Korzystny układ weekendów i planowanie urlopu w dni sąsiadujące z weekendami to jeden z najlepszych sposobów na to, by maksymalnie wydłużyć sobie urlop. Od niedawna osoby pracujące na umowach zlecenie lub prowadzące działalność gospodarczą mogą okres pracy wliczyć do stażu pracy. Obliczanie stażu pracy na nowo sprawiło, że wielu pracowników zyskało dłuższy urlop: z 20 do 26 dni rocznie.

Jest jednak także inna opcja: kobiety mogą zyskać 8 dni, a mężczyźni nawet 12 dni wolnego w roku dodatkowo. Pracodawca nie może odmówić wolnego.

Dni wolne za oddanie krwi w 2026 roku

Chodzi o dni wolne przysługujące honorowym dawcom krwi. Osobie, która zdecyduje się oddać krew i zostanie zakwalifikowana do donacji, przysługują 2 dni wolnego: w dniu donacji i w dniu następnym. Jeśli donacja i dzień przypadający po oddaniu krwi są dniami roboczymi, w których pracownik zwyczajowo wykonuje pracę, zyskuje on dodatkowe dwa dni wolnego.

Przykład

Jeśli po donacji jest weekend, a pracownik w tym dniu nie pracuje, drugi dzień wolny nie przechodzi na poniedziałek, ale "przepada".

Ta korzystna dla krwiodawców zmiana oficjalnie obowiązuje od 20 kwietnia 2023 roku. Wcześniej honorowi dawcy krwi otrzymywali jeden dzień wolnego: tylko w dniu donacji, jednak nowelizacja ustawy o publicznej służbie krwi to zmieniła.

Zasłużonemu honorowemu dawcy krwi i honorowemu dawcy krwi przysługuje: 1) zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych w dniu, w którym oddaje krew, oraz w dniu następnym, a także na czas okresowego badania lekarskiego dawców krwi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 2982 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878 i 1222)

- brzmi treść art. 9. ustawy.

Początkowo było to rozwiązanie tymczasowe w trakcie pandemii, jednak później nastąpiła zmiana w ustawie, dzięki której honorowym dawca krwi jest zwolniony od wykonywania czynności służbowych w dniu donacji i dniu następnym.

Pracodawca nie odmówi pracownikowi dni wolnych

To dni, których pracodawca nie może pracownikowi odmówić, przysługuje za nie pełne wynagrodzenie. Nie są traktowane jak urlop wypoczynkowy. Celem tych dni wolnych jest umożliwienie dawcy bezpiecznej regeneracji organizmu po donacji oraz uniknięcie nadmiernego wysiłku, zwłaszcza w przypadku pracy fizycznej lub wymagającej dużej koncentracji.

W tym czasie pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a pracodawca nie może odmówić udzielenia zwolnienia po okazaniu zaświadczenia z centrum krwiodawstwa. Rozwiązanie to ma także zachęcać do honorowego krwiodawstwa i wspierać osoby, które ratują zdrowie i życie innych, oddając krew dobrowolnie i bezpłatnie.

Pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez stację krwiodawstwa w celu oddania krwi. Pracodawca jest również obowiązany zwolnić od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas niezbędny do przeprowadzenia zaleconych przez stację krwiodawstwa okresowych badań lekarskich, jeżeli nie mogą one być wykonane w czasie wolnym od pracy

- stanowi §12 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 roku w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.

Dlaczego mężczyznom przysługuje więcej dni wolnych?

Wynika to z faktu, że mężczyzna w ciągu roku może oddać krew maksymalnie 6 razy, a kobieta 4 razy. Mnożąc tę liczbę przez 2 dni uzyskujemy 12 lub 8 dni wolnego.

Warto przy tym zaznaczyć, że osoba, która zaplanuje dzień wolny na oddanie krwi, a faktycznie krwi nie odda, ponieważ nie zostanie zakwalifikowana do donacji (ze względu na stan zdrowia), nie otrzyma 2 dni wolnego. Zostanie jej wystawione zaświadczenie usprawiedliwiające nieobecność w pracy na czas pobytu w centrum krwiodawstwa, oddziale terenowym lub akcji wyjazdowej. Nie jest to wówczas całodzienne zwolnienie.

Dobrą praktyką jest również wcześniejsze poinformowanie przełożonego o swoich planach. Warto z odpowiednim wyprzedzeniem uprzedzić o zamiarze oddania krwi.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 roku