Z końcem czerwca wygasają przepisy zawieszające opłatę mocową. Oznacza to, że od 1 lipca 2025 r. ponownie pojawi się ona na rachunkach za energię elektryczną. W artykule wyjaśniamy, czym jest ta opłata, ile wyniosą nowe stawki w zależności od zużycia prądu, kto odczuje je najmocniej i jakie są podstawy prawne tej zmiany. Pokazujemy też, czy da się tej opłaty uniknąć i jak zmniejszyć jej wysokość.
Czym jest opłata mocowa i dlaczego znowu ją płacimy
Opłata mocowa to dodatkowy element rachunku za energię elektryczną, który został wprowadzony ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy (Dz.U. z 2021 r. poz. 1854). Jej głównym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju poprzez finansowanie utrzymania gotowości elektrowni do produkcji prądu, nawet wtedy, gdy chwilowo go nie potrzebujemy.
W praktyce oznacza to, że elektrownie otrzymują środki na utrzymanie rezerw mocy, by mogły szybko zareagować w przypadku nagłego wzrostu zapotrzebowania na energię.
Przez ostatnie miesiące gospodarstwa domowe były zwolnione z tej opłaty w ramach tarczy osłonowej. Rząd Donalda Tuska zdecydował jednak, że od 1 lipca 2025 r. zawieszenie opłaty zostanie zakończone.
Ile zapłacisz od 1 lipca 2025 r. za opłatę mocową
Wysokość opłaty mocowej zależy od rocznego zużycia prądu w gospodarstwie domowym. Obowiązują cztery progi:
- 2,86 zł netto miesięcznie – dla gospodarstw zużywających poniżej 500 kWh rocznie,
- 6,86 zł netto miesięcznie – przy zużyciu od 500 do 1200 kWh rocznie,
- 11,14 zł netto miesięcznie – dla gospodarstw zużywających od 1200 do 2800 kWh rocznie,
- 16,01 zł netto miesięcznie – dla gospodarstw zużywających ponad 2800 kWh rocznie.
Według danych GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO (GUS) przeciętne gospodarstwo domowe w Polsce zużywa rocznie od 2000 do 2500 kWh prądu, co oznacza, że większość Polaków zapłaci 11,14 zł miesięcznie.
Jak rozpoznać opłatę mocową na rachunku?
Choć rachunki za prąd wyglądają inaczej w zależności od dostawcy, zazwyczaj są podzielone na dwie części: opłaty za sprzedaż prądu i za jego dystrybucję. Opłata mocowa najczęściej znajduje się w drugiej części, jako składnik kosztów dystrybucji. Nie zawsze jest ona wyodrębniona jako osobna linia, dlatego warto zwracać uwagę na podsumowania pozycji kosztowych.
W przypadku wątpliwości można skorzystać z pomocy Biura Obsługi Klienta swojego dostawcy energii lub zapoznać się z przykładowym rachunkiem udostępnionym przez URE.
Rachunki za prąd od 1 lipca. Jak zmniejszyć wysokość opłaty mocowej?
Ponieważ opłata mocowa zależy od rocznego zużycia prądu, można wpłynąć na jej wysokość poprzez oszczędzanie energii. Oto kilka sposobów:
- wymiana żarówek na LED,
- wyłączanie urządzeń z trybu czuwania,
- używanie pralki i zmywarki w trybach eko,
- inwestycja w energooszczędne urządzenia AGD,
- korzystanie z fotowoltaiki (w przypadku własnego domu).
Obniżenie zużycia poniżej 1200 kWh może zmniejszyć opłatę o ponad 50 proc. rocznie. Opłaty mocowej nie unikniemy.
Czy można uniknąć opłaty mocowej
Opłata mocowa jest obowiązkowa i wynika z przepisów ustawy o rynku mocy. Nie można jej uniknąć poprzez zmianę sprzedawcy energii czy wybór innego pakietu. Obowiązuje wszystkich odbiorców indywidualnych i nie ma wyjątków dla seniorów, rodzin z dziećmi czy osób z niepełnosprawnościami.
Ważne
Wyjątkiem są gospodarstwa, które nie korzystają z energii elektrycznej w ogóle lub mają bardzo niskie zużycie (poniżej 500 kWh rocznie). W takich przypadkach opłata mocowa wynosi tylko 2,86 zł miesięcznie.
Co jeszcze może wpłynąć na rachunki za prąd w 2025 roku
Opłata mocowa to tylko jeden z wielu elementów rachunku. Od lipca 2025 r. nadal będą obowiązywać stawki ustalone przez Prezesa URE w 2024 r. Rząd nie zapowiedział na razie nowych mechanizmów zamrażania cen, a wsparcie osłonowe ogranicza się do bonu energetycznego, który trafi do najuboższych.
Nowelizacja ustawy o dodatku osłonowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 305) zakłada, że w 2025 r. pomoc energetyczna trafi tylko do gospodarstw o dochodzie do 2500 zł na osobę (gospodarstwo jednoosobowe) lub 1700 zł w przypadku większych rodzin.
