Osobom po 56. roku życia przysługuje 1893,41 zł brutto co miesiąc

Osobom, które skończyły 56 lat, według regulacji Kodeksu Pracy, przysługuje ochrona przed zwolnieniem

Zgodnie z art. 39 Kodeksu pracy pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego – 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn – pozostało mniej niż cztery lata, a jednocześnie posiadają wymagany staż umożliwiający nabycie prawa do emerytury po jego osiągnięciu, podlegają szczególnej ochronie przed zwolnieniem. W praktyce oznacza to, że pracodawca nie ma prawa wypowiedzieć umowy kobiecie po ukończeniu 56 lat ani mężczyźnie po 61. roku życia. Celem tych regulacji jest zwiększenie stabilności zatrudnienia osób w wieku przedemerytalnym, dla których powrót na rynek pracy często stanowi duże wyzwanie.

W tych sytuacjach ochrona przedemerytalna pracownika po 56. roku życia nie obowiązuje

Mimo że ochrona przedemerytalna w wielu przypadkach skutecznie chroni pracowników przed utratą zatrudnienia, przepisy przewidują również sytuacje, w których nie ma ona zastosowania. Dotyczy to m.in. osób zatrudnionych na umowach terminowych, jeśli umowa wygasa przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Ochrona nie obowiązuje także wtedy, gdy pracodawca ogłasza upadłość lub podejmuje decyzję o likwidacji przedsiębiorstwa. W takich okolicznościach pracownicy mogą jednak liczyć na inne formy zabezpieczenia, takie jak określone świadczenia czy dodatkowe instrumenty wsparcia.

Ustawa o specjalnym świadczeniu dla osób po 56. roku życia, których nie obowiązuje ochrona przedemerytalna

Mowa o świadczeniu przedemerytalnym, którego zasady określa ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych. To regularne, miesięczne wsparcie finansowe skierowane do osób, które utraciły zatrudnienie z powodów od nich niezależnych – na przykład wskutek likwidacji firmy – i mimo starań nie są w stanie znaleźć nowej pracy, a jednocześnie znajdują się blisko wieku emerytalnego. Świadczenie ma zapewnić środki do życia w okresie przejściowym między zakończeniem aktywności zawodowej a uzyskaniem prawa do emerytury. Jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia określonych kryteriów, takich jak wymagany wiek, odpowiedni staż ubezpieczeniowy oraz rejestracja jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy.

Jakie warunki należy spełnić, żeby otrzymać świadczenie przedemerytalne?

Warunki uzyskania świadczenia przedemerytalnego są precyzyjnie określone i obejmują różne okoliczności, w jakich może znaleźć się pracownik lub przedsiębiorca na etapie poprzedzającym przejście na emeryturę.

Uprawnienie do świadczenia przysługuje osobie, która spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:

• straciła zatrudnienie w wyniku likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy i w dniu rozwiązania umowy miała ukończone co najmniej 56 lat (kobieta) lub 61 lat (mężczyzna), przy czym jej staż emerytalny wynosił minimum 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mężczyzn;
• została zwolniona z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy, była zatrudniona u tego pracodawcy przez co najmniej 6 miesięcy, osiągnęła wiek 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna) oraz posiada odpowiednio 30 lub 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych;
• prowadziła działalność gospodarczą przez minimum 24 miesiące, opłacając w tym czasie składki na ubezpieczenia społeczne, a następnie zakończyła ją z powodu ogłoszenia upadłości;
• utraciła prawo do renty po co najmniej 5 latach jej pobierania albo przestała otrzymywać świadczenie opiekuńcze (np. świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy), które było wypłacane nieprzerwanie przez minimum 365 dni;
• może wykazać się bardzo długim stażem pracy – co najmniej 35 lat w przypadku kobiet i 40 lat w przypadku mężczyzn – i została zwolniona z przyczyn dotyczących pracodawcy.

Ponadto osoba starająca się o świadczenie musi zarejestrować się jako bezrobotna, pobierać zasiłek dla bezrobotnych przez co najmniej 180 dni oraz złożyć wniosek do ZUS w terminie 30 dni od otrzymania dokumentu potwierdzającego ten okres.

Spełnienie wszystkich wymaganych warunków pozwala na uzyskanie stałego wsparcia finansowego, które zabezpiecza dochód do momentu nabycia prawa do emerytury. Świadczenie przedemerytalne pełni więc rolę pomostu między utratą pracy a zakończeniem aktywności zawodowej, zapewniając osobom w wieku przedemerytalnym większą stabilność finansową i poczucie bezpieczeństwa.

