Zmiany w prawie dla uczelni, komisja rekomenduje przyjęcie nowelizacji
Sejmowa komisja do spraw deregulacji rozpatrzyła projekt zmian przygotowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Posłowie opowiedzieli się za przyjęciem nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce bez wprowadzania poprawek.
Proponowane przepisy zakładają rozszerzenie systemu wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Nowe rozwiązania obejmą nie tylko studentów i doktorantów, lecz także kandydatów oraz uczestników studiów podyplomowych.
Wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami, obecne przepisy obejmują tylko część uczących się
Obecnie uczelnie publiczne i prywatne otrzymują środki z budżetu państwa na działania umożliwiające osobom z niepełnosprawnościami udział w procesie rekrutacji oraz kształcenia. Finansowanie obejmuje studia i szkoły doktorskie, a także działalność naukową.
Na podstawie tych środków uczelnie tworzą uczelniany fundusz wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Z obowiązujących przepisów korzystają jednak wyłącznie studenci i doktoranci, natomiast osoby uczestniczące w studiach podyplomowych dotąd pozostawały poza systemem wsparcia.
Nowelizacja ma to zmienić i włączyć tę grupę do katalogu osób, które mogą korzystać z udogodnień oferowanych przez uczelnie.
Studia podyplomowe także ze wsparciem, zmiana zgodna ze strategią dla osób z niepełnosprawnościami
Podczas posiedzenia komisji wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego Maria Mrówczyńska podkreśliła, że obecny system prawny zobowiązuje uczelnie do zapewnienia odpowiednich warunków kształcenia osobom z niepełnosprawnościami tylko na studiach oraz w szkołach doktorskich.
Jak wskazała, zgodnie ze strategią państwa dotyczącą wsparcia osób z niepełnosprawnościami konieczne jest wprowadzenie rozwiązań umożliwiających pełny udział w edukacji również w przypadku studiów podyplomowych.
Bez dodatkowych pieniędzy, pojawiają się obawy o podział środków
Planowanym zmianom nie będzie jednak towarzyszyć zwiększenie dotacji dla uczelni. Środki przeznaczone na wsparcie osób z niepełnosprawnościami pozostaną na tym samym poziomie.
Dotacja nadal będzie obliczana na podstawie liczby studentów i doktorantów z niepełnosprawnościami. Uczelnie zyskają jednak możliwość wykorzystania tych środków także na potrzeby uczestników studiów podyplomowych.
Takie rozwiązanie budzi pewne obawy środowiska studenckiego. Przewodnicząca Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej Julia Bednarska-Leśniak zwróciła uwagę, że liczba osób studiujących podyplomowo systematycznie rośnie. W jej ocenie istnieje ryzyko, że część środków przeznaczonych dotychczas dla studentów zostanie wykorzystana na wsparcie nowej grupy.
Ministerstwo uspokaja, skala zmian jest niewielka
Resort nauki przekonuje jednak, że zmiana nie powinna znacząco wpłynąć na podział środków. Według danych ministerstwa obecnie na studiach podyplomowych kształci się około 200 osób z niepełnosprawnościami.
W ocenie resortu nie jest to liczba, która mogłaby znacząco zmienić sposób wykorzystywania funduszu przeznaczonego na wsparcie studentów.
Przedstawiciele ministerstwa podkreślają również, że część dostępnych środków nie jest obecnie w pełni wykorzystywana przez uczelnie.
Jakie formy wsparcia przewidują nowe przepisy, ułatwienia w rekrutacji i nauce
Środki z funduszu nie będą trafiać bezpośrednio do uczestników studiów podyplomowych w formie stypendiów. Zostaną natomiast przeznaczone na organizację warunków ułatwiających udział w procesie rekrutacji i kształcenia.
Wśród możliwych form wsparcia przewidziano między innymi możliwość składania dokumentów w alternatywnej formie, pomoc asystenta podczas rekrutacji, dostęp do tłumacza języka migowego czy dostosowanie materiałów dydaktycznych.
Uczelnie będą mogły także zmieniać formę egzaminów, udostępniać specjalistyczne oprogramowanie oraz umożliwiać udział w zajęciach w trybie zdalnym lub hybrydowym.
Nowe przepisy od 2027 roku, uczelnie będą miały czas na przygotowanie zmian
Planowana nowelizacja ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Celem nowych przepisów jest zwiększenie dostępności studiów podyplomowych i ułatwienie osobom z niepełnosprawnościami udziału w dalszym kształceniu.
Zmiana ma również wpisywać się w szerszy proces budowania bardziej dostępnego i otwartego systemu szkolnictwa wyższego.
