Matura ustna z języka polskiego to dla wielu uczniów jeden z bardziej stresujących etapów egzaminu, ale jej formuła jest dość przejrzysta i przewidywalna - można się do niej dobrze przygotować.
Jak wygląda egzamin ustny z języka polskiego?
Egzamin ustny polega na odpowiedzi na wylosowane 2 zadania. Zdający otrzymuje zestaw składający się z:
- Pytania jawnego odnoszącego się do jednej z lektur obowiązkowych
- Pytania niejawnego składającego się z:
- tekstu (literackiego lub nieliterackiego, np. fragmentu artykułu, przemówienia, obrazu),
- polecenia, które wymaga interpretacji i odniesienia się do kontekstu.
Po wylosowaniu zestawu uczeń ma 15 minut na przygotowanie, a następnie około 10 minut wypowiedzi monologowej i 5 minut rozmowy z komisją (jej członkowie zadają pytania pogłębiające). Łącznie egzamin trwa więc około 25–30 minut.
Co warto powtórzyć na maturę z polskiego?
Przed maturą ustną warto powtórzyć przede wszystkim pytania jawne, ale nie uczyć się gotowych odpowiedzi na pamięć. Lepiej potraktować je jako mapę najważniejszych zagadnień z lektur: motywów, konfliktów, postaw bohaterów, problemów moralnych i historycznych
- zauważa w rozmowie z Forsalem nauczycielka języka polskiego Aneta Korycińska.
Nie da się przewidzieć dokładnych pytań, ale pewne obszary pojawiają się bardzo często: lektury obowiązkowe (zwłaszcza „Lalka”, „Dziady cz. III”, „Pan Tadeusz”, „Wesele”, „Zbrodnia i kara”), motywy literackie (miłość, władza, bunt, samotność, śmierć, patriotyzm, konflikt pokoleń).
Warto też przećwiczyć schemat odpowiedzi: wstęp, teza, argumenty, przykłady z lektur, kontekst i zakończenie. Bardzo pomaga mówienie na głos, nagrywanie się na dyktafon i sprawdzanie, czy wypowiedź jest logiczna, komunikatywna i mówiący mieści się w wyznaczonym czasie
- podpowiada nauczycielka.
Czym są pytania niejawne na maturze ustnej z polskiego?
Nie ma oficjalnej listy tematów do wyuczenia „na pamięć”, zestaw pytań uczeń losuje dopiero w trakcie egzaminu.
Uczniowie powinni też przećwiczyć zadania niejawne, czyli takie, w których trzeba odnieść się do tekstu literackiego, tekstu kultury albo fragmentu podanego w arkuszu. Na ustnej trzeba umieć sformułować myśl, poprzeć ją przykładem i wyciągnąć wniosek. Warto też zachować ostrożność wobec gotowych opracowań z internetu, bo część z nich zawiera błędy albo uczy schematycznych odpowiedzi
- dodaje nauczycielka Aneta Korycińska.
