rozwiń >

Jak to się zaczęło, kluczowa zmiana w 2023 roku

7 kwietnia 2023 roku do polskiego Kodeksu pracy wprowadzono nowe regulacje dotyczące pracy zdalnej, wyraźnie zastąpiły stare przepisy o telepracy i tymczasowe rozwiązania pandemiczne. Regulacje te formalnie uznały pracę zdalną i hybrydową jako odrębne formy zatrudnienia, a nie tylko wyjątek od reguły pracy stacjonarnej.

Nowe prawo definiuje pracę zdalną jako wykonywaną przez pracownika w miejscu wskazanym i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w całości lub częściowo. Dopuszcza również jej wykonywanie na zasadzie hybrydowej oraz w wyjątkowych przypadkach, takich jak stan epidemii. Wprowadzono też możliwość pracy okazjonalnej, do 24 dni w roku na wniosek pracownika. Nowe przepisy nakładają na pracodawców obowiązek uzgadniania zasad pracy zdalnej, dokumentowania jej oraz określania kosztów związanych z jej wykonywaniem.

Jak praca zdalna wygląda dziś

Model hybrydowy stał się dominującym modelem pracy w wielu sektorach, szczególnie w usługach, IT, marketingu i finansach. W praktyce oznacza to, że część tygodnia pracy odbywa się w biurze, a część z domu lub innej lokalizacji. Pełna praca zdalna jest rzadkością, a wiele ofert określanych jako „zdalne” w rzeczywistości wymaga obecności w biurze część tygodnia.

Niektóre przedsiębiorstwa w ostatnich latach zaczęły ograniczać możliwość pracy zdalnej, wymagając obecności w biurze kilka dni w tygodniu. Według relacji pracowników modele pracy w firmach często wynoszą teraz 2-3 dni w biurze i 2-3 dni zdalnie. Niektórzy zauważają, że rynek ofert w pełni zdalnych uległ zmniejszeniu, a częste jest ogłaszanie „pracy zdalnej”, która w praktyce wymaga obecności w biurze większość czasu.

Kto skorzystał na zmianach

Pracownicy z obowiązkami rodzinnymi zyskali preferencje w zakresie pracy zdalnej. Nowe prawo przewiduje uwzględnienie wniosku o pracę zdalną dla rodziców wychowujących dzieci do 4 roku życia, osób opiekujących się osobą niepełnosprawną oraz kobiet w ciąży, jeśli charakter pracy na to pozwala.

Mieszkańcy mniejszych miejscowości zyskali możliwość pracy w ofertach, które wcześniej wymagałyby codziennych dojazdów do większych miast.

Firmy, które wdrożyły jasne zasady pracy zdalnej i hybrydowej oraz wyposażyły pracowników w niezbędne narzędzia, zauważyły lepsze utrzymanie talentów, wyższą satysfakcję i mniejsze koszty biurowe.

Gdzie pojawiły się wyzwania

Nowe przepisy nakładają na pracodawców obowiązki dotyczące określenia zasad pracy zdalnej w regulaminach lub umowach, pokrywania kosztów związanych z narzędziami, sprzętem i w niektórych przypadkach energią oraz zapewnienia zgodności z zasadami BHP i ochrony danych przy pracy zdalnej. Dla wielu firm formalizacja tych procedur była administracyjnym wyzwaniem, szczególnie tam, gdzie praca zdalna wcześniej była praktykowana nieformalnie.

Pracownicy w zawodach, które nie nadają się do pracy zdalnej, nie odczuli zmian w codziennym funkcjonowaniu, a część ofert „praca zdalna” w praktyce różni się od opisu, wymagając regularnej obecności w biurze.

Co się zmieniło przez 3 lata

Praca zdalna w Polsce przeszła długą drogę od czasów pandemii. Z praktyki pandemicznej stała się formalnie uregulowaną formą zatrudnienia. Model hybrydowy jest powszechną normą, choć jego forma różni się między firmami. Pracownicy mają jasne prawa do wystąpień o pracę zdalną, a pracodawcy muszą je respektować, jeśli obowiązki tego nie uniemożliwiają. Nowe przepisy przyniosły więcej porządku i transparentności, ale wymagają formalizacji i wielu procedur.

Zyski i wyzwania

Zyski: większa elastyczność pracy, lepsza równowaga życie-praca dla wielu grup zawodowych, nowoczesne modele hybrydowe.

Wyzwania: formalizacja i obowiązki pracodawców, różnice między teorią a praktyką ofert, konieczność jasnych regulacji firmowych.