współuzależnienia),
- osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności
- z orzeczeniem o niepełnosprawności i wskazaniami (także niezdolne do samodzielnej egzystencji).
Wymienione na powyższej liście osoby mogą nie potrzebować skierowania do lekarza, co jeszcze nie oznacza, że bez skierowania zostaną przyjęte w poradni specjalistycznej już w dniu zgłoszenia.
Do tych lekarzy w 2026 roku nie potrzeba skierowania
Od września 2025 roku wydłużyła się lista specjalistów, do których można już umówić się bez skierowania. Oprócz:
- psychiatry,
- ginekologa i położnika,
- onkologa,
- wenerologa,
- dentysty,
bez skierowania udamy się już także do:
- lekarza medycyny sportowej,
- optometrysty,
- psychologa.
Przykład
Każdy, kto chce zarejestrować się bezpośrednio do w/w specjalistów nie potrzebuje już skierowania od lekarza rodzinnego. Nie obowiązuje tutaj też rejonizacja, wystarczy wybrać placówkę mającą kontrakt z NFZ.
Trwają również prace zmierzające do poszerzenia listy osób uprzywilejowanych do wizyt u lekarzy poza kolejnością. Nie oznacza to ominięcia skierowań do lekarzy specjalistów, za to ma realnie skrócić czas oczekiwania na wizytę, ponieważ zgodnie z założeniem osoba z listy uprzywilejowanych pacjentów ma trafić do specjalisty w ciągu 7 dni. Bardzo możliwe, że wkrótce ta lista osób zostanie rozszerzona o dzieci przysposobione i rodziny mundurowych.
