Szykują się zmiany dotyczące zwolnienia od pracy z tytułu krwiodawstwa. Jak można przeczytać w nagłówkach, znika szczególnie ceniony przez honorowych dawców krwi przywilej: dwa dni wolnego od pracy. Czy faktycznie krwiodawcy nie dostaną już zwolnienia? Wyjaśniamy co zmienia się od 1 maja 2026.
Koniec z dwoma dniami wolnego dla krwiodawców?
Przed kilkoma laty krwiodawcy zyskali drugi dzień zwolnienia od pracy. Wcześniej dzień wolnego przysługiwał jedynie w dniu donacji: po zmianie ustawy o publicznej służbie krwi honorowym dawcom krwi przyznano w ramach przywileju kolejny dzień zwolnienia.
Choć od 1 maja 2026 w życie wchodzą zmiany, w istocie nie dotyczą one osób, które faktycznie oddały krew lub jej składniki. Teraz dwóch dni zwolnienia od pracy nie otrzymają jedynie krwiodawcy, którzy pojawili się w punkcie krwiodawstwa, ale donacja nie doszła do skutku.
Przykład
Nie jest to rzadka sytuacja: krwiodawca może zostać zdyskwalifikowany z różnych względów, nie tylko zdrowotnych. Wykluczyć może choćby przebywanie w czasie ostatnich tygodni lub miesięcy na terenie kraju objętego czasową kwarantanną.
Do tej pory krwiodawcy, którzy zgłosili się do stacjonarnego lub mobilnego punktu krwiodawstwa, a którzy finalnie nie oddali krwi ani jej składników, byli traktowanie różnie. Część osób uzyskiwała zwolnienie na kilka godzin (potrzebne na dojazd do punktu krwiodawstwa, procedurę i powrót), część zyskiwała jeden dzień zwolnienia. Byli jednak i tacy, którzy - choć nie zostali dopuszczeni do donacji - otrzymywali dwa dni zwolnienia od pracy. To właśnie zostanie uregulowane.
Teraz każdy, kto nie odda krwi będzie traktowany tak samo: otrzyma zaświadczenie, na którym zostaną wskazane dokładne godziny pobytu w punkcie krwiodawstwa, potrzebne na badania. Będzie mu przysługiwać także zwolnienie na czas dojazdu do punktu i powrót. To oznacza koniec automatycznego dnia wolnego dla krwiodawców.
Przykład
By uniknąć nadużywania przez pracowników przywileju, punkty krwiodawstwa doprecyzują przypadki, w których do donacji nie dochodzi z winy dawcy. Chodzi o sytuacje, w których dawca zgłasza się po spożyciu alkoholu lub świadomie narusza zasady spodziewając się, że donacja będzie niemożliwa.
Krwiodawcy zachowują ważny przywilej
Niedawno pojawiła się propozycja nowego dodatku do emerytury. Miałby on przysługiwać emerytom, którzy w przeszłości honorowo oddali określoną ilość krwi. Jak uzasadniano w petycji, byłaby to forma podziękowania za wieloletnią ofiarność. Pomysł nie spotkał się jednak z przychylnością ze strony resortu zdrowia. Jak wskazano w uzasadnieniu, jakakolwiek finansowa gratyfikacja przekreśliłaby honorowy charakter krwiodawstwa.
Każde rozszerzenie katalogu uprawnień dawców krwi musi być wyważone. Musimy mieć pewność, że osoby, które przychodzą oddać krew, czynią to z pobudek honorowych, a nie chęci uzyskania pewnych korzyści materialnych
– mówiła w Sejmie zastępca dyrektora Departamentu Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia Magdalena Kramska.
Aktualnie honorowym dawcom krwi przysługują następujące przywileje:
- zwolnienie od pracy w dniu donacji i w dniu następnym,
- posiłek regeneracyjny o wartości kalorycznej 4500 kcal,
- zwrot kosztów przejazdu do punktu krwiodawstwa,
- ulga podatkowa.
Oprócz tego krwiodawcy posiadający tytuł „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” mogą korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej i usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach poza kolejnością. Tytuł taki uzyskuje się po oddaniu 5 litrów krwi (kobiety) lub 6 litrów krwi (mężczyźni).
Ważne
Warto wiedzieć, że jeśli po donacji wypada dzień wolny od pracy, pracownik nie może wykorzystać zwolnienia w innym terminie.
