Przedsiębiorcy patrzą z nadzieją na gospodarkę
Instytut poinformował, że w czerwcu Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) wyniósł 101 pkt i był wyższy o 6,5 pkt. w stosunku do maja. Zwrócono uwagę, że po majowym spadku indeks ponownie przekroczył neutralny poziom 100 pkt., podobnie jak w kwietniu br. Rok do roku odczyt MIK był wyższy o 3,3 pkt.
Spośród siedmiu komponentów tworzących indeks, cztery – zatrudnienie, wynagrodzenia, moce produkcyjne oraz płynność finansowa – osiągnęły wartości powyżej poziomu neutralnego, co wskazuje na przewagę ocen pozytywnych nad negatywnymi w tych obszarach.
„Wzrost wartości MIK powyżej poziomu neutralnego wskazuje na zauważalną poprawę nastrojów przedsiębiorców i większy optymizm dotyczący bieżącej sytuacji gospodarczej. Jednocześnie utrzymujące się słabe oceny inwestycji, sprzedaży i nowych zamówień mogą świadczyć o ostrożnym podejściu przedsiębiorców do podejmowania nowych przedsięwzięć rozwojowych oraz o utrzymującej się niepewności dotyczącej przyszłego popytu” - wskazano w komentarzu.
Siedem komponentów tworzących MIK
Wśród siedmiu komponentów tworzących MIK, najwyżej przedsiębiorcy ocenili „płynność finansową” (117,9 pkt.; wzrost o 3,4 pkt. m/m), co pokazuje utrzymującą się zdolność firm do regulowania bieżących zobowiązań. Powyżej poziomu neutralnego utrzymuje się również wartość wskaźnika „wynagrodzenia” (109,3 pkt.; spadek o 0,7 pkt. m/m ), co - jak podkreśliło PIE - świadczy o stabilnej sytuacji na rynku pracy.
Poinformowano, że poprawiły się odczyty dla wykorzystania mocy produkcyjnych (o 3,5 pkt. m/m do 102,7 pkt.), liczby nowych zamówień (o 5,4 pkt do 97,7 pkt.) oraz wartości sprzedaży (o 0,6 pkt. m/m do 94,2 pkt.). „Wzrost wykorzystania mocy produkcyjnych sugeruje stopniowy wzrost aktywności gospodarczej, poprawa odczytów dwóch kolejnych komponentów prawdopodobnie świadczy o stopniowej odbudowie popytu” - wskazano.
Najsłabszym komponentem pozostają inwestycje, gdzie wartość wskaźnika wynosi 81,9 pkt. Zwrócono jednak uwagę, że w stosunku do maja odczyt dla tego komponentu wzrósł o 29,3 pkt. Instytut zwrócił jednak uwagę, że firmy nadal są niechętne w podejmowaniu długoterminowych decyzji rozwojowych.
Z czego wynika poprawa nastrojów wśród przedsiębiorców?
Dr Katarzyna Zybertowicz, starsza analityczka z zespołu wsparcia badań w PIE wskazała, że czerwcowa poprawa nastrojów wynika z poprawy ocen bieżącego funkcjonowania firm i ożywienia popytu. „Wpisuje się to w obraz gospodarki, która pozostaje stabilna (dynamika PKB w I kwartale 2026 r. wyniosła ok. 3,5 proc. r/r). Pozytywnie wyróżniają się komponenty operacyjne (zatrudnienie, wynagrodzenia, moce produkcyjne i płynność finansowa), co sugeruje, że przedsiębiorstwa utrzymują stabilną sytuację wewnętrzną. Jednocześnie wskaźniki dla sprzedaży, nowych zamówień i inwestycji są nadal poniżej poziomu neutralnego, co wskazuje na utrzymującą się ostrożność w podejmowaniu decyzji biznesowych” – zaznaczyła.
Nastroje w branżach
PIE dodał, że najlepsze nastroje utrzymują się w produkcji i usługach. Odczyt dla produkcji wyniósł 111,7 pkt. i był wyższy o 8,3 pkt. w stosunku do maja. Była to też najwyższa wartość wskaźnika. Jeśli chodzi o usługi to odczyt wyniósł 106,9 pkt., co oznacza wzrost o 13 pkt. m/m (najwyższy miesięczny skok).
Poniżej poziomu neutralnego było budownictwo (98,7 pkt.; wzrost o 5,1 pkt. m/m). Instytut zwrócił uwagę, że ta kategoria wyróżniała się dobrą płynnością finansową, korzystnymi prognozami zatrudnienia oraz wysokim wykorzystaniem mocy produkcyjnych. Dodano, że w sektorze TSL - transport spedycja logistyka, na ocenę koniunktury negatywnie wpływały przede wszystkim niski poziom inwestycji oraz słabsze wyniki sprzedaży i nowych zamówień. Odczyt dla tego komponentu wyniósł 98,1 pkt. po wzrośnie o 5,8 pkt. wobec maja. Najniższy poziom MIK odnotowano w handlu (96,7 pkt.; wzrost o 3,5 pkt. m/m). Zwrócono uwagę, że mimo poprawy nastrojów utrzymują się problemy związane ze sprzedażą, nowymi zamówieniami oraz aktywnością inwestycyjną.
„W ujęciu branżowym poprawa ma dość zróżnicowany charakter. Przewagę pozytywnych nastrojów obserwujemy w produkcji i usługach, co może sugerować odbicie aktywności w sektorach bardziej powiązanych z popytem krajowym i eksportem. Jednocześnie otoczenie makroekonomiczne jest względnie stabilne także po stronie cenowej (w maju inflacja CPI wyniosła 3,1 proc. r/r, a w ujęciu miesięcznym ceny spadły o 0,3 proc.). Wskaźnik MIK dla pozostałych branż, mimo widocznej poprawy m/m, pozostaje poniżej 100 pkt. Perspektywy wyraźniejszego ożywienia zależą od poprawy sprzedaży i napływu nowych zamówień w kolejnych miesiącach” – wskazała Zybertowicz.
Największe bariery prowadzenia działalności gospodarczej
PIE podał, że koszty pracownicze (64 proc.), a także niepewność sytuacji gospodarczej (58 proc.) pozostają najczęściej wskazywanymi barierami prowadzenia działalności gospodarczej. Na kolejnych miejscach znalazły się ceny energii (49 proc.), zatory płatnicze (45 proc.) oraz niedostępność pracowników (45 proc.). W porównaniu do poprzedniego miesiąca zmniejszyła się uciążliwość większości barier, szczególnie niepewności gospodarczej, cen energii oraz niedostępności produktów.
„Jedyną barierą, której znaczenie wzrosło, były koszty finansowania zewnętrznego (wzrost o 1 pkt proc.), choć nadal pozostają one relatywnie rzadko wskazywanym problemem (23 proc.). Branżowo najwięcej trudności zgłaszały firmy z sektora TSL, natomiast przedsiębiorstwa budowlane częściej niż pozostałe wskazywały na niedobór pracowników” - poinformowano.
Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think tank ekonomiczny; przygotowuje raporty, analizy i rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów gospodarki oraz życia społecznego.
