Dziedziczenie składek ZUS
Dziedziczenie składek z subkonta po zmarłym członku rodziny umożliwiła reforma OFE z 2014 roku. Wciąż jeszcze niewiele osób wie i nie stara się odzyskać z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Otwartych Funduszy Emerytalnych zgromadzonych przez bliską osobę środków. Ci spadkobiercy, którzy postanowili to zrobić, odbierali średnio około 29 tys. zł. Ponieważ co miesiąc na subkonto trafiają kolejne składki, już niedługo wypłacane kwoty zaczną przekraczać 50 tys. zł.
Czym jest subkonto w ZUS?
Obecnie składka na ubezpieczenie emerytalne wynosi 19,52 proc. podstawy wymiaru składki, czyli kwoty brutto wynagrodzenia. Z czego 12,22 proc. trafia do ZUS (I filar). Pozostała część zostaje skierowana na subkonto w ZUS (II filar) lub na subkonto w ZUS i do OFE, którego członkiem jest ubezpieczony. W zależności od tego pozostałe 7,3 proc. trafia w całości na subkonto ZUS (II filar) lub jest dzielone. Wówczas 4,38 proc. trafia na subkonto ZUS (II filar), a 2,92 proc. trafia do OFE. Płatnikiem całej comiesięcznej składki jest pracodawca, który co miesiąc odprowadza ją za każdego pracownika bezpośrednio na konto ZUS. W przypadku samozatrudnionych robi to przedsiębiorca.
Kto może odziedziczyć pieniądze z subkonta w ZUS?
Ustawa o systemie emerytalno-rentowym wskazuje katalog osób uprawnionych do dziedziczenia środków zgromadzonych na subkoncie w ZUS. Są to:
- małżonek osoby zmarłej, jeśli pozostawał z nią w związku małżeńskim do chwili śmierci
- dzieci osoby zmarłej
- wnuki osoby zmarłej, jeśli ich rodzice (ojciec lub matka) nie żyją.
- urodzeni poczęci przed śmiercią osoby zmarłej, a urodzeni po jej śmierci.
W pierwszej kolejności dziedziczą je członkowie rodziny zmarłego. Dopiero po nich inne osoby wskazane w ustawie.
Zasady podziału odziedziczonych środków z subkonta w ZUS
Środki z subkonta po zmarłym ubezpieczonym dzieli się zależnie od tego kto jest uprawniony do dziedziczenia. W przypadku gdy spadek dziedziczą tylko małżonek i dzieci, środki z subkonta są dzielone po połowie między małżonka i dzieci. Każde dziecko ma równy udział w spadku. Jeśli spadek przechodzi na inne osoby, sposób podziału środków z subkonta określa ustawa o ubezpieczeniach społecznych emerytów i rent.
Gdzie można sprawdzić stan subkonta?
Ilość zgromadzonych środków na subkoncie można sprawdzić wchodząc na Portalu Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS). Innym sposobem jest udanie się osobiste do dowolnego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub zadzwonienie na infolinię ZUS.
Co należy zrobić, by otrzymać środki z subkonta po zmarłym członku rodziny?
Przede wszystkim należy sprawdzić, czy zmarły wskazał osoby uprawnione do dziedziczenia środków z ZUS. Można się tego dowiedzieć sprawdzając akt osobowe zmarłego, albo bezpośrednio w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych - pisemnie lub online.
Osoba wskazana przez zmarłego musi złożyć odpowiedni wniosek. Może to zrobić online na stronie internetowej ZUS, osobiście w dowolnej placówce ZUS lub wysyłając list na adres oddziału ZUS właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej wniosek.
Jakie dokumenty powinny być dołączone do wniosku?
Wniosek powinien zawierać niezbędne dokumenty, których lista jest dostępna na stronie internetowej ZUS i może się różnić w zależności od sytuacji. Na pewno wśród nich znajdzie się akt zgonu ubezpieczonego, dowód osobisty osoby składającej wniosek i jeśli zostało wydane orzeczenie sądu o stwierdzeniu dziedziczenia.
Ile dni trzeba czekać na odpowiedź ZUS?
ZUS ma 30 dni na rozpatrzenie wniosku. Dopiero po uzyskaniu pozytywnej odpowiedzi z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych można starać się o odzyskanie środków z Otwartych Funduszy Emerytalnych. A jest się o co starać. Salda na subkontach w ZUS i rachunkach w OFE te regularnie przyrastają. W 2022 roku ZUS rozpatrzył łącznie 97 tys. wniosków spadkobierców dotyczących wypłaty środków z subkont, co zaowocowało wypłatą łącznej sumy 796,5 mln zł. Kwota ta jest wyższa o 56 mln zł w porównaniu do roku poprzedniego oraz o około 300 mln zł wyższa niż w 2020 roku. Co może oznaczać, że do połowy dekady roczna kwota wypłat może przekroczyć 1 mld zł.
