Ogniska rekreacyjne – co na ten temat mówi prawo?

W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy na terenie danej gminy obowiązują szczególne zasady dotyczące rozpalania ognisk. Okazuje się bowiem, że wiele lokalnych przepisów zabrania rozpalania ognisk – nawet w celach rekreacyjnych – na prywatnych posesjach, wyznaczając do tego celu specjalne miejsca.

Taki zakaz może obowiązywać przez cały rok albo tylko w określonym okresie, np. w czasie zwiększonego ryzyka pożarów czy suszy. Jeżeli jednak w danej gminie nie obowiązują przepisy szczególne w tym zakresie, ognisko można rozpalić, pod warunkiem przestrzegania przepisów przeciwpożarowych.

Ogniska rekreacyjne a przepisy przeciwpożarowe

Te wynikają z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Zgodnie z tymi przepisami ognisko nie może być rozpalane:

  • w miejscu umożliwiającym zapalenie się materiałów palnych albo sąsiednich obiektów (par. 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia),
  • w odległości mniejszej niż 10 m od miejsca omłotów (tj. miejsca wydobywania ziaren z kłosów, strąków lub łupin za pomocą specjalnego narzędzia lub maszyny) oraz od miejsc występowania palnych płodów rolnych (par. 41 ust. 3 rozporządzenia),
  • w odległości mniejszej niż 100 m od granicy lasu (par. 40 ust. 1 rozporządzenia).

Czy sąsiad może zabronić rozpalania ogniska?

Również w tym przypadku należy odnieść się do wskazanych wyżej przepisów przeciwpożarowych.

Ważne

Zgodnie z nimi ogniska nie można rozpalać w odległości mniejszej niż 4 m od granicy sąsiedniej działki (par. 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia). Jeżeli ognisko zostanie rozpalone bliżej, prośba lub żądanie sąsiada o jego ugaszenie będzie w pełni uzasadnione. Za złamanie przepisów przeciwpożarowych w tym zakresie grozi mandat w wysokości 500 zł.

Pozostaje jeszcze kwestia dymu oraz tzw. szkodliwych immisji. Jeżeli dym przedostaje się na działkę sąsiada, ochronę zapewniają mu przepisy kodeksu cywilnego. Palenie ogniska powodujące - w obrębie sąsiednich nieruchomości – zanieczyszczanie powietrza szkodliwymi immisjami, a niekiedy nawet przedostawanie się dymu do wnętrza domu, może stanowić naruszenie zakazu immisji określonego w art. 144 kodeksu cywilnego.

Uwaga na dym z ogniska. Jeżeli przedostanie się na drogę, grozi za to surowa kara

Szczególną ostrożność należy zachować w sytuacji, gdy dym z ogniska przedostaje się na drogę. W każdej takiej sytuacji może on ograniczać widoczność i stwarzać potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Takie działanie stanowi wykroczenie i może skutkować nałożeniem kary w wysokości nawet 1500 zł.

5000 zł grzywny za rozpalenie ogniska na własnej działce

Wiele osób pamięta jeszcze czasy, gdy podczas wiosennych porządków powszechną praktyką było palenie liści lub gałęzi w ogrodzie. Obecnie takie działanie jest co do zasady zakazane i może skutkować nałożeniem wysokiej kary.

Zakaz wynika wprost z przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Do kwestii spalania odpadów zielonych odnosi się art. 31 ww. ustawy, który dopuszcza spalanie zgromadzonych pozostałości roślinnych poza instalacjami i urządzeniami wyłącznie wtedy, gdy nie są one objęte obowiązkiem selektywnego zbierania.

Z kolei art. 3 ust. 2 pkt 5 Ustawy, stanowi, że odpady zielone (bioodpady) są objęte obowiązkiem selektywnego zbierania. Oznacza to, że nie ma możliwości legalnego spalania na własnej posesji traw, lisci czy gałęzi. Powinny one trafić, do pojemnika na bioodpady lub ewentualnie dostarczone do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK).

Jednym z obowiązków gminy jest bowiem zapewnienie mieszkańcom możliwości przekazywania takich odpadów. Odbywa się to poprzez tworzenie punktów takich jak PSZOK, które przyjmują tego rodzaju odpady, lub poprzez organizowanie ich cyklicznego odbioru od mieszkańców. Za spalanie liści w ogrodzie grozi mandat w wysokości 500 zł. Jeżeli jednak sprawa trafi do sądu, grzywna może wynieść nawet 5000 zł.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 734 z późn. zm.)

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 822 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1071 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 733)