Polska podpisze umowę obronną z Niemcami. W ważnej kwestii Warszawa powiedziała "nie"

Podpisanie w siedzibie MON

Spotkanie szefów resortów obrony Polski i Niemiec zaplanowano na godz. 14:30 w siedzibie Ministerstwa Obrony Narodowej przy ul. Klonowej w Warszawie.

Jak informuje MON, nowa umowa ma stanowić podstawę prawną określającą aktualne ramy współpracy obu państw w sprawach obronności. Zastąpi obowiązującą od 15 lat umowę ramową zawartą między rządami Polski i Niemiec.

Ostatecznie dokument zostanie podpisany w Warszawie, choć wcześniej rozważano także inne lokalizacje, w tym symboliczne podpisanie go na moście pontonowym na granicznym odcinku Odry.

Co zawiera umowa? Bałtyk, cyberbezpieczeństwo i Tarcza Wschód

Według informacji MON porozumienie obejmie przede wszystkim kwestie mobilności wojskowej, rozwoju infrastruktury logistycznej, współpracy na Morzu Bałtyckim, cyberbezpieczeństwa oraz nowych technologii, w tym związanych z przestrzenią kosmiczną.

Umowa ma również otworzyć drogę do wspólnych zakupów uzbrojenia przez Polskę i Niemcy, choć nie wskazuje konkretnych programów zbrojeniowych.

Za jeden z ważniejszych elementów uznaje się możliwość zaangażowania niemieckich wojsk inżynieryjnych w projekt Tarcza Wschód. Bundeswehra miałaby wspierać budowę umocnień i infrastruktury obronnej na wschodniej flance NATO.

Znaczenie współpracy podkreśla Justyna Gotkowska, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich. Jak zauważa, Niemcy odgrywają kluczową rolę w planach obronnych NATO dotyczących regionu bałtyckiego.

– Niemcy w dużej mierze odpowiadają za obronę państw bałtyckich, a bez współpracy z Polską nie będzie to możliwe – ocenia ekspertka w rozmowie z agencją AP.

Berlin chciał więcej, Warszawa odmówiła

Z doniesień medialnych wynika, że niemiecki rząd był gotów podpisać porozumienie zawierające polityczne deklaracje wzajemnej obrony, podobne do tych, które Polska uzyskała w traktatach podpisanych z Francją i Wielką Brytanią.

Warszawa nie zgodziła się jednak na taki krok. Dokument ma charakter międzyresortowy i koncentruje się na praktycznych aspektach współpracy wojskowej. Nie zawiera dodatkowych gwarancji bezpieczeństwa, nie przewiduje też stałej obecności wojsk niemieckich w Polsce.

Powody takiej decyzji wyjaśniał niedawno minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski w wywiadzie dla Polskiego Radia. Pytany, dlaczego Polska nie podpisuje podobnego traktatu z Niemcami, odpowiedział, że prezydent Karol Nawrocki nigdy nie wyraziłby na to zgody. – Piekło by się tutaj rozpętało – stwierdził.

Polska coraz ważniejszym partnerem. Ale wciąż jest pomijana

Nowa umowa jest jednocześnie potwierdzeniem rosnącej pozycji Polski w europejskiej architekturze bezpieczeństwa. Znaczenie Warszawy wzrosło po rosyjskiej inwazji na Ukrainę, zarówno dzięki rekordowym wydatkom na obronność, jak i roli głównego zaplecza logistycznego dla Kijowa.

– My, Niemcy, potrzebujemy silnej Polski jako równorzędnego partnera. Leży to w naszym fundamentalnym interesie – mówił w grudniu kanclerz Friedrich Merz po spotkaniu z premierem Donaldem Tuskiem.

Także niemieccy eksperci zwracają uwagę na zmianę układu sił w Europie. Według Justyny Gotkowskiej Niemcy muszą zaakceptować fakt, że ich gospodarka od kilku lat znajduje się w stagnacji, podczas gdy potencjał gospodarczy i militarny Polski wyraźnie wzrósł.

– W ostatnich latach równowaga sił w Europie uległa zmianie – podkreśla ekspertka.

Jednocześnie polski rząd coraz głośniej domaga się miejsca przy najważniejszych europejskich rozmowach dotyczących bezpieczeństwa. Niedawno po spotkaniu przywódców Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii z Wołodymyrem Zełenskim w Londynie premier Donald Tusk przyznał, że zwracał uwagę Berlinowi, iż Polska nie może być pomijana w dyskusjach o przyszłości Ukrainy i regionu.