Tajemnicze miasto przyszłości
Wymyślone w tajemnicy w 2015 roku miasto Xiong’an ma stać się drugim Pekinem. Kierownictwo Komunistycznej Partii Chin zdecydowało, że właśnie tam zostanie przeniesiona część urzędów oraz funkcji, które nie są niezbędne do pełnienia roli stolicy.
„Miasto przyszłości”, którego budowę podzielono na cztery etapy, ma być w pełni gotowe do 2035 roku. Zgodnie z założeniami Xiong’an – położone ok. 100 km od Pekinu – zajmie powierzchnię 1770 km². Dla porównania Warszawa ma ok. 520 km².
Od kilku lat projekt nie jest już tajemnicą – utrzymanie go w cieniu przy tak ogromnej inwestycji byłoby niemożliwe. W kilka lat ma powstać całe miasto: maksymalnie zautomatyzowane, przeznaczone dla ok. 5 milionów osób. To tak, jakby jednocześnie budować od podstaw dwie Warszawy.
Miasto-ogród dla 5 mln osób
Nowe miasto trzeba było zaprojektować od zera. Koncepcję przygotowała brytyjska pracownia architektoniczna Chapman Taylor, której projekt wygrał międzynarodowy konkurs.
Twórcy zaprojektowali miasto w duchu nowoczesnych idei urbanistycznych. Nazwali je „Sponge City” (miasto-gąbka), ponieważ zostało zaplanowane w ludzkiej skali i z maksymalnym wykorzystaniem zieleni (ok. 35 proc. powierzchni mają zajmować lasy i parki).
Na materiałach promocyjnych widać niższe niż w wielu innych regionach Chin budynki, przeplatane tysiącami drzew i zbiornikami wodnymi. W ujęciach zbliżeniowych pojawiają się liczne place oraz obiekty wspólnego użytku: centra handlowe, szkoły, dworce i inne infrastrukturalne punkty.
Architekci podkreślają, że odwoływali się również do chińskiej tradycji:
„Projekt urbanistyczny inspirowany jest tradycyjnym chińskim duchem harmonii, integrującym miasto z naturą, tworząc zdrowe, zrównoważone i piękne miasto-ogród. Projekt zakłada różnorodność przestrzeni, funkcji i udogodnień, które będą sprzyjać innowacyjności, kreatywności i dobremu samopoczuciu, jednocześnie oddając hołd historii i kulturze regionu” – piszą architekci Chapman Taylor.
Trwa wielka budowa
W grudniu 2020 roku otwarto spektakularną stację kolei dużych prędkości z siedmioma peronami. W sieci pojawiły się wówczas filmy pokazujące Xiong’an jako „miasto tysiąca żurawi” – nie chodziło jednak o ptaki, lecz o żurawie budowlane ustawione jeden obok drugiego.
Od tego czasu wiele się zmieniło. Część budynków została już ukończona, a nowe miasto jest częściowo zasiedlone.
W marcu bieżącego roku Nowy Obszar Xiong’an wizytował przywódca Chin Xi Jinping. Apelował wtedy o przenoszenie do miasta firm technologicznych. Wiele z nich odpowiedziało na wezwanie, co – biorąc pod uwagę silne powiązania biznesu z polityką w Chinach – nie zaskakuje. W tym czasie w Xiong’an stało już ponad 5,3 tys. budynków. To imponujące tempo, biorąc pod uwagę, że w 2018 roku były tu jedynie pola.
Miasto ma opierać się na młodych talentach. Na oficjalnych stronach wiele informacji dotyczy branż, w których oferowana jest lub będzie dobrze płatna praca. W Xiong’an powstaje także „edukacyjna jednostka przyszłości” – system szkolnictwa obejmujący przedszkola, szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadpodstawowe oraz szkoły współpracujące chińsko-zagraniczne.
„Po jego zakończeniu projekt będzie eksplorował kompleksowy model rozwoju wybitnych, innowacyjnych talentów, zapewniając solidne wsparcie dla wysokiej jakości rozwoju Nowego Obszaru Xiong’an” – czytamy na stronie. Do budowy systemu wykorzystano kadrę z prestiżowych szkół Pekinu, którą przeniesiono do nowego miasta.
Technopolis w chińskim wydaniu
W kwietniu 2026 roku, po dwóch latach od uruchomienia specjalnej strefy ekonomicznej w Xiong’an, zarejestrowano tam ponad 1,1 tys. firm. Są to wyłącznie przedsiębiorstwa z sektora zaawansowanych technologii. Łącznie firm jest znacznie więcej – z samego Pekinu przeniosło się tu ok. 4 tys. podmiotów.
W Xiong’an rozwija się m.in. przemysł kosmiczny, podwykonawcy kolei dużych prędkości, branża AI oraz szeroko pojęta automatyzacja. Produkty mają być wdrażane na miejscu. Przykładem jest drogowy system „Kunchao Shuangzhi Intersection 3.0”, który analizuje miliony danych o ruchu i ma ograniczać korki.
Wprowadzono także – co jest wyjątkiem w Chinach – tzw. „urząd w chmurze”, umożliwiający mieszkańcom zdalne załatwianie większości spraw. W miejskim systemie przetwarzanych jest ponad 40 miliardów rekordów. W centralnym punkcie urzędu znajduje się gigantyczny ekran prezentujący wybrane dane. Każdy budynek, droga czy instalacja ma swój cyfrowy odpowiednik. Nie ma innego miasta na świecie skatalogowanego w takiej skali.
Lotnisko bez lotniska
Kilka miesięcy temu uruchomiono Międzynarodowy Port Lotniczy Xiong’an. To prawdopodobnie pierwsze na świecie „lotnisko”, które… fizycznie nie istnieje. Władze miasta uzyskały kod lotniczy NXA, wykorzystywany do obsługi logistycznej i handlowej. W praktyce działa to w następujący sposób:
- towary trafiają na lotnisko Pekin-Daxing,
- następnie transportem kolejowym lub drogowym przewożone są do Xiong’an,
- tam trafiają do terminala i są przepakowywane.
Obecnie – według chińskich mediów – w Xiong’an mieszka ok. 1,41 mln osób. Na materiałach propagandowych, często połączonych z poetyckimi opisami miasta, widać już gotowe centralne dzielnice biznesowe oraz osiedla mieszkaniowe.
