60 tys. zł – rekordowe grzywny dla palaczy papierosów. Gdzie lepiej nie palić?

We Francji za papierosa w miejscu publicznym można dostać nawet 700 euro mandatu

Nowe przepisy weszły w życie 1 lipca 2025 r. Francuski ustawodawca zdecydował się na ich wprowadzenie w związku ze skalą problemu zdrowotnego – z powodu chorób związanych z paleniem umiera tam co roku około 75 tys. osób, czyli ponad 200 dziennie.

Obecnie na terenie całej Francji obowiązuje zakaz palenia m.in. na plażach, w parkach oraz w odległości 10 metrów od szkół, obiektów sportowych i bibliotek. Tego typu regulacje funkcjonowały wcześniej lokalnie, jednak od połowy 2025 r. zostały ujednolicone i rozszerzone na cały kraj.

Polski turysta z rekordową karą – ponad 60 tys. zł

O tym, jak dotkliwe mogą być konsekwencje, przekonał się polski turysta w Chile. Został on przyłapany na paleniu papierosa na terenie Parku Narodowego Torres del Paine w Patagonii. Sąd w Puerto Natales nałożył na niego karę w wysokości 15 mln chilijskich pesos, czyli ponad 60 tys. zł. Na tym jednak nie koniec. Mężczyzna musi przekazać tę kwotę na cele charytatywne, a dodatkowo otrzymał zakaz wjazdu do Chile na trzy lata.

Według lokalnego prawa zapalenie papierosa w parku narodowym stanowi jedno z najpoważniejszych naruszeń przepisów ze względu na wysokie ryzyko pożarów. W 2005 r. ogień strawił ponad 15 tys. ha parku. Pożar miał zostać zaprószony przez czeskiego turystę, który przewrócił kuchenkę gazową w niedozwolonym miejscu. Rząd Czech oficjalnie przeprosił Chile za ten incydent, kraj przekazał także ponad 1 mln dolarów na działania związane z ponownym zalesianiem.

Epidemia palenia papierosów pozostaje jednym z największych wyzwań zdrowia publicznego

Jak podają oficjalne dane, w Polsce co roku z powodu chorób odtytoniowych umiera około 70 tys. osób, co odpowiada za blisko 17% wszystkich zgonów. W skali świata liczbata przekracza 8 milionów rocznie. Szacuje się, że zdecydowana większość przypadków raka płuc dotyczy osób, które palą lub paliły w przeszłości. W Polsce diagnozuje się ponad 20 tys. nowych zachorowań rocznie.

Palenie uznawane jest za najgroźniejszy, a jednocześnie możliwy do wyeliminowania czynnik rakotwórczy. Choć uzależnienie od nikotyny jest chorobą i jego przezwyciężenie bywa trudne, dostępne są skuteczne metody wsparcia -od poradnictwa po leczenie farmakologiczne.

Gdzie w Polsce nie wolno palić papierosów?

W Polsce nie obowiązuje całkowity zakaz palenia w przestrzeni publicznej, jednak przepisy wprowadzają liczne ograniczenia w konkretnych miejscach. Zakaz obejmuje zarówno tradycyjne wyroby tytoniowe, jak i papierosy elektroniczne oraz tzw. wyroby nowatorskie.

Palenie jest zabronione przede wszystkim tam, gdzie konieczna jest szczególna ochrona zdrowia lub bezpieczeństwa innych osób – czyli w placówkach medycznych, szkołach i przedszkolach, na uczelniach, w zakładach pracy, lokalach gastronomicznych, środkach transportu publicznego oraz na przystankach. Zakaz dotyczy także miejsc przeznaczonych dla dzieci, obiektów sportowych oraz ogólnodostępnych przestrzeni zamkniętych, takich jak centra handlowe czy klatki schodowe.

Właściciele i zarządcy obiektów mają obowiązek wyraźnie oznaczyć strefy objęte zakazem. Co istotne, samorządy mogą dodatkowo rozszerzać katalog miejsc wolnych od dymu tytoniowego.

Gdzie można palić papierosy? Wyjątki od zakazu

Prawo przewiduje pewne wyjątki. Palenie jest dopuszczalne w specjalnie wyznaczonych palarniach, m.in. w hotelach, na dworcach i lotniskach, w niektórych zakładach pracy czy lokalach gastronomicznych. W restauracjach możliwe jest również wydzielenie zamkniętego pomieszczenia dla palących, pod warunkiem że posiada ono odpowiednią wentylację, która zapobiega przedostawaniu się dymu do pozostałych części lokalu.

Mandaty w Polsce – znacznie niższe niż za granicą

Choć przepisy dotyczące zakazu palenia papierosów wydają się wyjątkowo rozbudowane, sankcje finansowe w Polsce pozostają stosunkowo łagodne. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9.11.1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych:

Źródła:

PAP

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Oleśnicy, Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu, 15.11.2023 r.

dr n. med. Aleksandra Piwońska, Zakład Epidemiologii, Prewencji Chorób Układu Krążenia i Promocji Zdrowia, Narodowy Instytut Kardiologii Stefana kardynała Wyszyńskiego, Państwowy Instytut Badawczy, Bierne palenie (https://sercunaratunek.pl/bierne-palenie/)

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 9.11.1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1162)