Jak wynika z oficjalnych danych Banku Centralnego Rosji, na które powołuje się portal The Moscow Times, rosyjskie społeczeństwo na masową skalę zaczęło likwidować swoje oszczędności długoterminowe. Skala tego zjawiska mocno zaskoczyła rynek, ponieważ jest to pierwszy tak gwałtowny zwrot akcji od października 2022 roku. To właśnie wtedy krajem wstrząsnęła ogromna fala paniki związana z dekretem o częściowej mobilizacji na wojnę z Ukrainą.
Rosjanie masowo wypłacają gotówkę z bankomatów. Padł rekord
Analiza danych przeprowadzona przez portal RBC pokazuje skalę tego zjawiska. W samym marcu oszczędności terminowe Rosjan skurczyły się o 288 miliardów rubli, co stanowi równowartość około 3,1 miliarda dolarów. Przez ten nagły odpływ łączna wartość środków na prywatnych kontach wzrosła w ciągu miesiąca o symboliczne 0,3 procent. Co istotne, ta niewielka dynamika była napędzana wyłącznie przez rachunki bieżące, a nie długofalowe lokaty.
Eksperci finansowi podkreślają, że za decyzjami obywateli stoi splot kilku kluczowych czynników ekonomicznych i technologicznych. Przede wszystkim gwałtownie spadła atrakcyjność samych lokat. Spadające stopy procentowe sprawiły, że trzymanie pieniędzy w bankach przestało się opłacać. Lokaty, których termin ważności wygasł w marcu, otwierano na przełomie 2024 i 2025 roku, gdy oprocentowanie sięgało szczytu. Z czasem spadło ono jednak do poziomów, jakie notowano ostatnio pod koniec 2023 roku.
Krach systemu i ucieczka od rubla. Dlaczego Rosjanie czyszczą konta?
Poważnym impulsem okazały się również kwestie techniczne, czyli lokalne awarie internetu oraz powtarzające się zakłócenia w systemach płatności elektronicznych. Z obawy przed odcięciem od cyfrowych pieniędzy, Rosjanie woleli mieć w kieszeni fizyczny banknot. W tym samym czasie nastąpiła ucieczka w dobra materialne, przez co obywatele ruszyli na zakupy, zamiast przedłużać umowy z bankami.
Pieniądze wycofane z banków natychmiast zalały rynek konsumencki, co doskonale widać w statystykach salonów samochodowych. Sprzedaż aut w Rosji dosłownie wystrzeliła, notując w marcu potężny wzrost o 30,6 procent rok do roku. W kwietniu ta tendencja utrzymała się na wysokim poziomie 15,1 procent, co oznacza spektakularne odbicie po fatalnym początku roku.
Jednocześnie lawinowo rośnie ilość gotówki w obiegu. W marcu wartość fizycznych pieniędzy w rękach obywateli skoczyła o 0,3 biliona rubli, czyli o 3,2 miliarda dolarów. W kwietniu ze skrytek i kont wypłacono kolejne 0,6 biliona rubli, co daje potężną kwotę 6,5 miliarda dolarów. Przedstawiciele władz próbują jednak zachować spokój i tłumaczą sytuację mechanizmami rynkowymi.
Oficjalny komunikat Kremla. Władza udaje, że kontroluje sytuację
– Ubiegłoroczne wysokie stopy procentowe wywindowały krajową stopę oszczędności do rekordowego poziomu 16,6 procent całkowitego dochodu. W miarę spadku stóp, stopa oszczędności w naturalny sposób się skurczy, a więcej pieniędzy trafi bezpośrednio na rynek konsumencki – zauważa Maksym Reszetnikow, Minister Rozwoju Gospodarczego.
Inni eksperci oceniają sytuację w podobny sposób. Ekonomista Jegor Susin potwierdza, że mamy do czynienia z kontrolowanym uwalnianiem nadwyżek finansowych. Jego zdaniem można już mówić o niewielkich przesunięciach z oszczędności w stronę popytu na samochody, ale przy spadających stóp procentowych jest to dokładnie to, co powinno się teraz wydarzyć.