Ile wynosi świadczenie przedemerytalne brutto i netto w 2026 roku?

Od 1 marca 2025 roku wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosi 1893,41 zł brutto, co po potrąceniu podatku i składek daje średnio około 1417,90 zł „na rękę”.

Podobnie jak emerytury i renty, zasiłek przedemerytalny podlega corocznej waloryzacji przeprowadzanej 1 marca. Z prognoz wynika, że podwyżka świadczeń emerytalno-rentowych oraz powiązanych dodatków może wynieść co najmniej 5,08 proc. W takim wariancie kwota świadczenia przedemerytalnego wzrosłaby do około 1989,60 zł brutto.

Trzeba jednak pamiętać, że ostateczny wskaźnik waloryzacji nie jest jeszcze znany i zostanie ustalony dopiero po ogłoszeniu pełnych danych statystycznych. Decydujące będzie miał komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego dotyczący wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 w porównaniu z rokiem 2024.

Zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o FUS, GUS musi opublikować dane o wzroście wynagrodzeń najpóźniej do 10 lutego 2026 roku. Oznacza to, że dopiero w lutym poznamy ostateczną wartość wskaźnika waloryzacji, który przesądzi o wysokości przyszłorocznych podwyżek świadczeń.

Jak długo można pobierać świadczenie przedemerytalne?

Świadczenie przedemerytalne przysługuje do czasu osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego, który obecnie wynosi 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Ma ono charakter przejściowy i stanowi zabezpieczenie finansowe na okres między zakończeniem aktywności zawodowej a nabyciem prawa do emerytury. Po ukończeniu wymaganego wieku wypłata świadczenia zostaje automatycznie wstrzymana, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznaje emeryturę z urzędu, bez potrzeby składania odrębnego wniosku.

Dorabianie na świadczeniu przedemerytalnym. Można, ale są limity

Osoby otrzymujące świadczenie przedemerytalne mogą podejmować dodatkową pracę zarobkową, jednak muszą uważnie kontrolować wysokość osiąganych przychodów. Przekroczenie obowiązujących limitów może skutkować zmniejszeniem kwoty świadczenia, a w niektórych przypadkach nawet jego zawieszeniem. Dorabianie jest więc możliwe, ale wymaga przestrzegania określonych zasad i bieżącego monitorowania dochodów.

Świadczenie przedemerytalne może zostać obniżone lub wstrzymane, jeśli osoba uprawniona:

• osiąga przychody z prowadzenia działalności gospodarczej, od których należy opłacać składki na ubezpieczenia społeczne,
• odbywa czynną służbę wojskową lub pełni służbę w formacjach mundurowych, takich jak Policja, Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, Służba Celno-Skarbowa, CBA, ABW, AW, SKW lub SWW,
• nabędzie prawo do innego świadczenia, np. renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej, renty strukturalnej albo świadczenia rentowego wypłacanego z zagranicy – w takiej sytuacji wypłata świadczenia przedemerytalnego zostaje całkowicie zawieszona.

Świadczenie przedemerytalne – limity dorabiania

Świadczenie przedemerytalne ulega zmniejszeniu, jeśli miesięczne zarobki osoby uprawnionej przekroczą 25% przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku, publikowanego przez Prezesa GUS – jest to tzw. dopuszczalny próg przychodu. Dochody mieszczące się poniżej 70% przeciętnego wynagrodzenia, czyli tzw. granicznej kwoty przychodu, powodują jedynie obniżenie świadczenia, bez jego całkowitego zawieszenia.

W praktyce oznacza to, że po przekroczeniu dopuszczalnego limitu wypłata świadczenia zostaje pomniejszona o kwotę nadwyżki. Natomiast osiągnięcie przychodu wyższego niż graniczny próg skutkuje całkowitym wstrzymaniem wypłaty świadczenia.

Od 1 marca 2025 r. do 28 lutego 2026 r. obowiązują następujące limity:

• dopuszczalna kwota przychodu (25% przeciętnego wynagrodzenia za 2024 r.) – 2045,50 zł; jej przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia,
• graniczna kwota przychodu (70% przeciętnego wynagrodzenia za 2024 r.) – 5727,20 zł; dochody powyżej tej wartości skutkują zawieszeniem wypłaty świadczenia.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1974 Nr 24 poz. 141)
• Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. 2004 nr 120 poz. 1252)
• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118)