Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
Członkowie Wspólnego Centrum Badawczego (Joint Research Centre - JRC), czyli jednej z Dyrekcji Generalnych Komisji Europejskiej, przeanalizowali zeszłoroczne pożary, które wybuchały w krajach członkowskich Unii Europejskiej.
W swoim raporcie ocenili, że sezon pożarów w 2025 roku był najgorszym w historii Unii Europejskiej. Bazując na analizie satelitarnej Europejskiego Systemu Informacji o Pożarach Lasów (EFFIS) zauważono, że ponad 1 mln hektarów lasów na terytorium państw UE został spustoszony przez pożary.
Wczesny początek sezonu pożarów
Jak wskazują badacze, sezon pożarów rozpoczął się już w marcu. Z końcem tego miesiąca spłonęło ponad 100 tys. hektarów lasów. Ich intensywność tylko się zwiększała i w sierpniu osiągnęła apogeum. Wtedy też ogromne pożary rozprzestrzeniły się na kraje śródziemnomorskie.
Długotrwała fala upałów w pierwszych trzech tygodniach sierpnia wywołała niemal jednocześnie 22 bardzo duże pożary w Portugalii i Hiszpanii. Spłonęło wówczas 460 585 hektarów, co stanowi 43 proc. wszystkich obszarów objętych pożarami w państwach UE – pisze w komunikacie JRC.
Łącznie w 25 z 27 państw członkowskich UE odnotowane zostały 7 783 pożary. Doprowadziły one do spalenia 1 079 538 hektarów lasów. Od ognia uchroniła się jedynie Malta i Luksemburg.
JRC podkreśla: to największy obszar spalenia w państwach unijnych, jaki zarejestrował EFFIS od 2006 roku. Jest on prawie dwukrotnie wyższy niż średnia z lat 2006–2024. Co więcej, cztery państwa UE - Niemcy, Hiszpania, Cypr i Słowacja pobiły swoje rekordy.
Patrząc na obszary chronione w ramach programu Natura 2000 aż 424 023 hektary zostały dotknięte pożarami.
Poza granicami UE najbardziej dotknięta była Ukraina
EFFIS analizuje także obszary, które nie należą do Unii Europejskiej – inne państwa położone w Europie, Bliski Wschód oraz Afrykę Północną. W 2025 r. na wszystkich analizowanych przez EFFIS terytoriach spłonęło 2 242 195 hektarów lasów.
W szczególności pożary zniszczyły 1 092 095 hektarów w krajach europejskich spoza UE oraz 70 562 hektarów na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej.
Poza granicami UE Ukraina okazała się krajem najbardziej dotkniętym pożarami na obszarze monitorowanym przez EFFIS. Przypada na nią prawie 30 proc. całkowitej zmapowanej powierzchni dotkniętej pożarami i 39 proc. wszystkich zmapowanych pożarów – wyjaśnia sieć badawcza.
W ocenie meteorologów sezon 2025 r. uwidocznił nowe tendencje:
- wcześniejsze i dłuższe sezony pożarów;
- częstsze i intensywniejsze fale upałów, które powodują ekstremalne zachowania pożarów;
- rozprzestrzenianie się pożarów na wyższe szerokości geograficzne, a tym samym dosięganie regionów wcześniej uważanych za miejsca o niskim ryzyku.
Komisja Europejska przedstawia nową strategię
Mając na uwadze te zagrożenia, Komisja Europejska przyjęła 25 marca 2026 r. nową strategię, która za cel postawiła sobie rozwiązanie problemu rosnącego zagrożenia pożarami lasów. Położyła w niej szczególny nacisk na zapobieganie samym pożarom. W komunikacie KE zapowiedziała, że udostępni zaktualizowane wytyczne dotyczące oceny ryzyka, które państwa członkowskie będą mogły zaimplementować.
KE zapewniła, że w ramach zwiększania gotowości, nadal będzie wstępnie rozmieszczać strażaków na obszarach zagrożonych. Jednocześnie zachęca państwa członkowskie do wymiany widzą ekspercką dotyczącą radzenia sobie z pożarami, a także doświadczeniami z tego obszaru.
Komisja cały czas planuje dalej rozwijać Europejski System Informacji o Pożarach Lasów (EFFIS), w tym chce udoskonalić jego narzędzia wczesnego ostrzegania i monitorowania pożarów. Ma także w planach prace nad narzędziami do modelowania pożarów lasów wspomaganymi sztuczną inteligencją.
Flota gaśnicza i nowe centrum szkoleniowe
KE zapowiedziała również zwiększenie floty gaśniczej rescEU o 12 samolotów gaśniczych oraz pięć śmigłowców. Pierwszy śmigłowiec z floty rescEU, dostarczony Rumunii w styczniu 2026 roku, będzie gotowy na sezon pożarów lasów w 2026 roku.
RescEU to unijna, strategiczna rezerwa zasobów wspierająca kraje członkowskie w przypadku klęsk żywiołowych i sytuacji kryzysowych, gdy zdolności danego kraju są niewystarczające. System obejmuje m.in. walkę z pożarami czy ewakuacje ludności.
Komisja pracuje również nad utworzeniem europejskiego centrum walki z pożarami na Cyprze. Ma ono pełnić podwójną rolę. Z jednej strony będzie centrum operacyjnym reagującym na sytuacje kryzysowe. Z drugiej – bazą szkoleniową pozwalającą budować potencjał wszystkim państwom UE.
