- Kto jest w strefie ryzyka? Zmiany dotkną nie tylko osób szukających pracy. Na celowniku mogą znaleźć się osoby z wieloletnim stażem, ale kluczowe znaczenie ma tu rodzaj umowy, jaką posiadasz.
- Czy szef dostanie całkowitą samowolę? Choć projekt zakłada brak konieczności pytania o zgodę, wprowadzono rygorystyczne warunki brzegowe. Bez spełnienia konkretnego procedowania pracodawca odesłany zostanie z kwitkiem.
- Ile to będzie kosztować pracodawcę? Weryfikacja papierowego dokumentu wiąże się z opłatą na rzecz uczelni, której wysokość zależy od stałej krajowej stawki. Szczegóły mogą zaskoczyć.
- Co z negatywnym wynikiem z uczelni? Wokół tego narosło najwięcej mitów. Czy rozbieżność w archiwach oznacza natychmiastowe zwolnienie dyscyplinarne? Prawda wygląda zupełnie inaczej.
Kogo dotkną zmiany? Nie tylko nowych kandydatów
Nowy rządowy projekt (przyjęty przez Radę Ministrów 6 października 2026 r. i przesłany do Sejmu) nie dotyczy wyłącznie osób, które dopiero szukają pracy.
- Długoletni staż nie chroni przed weryfikacją: Przepisy obejmą również osoby, które pracują w firmie od lat.
- Brak limitu wieku dyplomu: Nie ma znaczenia, czy studia ukończyłeś 5, 10 czy 20 lat temu.
- Papierowe dokumenty na celowniku: Zmiana rozwiązuje problem tradycyjnych dyplomów, których nie da się zweryfikować w nowych rejestrach elektronicznych.
Szef sprawdzi dyplom bez twojej zgody, ale pod ważnym warunkiem
Brak konieczności uzyskania zgody pracownika nie oznacza, że pracodawca zyska prawo do nieograniczonej inwigilacji załogi.
Pracodawca nie będzie mógł zażądać sprawdzenia wszystkich pracowników „dla zasady”. Aby skierować wniosek do uczelni, będzie musiał spełnić surowe kryteria:
- Uzasadnione wątpliwości: Szef musi wskazać konkretne powody, dla których ma wątpliwości co do danych z papierowego dyplomu.
- Wniosek elektroniczny: Zapytanie do uczelni będzie miało formalną, cyfrową formę i będzie wymagało uzasadnienia.
- Czas oczekiwania: Uczelnia będzie miała maksymalnie 30 dni na odpowiedź i potwierdzenie danych zarchiwizowanych w jej dokumentacji.
- Koszt procedury: Weryfikacja nie będzie darmowa – pracodawca zapłaci za nią 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Umowa o pracę a umowy cywilnoprawne: Kto jest bezpieczny?
W projekcie wprowadzono istotne ograniczenie, które decyduje o tym, kogo obejmą nowe zasady:
- Objęci procedurą: Pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę.
- Wyłączeni z procedury: Osoby współpracujące z firmą wyłącznie na podstawie umów cywilnoprawnych (umowa zlecenie czy umowa o dzieło) nie zostaną objęte tym konkretnym mechanizmem weryfikacji.
Co, jeśli dane w dyplomie się nie zgadzają?
Eksperci uspokajają: negatywny wynik weryfikacji z uczelni nie oznacza natychmiastowego zwolnienia z pracy.
Rozbieżności mogą wynikać z różnych powodów administracyjnych (np. zmiany nazwiska, błędów w archiwum uczelni). Sama procedura służy wyłącznie potwierdzeniu danych, a ewentualne konsekwencje będą rozpatrywane indywidualnie na gruncie przepisów prawa pracy.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Na ten moment to wciąż projekt ustawy.
- Dokument trafił do Sejmu 8 października 2026 r., co oznacza początek prac parlamentarnych.
- Zgodnie z założeniami ustawy, nowe prawo ma wejść w życie po upływie 30 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Dopóki proces legislacyjny się nie zakończy, zasady pozostają bez zmian. Warto jednak śledzić dalsze losy projektu, bo zapowiadana zmiana może dotknąć każdego pracownika z umową o pracę.
FAQ – Najważniejsze pytania o weryfikację dyplomów
Czy szef może sprawdzić mój dyplom bez mojej wiedzy?
Nie będzie potrzebował twojej zgody na sam fakt wystąpienia do uczelni, ale musi wykazać uzasadnione wątpliwości.
Ile zapłaci pracodawca za sprawdzenie?
Opłata wyniesie 1% aktualnego minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Czy dotyczy to osób zatrudnionych na zlecenie?
Nie, projekt obejmuje wyłącznie osoby na umowach o pracę.
Źródła
- Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (projekt deregulacyjny).
- KPRM – wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów, projekt UDER72.
- Dokumentacja projektu przekazanego do Sejmu 8 października 2026 r., RPW/33928/2026.
- Rządowy portal Deregulacja – Potwierdzanie dyplomów.
- Repozytorium Dyplomów Elektronicznych – oficjalna usługa weryfikacji dokumentów.
Stan prawny i etap legislacyjny: 10 października 2026 r. Materiał opisuje rozwiązania projektowane, które mogą zmienić się w toku prac parlamentarnych.
Anna Zdrowiecka jest dziennikarką i redaktorką specjalizującą się w szeroko rozumianej tematyce konsumenckiej. Pisze o zmianach, usługach, nowych rozwiązaniach oraz codziennych problemach, które mogą wpływać na decyzje i wydatki czytelników. Publikuje w serwisach Infor.pl, Dziennik.pl, Forsal.pl i Zdrowiego.pl.
W swoich artykułach porusza między innymi tematykę domowych poradników, zakupów, usług, technologii użytkowej, telekomunikacji oraz praw konsumenta. Skupia się przede wszystkim na praktycznym znaczeniu opisywanych zmian, wyjaśnia, kogo dotyczą, co oznaczają w codziennym życiu i na co warto zwrócić uwagę.
Stawia na prosty, zrozumiały język, rzetelne źródła oraz informacje, które pomagają czytelnikom podejmować świadome decyzje.
