- Dla osoby utrzymującej się z emerytury spłata nieswojego długu o wartości kilkudziesięciu tysięcy złotych staje się obciążeniem, z którym nie są w stanie sobie poradzić – komentuje Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
Cyberoszustwa na dużą skalę i drobne wyłudzenia na koszt seniorów
Bezpieczeństwo finansowe osób starszych wymaga dziś szczególnej uwagi i skutecznych działań ochronnych. Wg danych BIK od kwietnia 2025 do kwietnia 2026 roku, 1109 osób w wieku powyżej 65 r.ż. było na celowniku oszustów.
Seniorzy byli narażeni na utratę łącznie ponad 15,7 mln zł w wyniku różnego rodzaju wyłudzeń – to średnio ponad 43 tys. zł dziennie.
Wielomilionowe kwoty, które oszuści próbują wyłudzić od seniorów, mogą się nakładać na ich już istniejące zaległości wobec banków i dostawców usług. Na koniec kwietnia br. łączna wartość ich zaległych zobowiązań pozakredytowych i kredytowych gromadzonych w bazach BIG InfoMonitor i BIK wyniosła niemal 11,8 mld zł i dotyczyła ponad 345,5 tys. osób.
Zaległości kredytowe stanowią 7,43 mld zł, zaś zobowiązania pozakredytowe, czyli zaległe opłaty za media, czynsz, telefon czy alimenty to 4,36 mld zł. Średnie zadłużenie przypadające na jednego seniora wynosi obecnie 34 132 zł. Okazuje się, że ponad 70 proc. zobowiązań pozakredytowych stanowią stosunkowo niewielkie kwoty, nieprzekraczające 5 tys. zł.
- Najstarsi Polacy rzadko wpadają w kłopoty przez luksusowe życie. Wyzwaniem są dla nich często nawet podstawowe koszty egzystencji: czynsz czy rachunki za media i telefon, gdzie średnia zaległość to 2 185 zł. Często w problemy finansowe wpędzają ich naciągacze sprzedający drogie garnki, pościel czy fikcyjne abonamenty – tłumaczy dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor.
W statystykach widać też wyraźną różnicę ze względu na płeć. Choć liczba dłużników i dłużniczek w wieku 65+ jest zbliżona (179 tys. mężczyzn do 165 tys. kobiet), to panowie generują znacznie wyższe kwoty zaległości. Ich niespłacone w terminie zobowiązania kredytowe i pozakredytowe stanowią ponad 7,29 mld zł całkowitego długu seniorów.
JCyberwyłudzenia: Jak zbudować finansowy parasol ochronny nad polskimi seniorami?
Bezpieczeństwo finansowe najstarszych Polaków musi wykraczać poza teorię. Kluczowe staje się realne, międzypokoleniowe wsparcie w codziennym życiu.
Ponieważ cyfrowy świat bywa dla seniorów labiryntem, a oszuści działają coraz bezwzględniej, młodsi członkowie rodzin również powinni przejąć rolę ich technologicznych przewodników i opiekunów.
Nowoczesne systemy prewencyjne umożliwiają dziś bliskim zdalną ochronę starszego pokolenia. Dzięki rozwiązaniom dostępnym w Grupie BIK, takim jak Alerty BIK czy Oferta Rodzinna BIK, rodzina może otrzymywać natychmiastowe powiadomienia o nietypowych operacjach lub próbach wykorzystania danych osobowych seniora.
Pozwala to szybko wykryć i zablokować próbę wyłudzenia na skradzioną tożsamość, zanim przestępcy wpędzą starszą osobę w finansowe kłopoty. Co ważne, tego typu Alerty można aktywować samodzielnie w swoim koncie w portalu bik.pl, a w ramach usługi rodzinnej może je uruchomić także opiekun, np. dziecko lub wnuk, wspierając seniora w codziennej ochronie jego danych i finansów.
- Odpowiedzialność za bezpieczeństwo finansowe i cyfrowe seniorów nie może spoczywać wyłącznie na ich barkach. Wymaga to skoordynowanych działań, ale przede wszystkim zaangażowania najbliższego otoczenia. Skutecznym rozwiązaniem jest regularne kontrolowanie historii płatniczej przez zaufane osoby – podsumowuje Paweł Szarkowski.
- Stały monitoring bieżących zobowiązań oraz ewentualnych zaległości pozwala bliskim trzymać rękę na pulsie i w porę zareagować na zagrożenia, skutecznie chroniąc starsze pokolenie przed finansowym wykluczeniem – dodaje prezes BIG InfoMonitor.
Cyberoszustwa i wyłudzenia: gdzie seniorzy radzą sobie najgorzej?
Geografia zaległego zadłużenia obnaża regionalne nierówności - skala problemów finansowych u seniorów jest różna w zależności od miejsca zamieszkania.
Polskim centrum zadłużenia seniorów jest województwo mazowieckie, gdzie starsi mieszkańcy zalegają z płatnościami na kwotę blisko 2,6 mld zł. Na ten region przypada również najwyższa średnia kwota zaległości na osobę, wynosząca 55 601 zł.
Drugie w kolejności jest Śląskie (prawie 1,5 mld zł), które jednocześnie jest domem dla największej liczby dłużników po 65 roku życia w Polsce - mieszka tu ponad 51 tys. zadłużonych seniorów.
Podium zamyka Dolnośląskie (ponad 1 mld zł). Na drugim końcu zestawienia znajdują się Opolszczyzna oraz Podlasie z długami odpowiednio na 209 mld zł i 202 mln zł.
Dziennikarz i redaktor od 1978 r. Z marką INFOR związany od 1995 r. z przerwą w latach 2011-2023. Najpierw był autorem artykułów i redaktorem papierowych czasopism m.in. naczelnym Prawa i Życia, Adwokata Domowego oraz I zastępcą redaktora naczelnego Dziennika Gazety Prawnej. Teraz, od października 2023 r. już jako dziennikarz i redaktor internetowy przygotowuje i publikuje artykuły na portalu INFOR.pl.