Nie każdy stary dowód automatycznie oznacza wyższe świadczenie. Dla wielu osób może jednak stać się początkiem odzyskiwania dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, których ZUS wcześniej nie miał do dyspozycji.
Przeliczenie emerytury z ZUS. Jak zielony dowód osobisty może pomóc podwyższyć świadczenie?
Jeszcze ćwierć wieku temu był obowiązkowym dokumentem każdego dorosłego Polaka. Zielona książeczka z papierowymi stronami zniknęła z obiegu wraz z wprowadzeniem plastikowych dowodów osobistych, ale wiele osób nadal przechowuje ją w domowych szufladach. Powód bywa sentymentalny. Czasami jednak taki dokument zawiera wpisy, które po latach mogą okazać się niezwykle pomocne.
W dawnych dowodach osobistych często umieszczano pieczątki zakładów pracy, daty zatrudnienia czy informacje o zmianie miejsca pracy. Dla ZUS nie są one zazwyczaj jedynym dowodem potrzebnym do ustalenia wysokości emerytury, ale mogą pomóc potwierdzić przebieg zatrudnienia albo wskazać, gdzie szukać dokumentacji płacowej. To szczególnie ważne wtedy, gdy przedsiębiorstwo już nie istnieje, a pracownik nie zachował świadectw pracy lub zaświadczeń o wynagrodzeniu.
Ważne
Największe znaczenie ma to dla osób, które pracowały przed 1 stycznia 1999 r., ponieważ właśnie z tego okresu ustala się kapitał początkowy wpływający na wysokość obecnej emerytury.
Kto może zyskać na przeliczeniu emerytury z ZUS? Lista osób
Największą szansę mają osoby, które:
- pracowały przed 1999 r.;
- nie dostarczyły kiedyś pełnej dokumentacji zatrudnienia;
- odnalazły nowe dokumenty potwierdzające okresy pracy;
- znalazły dokumenty dotyczące wysokości wynagrodzeń;
- pracowały w zakładach, które zostały zlikwidowane.
Nie oznacza to, że każda osoba otrzyma wyższą emeryturę. ZUS ponownie analizuje sprawę dopiero po przedstawieniu nowych dowodów mających wpływ na ustalenie kapitału początkowego albo wysokości świadczenia.
Jakie dokumenty ZUS uzna przy przeliczeniu emerytury? Lista jest dłuższa
Specjaliści zajmujący się archiwizacją akt pracowniczych zwracają uwagę, że stary dowód osobisty bywa początkiem całego procesu. Pieczątka z nazwą przedsiębiorstwa może pomóc odnaleźć następcę prawnego firmy albo archiwum, do którego trafiły akta osobowe i płacowe. To właśnie tam często znajdują się listy płac, angaże czy dokumentacja potrzebna do dokładnego ustalenia wysokości wynagrodzenia. W wielu przypadkach dopiero komplet takich dokumentów pozwala ZUS ponownie obliczyć kapitał początkowy. Pomocne bywają również:
- świadectwa pracy,
- legitymacje ubezpieczeniowe,
- książeczki zdrowia pracownika,
- książeczki wojskowe,
- legitymacje związkowe,
- dokumenty z archiwów zlikwidowanych zakładów.
Ile można zyskać po przeliczeniu emerytury z ZUS? Przykładowe wyliczenie
Nie istnieje jedna kwota podwyżki. Każda sprawa wygląda inaczej, ponieważ zależy od liczby odnalezionych okresów zatrudnienia, wysokości zarobków oraz wieku przejścia na emeryturę. Można jednak pokazać przykładowy scenariusz.
Przykład
Pani Anna przeszła na emeryturę kilka lat temu i otrzymuje 3 620 zł brutto. Po odnalezieniu dokumentów z nieistniejącego już zakładu pracy ZUS doliczył jej pięć lat zatrudnienia oraz odtworzył część wynagrodzeń z lat 80. Efekt? Jej emerytura wzrosła o około 165 zł brutto miesięcznie. W skali roku daje to niemal 2 tys. zł dodatkowego świadczenia, a ponieważ emerytura jest wypłacana dożywotnio, korzyść rośnie z każdym kolejnym miesiącem.
To jedynie przykład pokazujący mechanizm działania przepisów. W indywidualnych sprawach podwyżka może wynieść kilka złotych, kilkadziesiąt złotych albo przekroczyć 300 zł miesięcznie.
Przykładowe efekty ponownego ustalenia kapitału początkowego
Odnalezione dokumenty | Możliwy wpływ na emeryturę |
|---|---|
Kilka miesięcy zatrudnienia | kilka–kilkanaście zł miesięcznie |
Kilka lat zatrudnienia | kilkadziesiąt do ok. 150 zł miesięcznie |
Okresy pracy oraz dokumentacja wynagrodzeń | nawet ponad 200–300 zł miesięcznie w indywidualnych przypadkach |
Jak złożyć wniosek ERPO o przeliczenie emerytury? Instrukcja krok po kroku
Jeżeli emeryt odnajdzie nowe dokumenty, może wystąpić do ZUS o ponowne ustalenie świadczenia. Najczęściej wykorzystuje się wniosek ERPO, który można złożyć:
- w placówce ZUS,
- elektronicznie przez eZUS,
- pocztą.
Do formularza należy dołączyć dokumenty, które wcześniej nie były uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury lub jej wysokości. Istotna wiadomość dla seniorów jest taka, że złożenie wniosku nie grozi obniżeniem już pobieranej emerytury. Jeżeli przeliczenie nie okaże się korzystne, ZUS pozostawia świadczenie w dotychczasowej wysokości.
Czy przeliczenie emerytury z ZUS się przedawnia? Dobra wiadomość dla seniorów
Nie. Możliwość ponownego ustalenia kapitału początkowego nie przedawnia się. Nawet osoba pobierająca emeryturę od wielu lat może wystąpić z wnioskiem, jeżeli odnajdzie nowe dokumenty mające znaczenie dla ustalenia wysokości świadczenia. To właśnie dlatego eksperci zachęcają, aby przed wyrzuceniem starych dokumentów sprawdzić, czy nie znajdują się wśród nich materiały dotyczące przebiegu zatrudnienia.
Podstawa prawna
- ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z późn. zm.), w szczególności przepisy dotyczące ustalania i ponownego ustalania kapitału początkowego oraz wysokości świadczeń;
- rozporządzenia dotyczące postępowania dowodowego w sprawach emerytalno-rentowych;
- informacje i wyjaśnienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące ponownego ustalenia wysokości emerytury oraz formularza ERPO.
Redaktorka portalu internetowego gazetaprawna.pl. Absolwentka filologii polskiej oraz pedagogiki. Psychodietetyczka oraz psychoterapeutka w trakcie szkolenia. Przez kilka lat pracowała jako dziennikarka medyczna. Pasjonatka tematów z zakresu medycyny, a zwłaszcza zdrowia psychicznego.