Nadgodziny w zadaniowym czasie pracy. Pracodawca musi udowodnić, że zadania były możliwe do wykonania

Zadaniowy czas pracy – kiedy można stosować?

Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Co do zasady czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Kodeks pracy przewiduje kilka systemów czasu pracy i jednym z nich jest zadaniowy czas pracy.

System zadaniowego czasu pracy może być stosowany w przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy lub organizacją pracy albo miejscem wykonywania pracy. W praktyce ten system czasu pracy stosuje się w sytuacji, gdy:

• sposób realizacji zadań powierzonych pracownikowi nie wymaga ciągłej kontroli ze strony pracodawcy;
• rodzaj pracy determinuje jej wykonywanie poza wyznaczonymi u danego pracodawcy godzinami;
• zapotrzebowanie na pracę jest zmienne, zależne od wielu czynników zewnętrznych;
• ewidencja i kontrola obecności pracownika w pracy jest niemożliwa do wykonania bądź znacznie utrudniona.

Pracodawca, po porozumieniu z pracownikiem, ustala czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań. Uwzględnia przy tym wymiar czasu pracy wynikający z norm czasu pracy, o których była mowa wyżej.

Na czym polega zadaniowy czas pracy?

W systemie zadaniowego czasu pracy pracownik jest rozliczany z zadań, które ma do wykonania, a nie z czasu pracy. Przy czym należy podkreślić, że zadania te muszą być możliwe do wykonania w określonym czasie pracy: 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo, przy zachowaniu przeciętnego pięciodniowego tygodnia pracy w okresie rozliczeniowym. Zasada rozliczania zadań, a nie czasu pracy, oznacza, że pracownik może dowolnie rozplanować sobie czas pracy.

Wyznaczając zadania pracownikowi zatrudnionemu w systemie zadaniowego czasu pracy należy pamiętać, że powinny być one obiektywnie możliwe do wykonania w określonym czasie pracy. Według Sądu Najwyższego pracownik nie ma co prawda ścisłych godzin pracy, wiążą go jednak przydzielone mu zadania, które powinien wykonać w okresie rozliczeniowym (wyrok z 22 września 2020 r. sygn. akt I PK 126/19). Ponadto, co do zasady, nie jest dopuszczalne w ramach zadaniowego czasu pracy wskazanie osiągnięcia określonego rezultatu ekonomicznego jako podstawy wymiaru czasu pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt I PK 117/06).

Godziny nadliczbowe w zadaniowym czasie pracy

Godziny nadliczbowe w systemie zadaniowego czasu pracy powstają, gdy pracodawca zleci pracownikowi zadania, których wykonanie wymaga pracy ponad normy czasu pracy. Zlecanie pracownikowi zadań, których wykonanie w normalnym czasie pracy jest niemożliwe, trzeba kwalifikować jako równoznaczne z poleceniem świadczenia pracy w czasie przekraczającym normy czasu pracy. Pracownik, który według pracodawcy jest zatrudniony w systemie zadaniowym, nie może być pozbawiony roszczenia o wynagrodzenie za pracę ponad normy czasu pracy, jeżeli powierzonych mu obowiązków obiektywnie nie mógł wykonać w ramach tych norm (wyrok Sądu Najwyższego z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I PK 25/15).

Również Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 13 października 2016 r. jasno stwierdził, że wyznaczenie pracownikowi zadań niemożliwych do wykonania w normalnym czasie pracy jest równoznaczne ze świadczeniem pracy w godzinach nadliczbowych. W takim przypadku pracownik ma pełne prawo domagać się dodatkowego wynagrodzenia. Warto dodać, że w razie sporu z pracownikiem, to na pracodawcy będzie ciążył obowiązek udowodnienia, że czas jaki ustalił na wykonanie danego zadania, był realny i zadanie było możliwe do wykonania w tym przedziale czasu.

Podstawa prawna

• ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 z późn. zm.)