W raporcie poświęconym naszemu regionowi Europy przewidują panowie, że najważniejszym czynnikiem pobudzającym wzrost PKB w pierwszej połowie 2014 roku będzie eksport. Czy jest on podstawą funkcjonowania tych gospodarek w ogóle?
Marcin Grela (MG): Tak, państwa Europy Środkowej i Wschodniej mają nieduże, otwarte gospodarki, które w większym stopniu opierają się na eksporcie niż na popycie krajowym. Tak się dzieje od pierwszej połowy lat 90., a głównym czynnikiem wzrostu eksportu było wchodzenie tu korporacji międzynarodowych, które przenosiły produkcję z Europy Zachodniej. Płace w naszym regionie były bowiem niższe, a położenie geograficzne między Niemcami, a niezaniedbywaną przez korporację Rosją wraz z dużą grupą krajów poradzieckich, też odgrywało swoją rolę.
Co to znaczy, że Niemcy stały się pośrednikiem w eksporcie krajów Europy Środkowej i Wschodniej?
Wojciech Mroczek (WM): To znaczy, że w największym stopniu wykorzystują produkcję dóbr i usług pośrednich z krajów regionu, w tym z Polski, w swoim eksporcie. To niemieckie korporacje zdominowały ten handel i zorganizowały sieci dostaw w regionie. W praktyce, żeby Volkswagen wyprodukował samochód, na jego taśmach montażowych muszą pojawić się m.in. pasy bezpieczeństwa produkowane pod Wrocławiem. To zaś część polskiego eksportu do Niemiec.
>>> Polecamy: Dlaczego Polska potrzebuje nowej polityki przemysłowej
Jakie to ma zalety, a jakie wady, że polski eksport zdominowały zagraniczne korporacje?
MG: Wadą i zaletą może być uzależnienie się od koniunktury na produkty tych korporacji. Jeśli jest ona dobra nasz eksport zyskuje, jeśli zła traci. Z drugiej strony ważny mógłby być element dywersyfikacji – to że dużym firmom będącym częścią korporacji międzynarodowych łatwiej jest eksportować na rynki odległe geograficznie, co zmniejszałoby uzależnienie od koniunktury lokalnej. Jest to jednak bardziej teoria, bo w rzeczywistości udział rynków pozaeuropejskich w strukturze eksportu pozostaje bardzo niewielki. Nasze produkty nie konkurują na rynku amerykańskim czy chińskim.
WM: Trzeba wziąć pod uwagę, że finalnymi produktami korporacji są produkty charakteryzujące się najwyższą dynamiką popytu. Dlatego eksport krajów, które mają w swojej ofercie najwięcej produktów korporacji międzynarodowych rośnie najszybciej.
>>> Czytaj cały wywiad na www.obserwatorfinansowy.pl
