Bank Gospodarstwa Krajowego przedstawił nowy raport poświęcony ocenie gotowości polskich miast na różne sytuacje kryzysowe – od klęsk żywiołowych i humanitarnych po zagrożenia związane z wojną. Z dokumentu wynika, że poziom odporności miast i gmin nie jest kwestią przypadku, lecz efektem długofalowych działań i przemyślanej strategii zarządzania.
Cztery obszary zagrożeń dla polskim miast. Raport BGK ujawnia
Autorzy analizy podkreślają, że na bezpieczeństwo miast wpływa szereg czynników. Istotne znaczenie ma rzecz jasna lokalizacja, zarówno pod względem uwarunkowań naturalnych, jak i bliskości kluczowych szlaków komunikacyjnych. Ważną rolę odgrywa także stan infrastruktury technicznej, w tym sieci transportowych, energetycznych i teleinformatycznych, które w sytuacjach kryzysowych muszą działać bez zakłóceń.
Analiza objęła cztery kluczowe obszary zagrożeń:
- klęski żywiołowe,
- kryzysy zdrowotne,
- wyzwania humanitarne,
- zagrożenia militarne, w tym cyberataki i działania hybrydowe.
Eksperci z BGK podkreślają, że nie wszystkie czynniki ryzyka znajdują się w gestii władz lokalnych. Bliskość granic, ukształtowanie terenu czy struktura demograficzna to elementy niezależne od samorządów, a jednocześnie mające istotny wpływ na poziom bezpieczeństwa.
– Ponad 15 mln Polaków mieszka na obszarach samorządów, które cechują się ponadprzeciętną odpornością we wszystkich czterech analizowanych aspektach. To bardzo duża grupa. Około 1 mln osób żyje w miejscowościach, które w każdym z tych obszarów wypadają wyraźnie powyżej średniej; można je uznać za teoretycznie najbezpieczniejsze w kraju. Z drugiej strony jedynie 300 tys. osób mieszka w gminach, które są jednocześnie bardziej zagrożone i mniej odporne niż wynika ze średniej krajowej – wyjaśnia Mateusz Walewski, główny ekonomista i dyrektor Departamentu Badań i Analiz BGK.
Najbardziej bezpieczne miasta w Polsce w razie wojny. Ujawnili listę
Jednostki samorządu terytorialnego, które wykazują najwyższą odporność na różnego rodzaju zagrożenia, łączy kilka kluczowych cech. Dysponują one nowoczesnym zapleczem do zarządzania kryzysowego, sprawnie działającymi służbami publicznymi oraz mocnym wsparciem ze strony administracji regionalnej i państwowej. Takie połączenie pozwala im skuteczniej minimalizować skutki nadzwyczajnych wydarzeń – od konfliktów zbrojnych, przez epidemie, po ekstremalne zjawiska pogodowe.
Analiza przygotowana przez Bank Gospodarstwa Krajowego wskazuje, że wśród najbardziej odpornych ośrodków miejskich znajdują się m.in. Kraków, Poznań, Wrocław, Katowice oraz Rzeszów. Wspomniane miasta wyróżniają się dobrze rozwiniętą infrastrukturą medyczną, stabilnymi systemami dostaw energii oraz rozbudowaną siecią transportową. Dzięki temu mają większe możliwości utrzymania podstawowych usług nawet w trudnych warunkach oraz szybszego reagowania w obliczu zagrożenia.
Najbardziej zagrożone miasta w Polsce w razie wojny. Na liście Warszawa
Specjaliści podkreślają, że w kontekście ewentualnych zagrożeń militarnych szczególnie wrażliwe są miasta zlokalizowane w pobliżu wschodniej granicy państwa, a także największe centra gospodarcze kraju. Ich strategiczne znaczenie, zarówno administracyjne, jak i ekonomiczne, powoduje, że w sytuacji konfliktu mogłyby stać się istotnymi punktami na mapie potencjalnych działań.
W analizie jako przykłady ośrodków o najwyższej randze wskazano Warszawa oraz Gdańsk, których infrastruktura transportowa, energetyczna i logistyczna ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania państwa. Dużo miejsca poświęcono także przesmykowi suwalskiemu. To jeden z najbardziej wrażliwych geopolitycznie punktów w regionie. Samorządy położone w pobliżu tego terenu muszą brać pod uwagę nie tylko ryzyko bezpośrednich działań zbrojnych, lecz także możliwość przerwania kluczowych szlaków transportowych.
Zagrożenia humanitarne w Polsce. Które miasta są narażone?
Największe aglomeracje, z uwagi na dużą liczbę mieszkańców oraz stały napływ nowych osób, w pierwszej kolejności odczuwają skutki kryzysów humanitarnych. Wysoka gęstość zaludnienia i intensywne migracje sprawiają, że organizacja pomocy, zapewnienie schronienia czy dostępu do podstawowych usług stają się szczególnym wyzwaniem. Do miast, w których ryzyko tego typu sytuacji oceniane jest jako najwyższe, należą m.in. Warszawa, Wrocław, Kraków, Gdańsk oraz Poznań.