Polska chce budować supermyśliwiec. Szansa na wejście do elity

Wiceminister aktywów państwowych Konrad Gołota poinformował, że Polska prowadzi konkretne rozmowy z partnerami programu, a nie tylko analizuje taką możliwość. Z jego wypowiedzi wynika, że pojawiła się gotowość do dalszego dialogu po stronie uczestników projektu. – W ciągu ostatnich kilku miesięcy rozmawiałem z przedstawicielami przemysłów obronnych zarówno Włoch, jak i Japonii – powiedział Gołota.

Polska rozmawia o myśliwcu 6. generacji. Szansa na udział w GCAP

– Jest zrozumienie dla naszej propozycji i jest chęć dalszych rozmów – dodał wiceminister, wskazując na pozytywne sygnały płynące od partnerów programu. To pierwsza sytuacja, w której przedstawiciel rządu tak jasno mówi o faktycznym etapie negocjacji, a nie jedynie o ogólnych ambicjach. Sam fakt prowadzenia rozmów oznacza, że Polska została potraktowana jako potencjalny uczestnik projektu, a nie tylko obserwator.

GCAP od początku był projektowany jako coś więcej niż tylko nowy samolot bojowy, co ma kluczowe znaczenie dla jego uczestników. Program obejmuje cały ekosystem walki, w którym załogowy myśliwiec współpracuje z bezzałogowymi platformami i zaawansowaną infrastrukturą cyfrową. Oznacza to rozwój technologii w wielu obszarach jednocześnie, od sensorów po łączność i systemy zarządzania polem walki.

GCAP to więcej niż samolot. Nowoczesny system walki powietrznej

Jednym z najważniejszych elementów tej koncepcji są tzw. CCA, czyli bezzałogowi "lojalni skrzydłowi", którzy mają wspierać pilotów w realizacji zadań. Ich rola obejmuje rozpoznanie, walkę elektroniczną oraz działania uderzeniowe, co znacząco zwiększa możliwości całego systemu. W praktyce oznacza to odejście od myślenia o pojedynczym samolocie na rzecz sieci współpracujących platform.

Według założeń partnerów programu nowa maszyna ma wejść do służby około 2035 roku i zastąpić obecne konstrukcje używane przez Wielką Brytanię, Włochy i Japonię. Program powstał z połączenia wcześniejszych inicjatyw, co dodatkowo zwiększa jego skalę i znaczenie technologiczne. To jeden z niewielu projektów na świecie, który realnie definiuje standardy dla przyszłych systemów walki powietrznej.

Polska rozwija przemysł lotniczy. Od zakupów do budowy myśliwca

Dotychczas Polska modernizowała siły powietrzne głównie poprzez zakup gotowych platform, takich jak F-35 czy FA-50. Równolegle rozwijany jest wielowarstwowy system obrony powietrznej oparty na programach Wisła, Narew i Pilica+, co wzmacnia zdolności obronne kraju. Ten model zapewnia szybkie efekty operacyjne, ale nie buduje pełnych kompetencji technologicznych.

Rozmowy o GCAP sugerują jednak zmianę tej strategii i próbę wejścia na wyższy poziom uczestnictwa w przemyśle obronnym. Chodzi o dostęp do know-how, rozwój własnych kompetencji i udział w projektowaniu najbardziej zaawansowanych systemów. To podejście, które może w dłuższej perspektywie zmienić pozycję Polski w globalnym łańcuchu technologicznym.

– Dzisiaj musimy nadrobić pewne zaległości w tej kwestii, bo w Polsce w ostatnich dekadach nie produkowaliśmy samolotów, więc nasz przemysł lotniczy wymaga rozwinięcia – mówił wiceminister. Ta diagnoza jasno pokazuje punkt wyjścia, z którego Polska próbuje wykonać technologiczny skok. Jednocześnie wskazuje na świadomość ograniczeń i potrzebę ich systemowego przezwyciężenia.

Koszt myśliwca 6. generacji. Polska stawia na rolę partnera

Koszt opracowania myśliwca 6. generacji szacowany jest na około 60 miliardów dolarów, co wyznacza realne ramy dla polskiego zaangażowania. Z tego powodu Warszawa nie aspiruje do roli równorzędnego współtwórcy, lecz raczej partnera projektu. Taki model pozwala ograniczyć koszty, a jednocześnie otwiera drogę do udziału w wybranych obszarach technologicznych.

Kluczowe znaczenie będzie miało jednak to, czy Polska uzyska realny udział w pracach rozwojowych, a nie jedynie formalny status uczestnika. W grze są technologie o strategicznym znaczeniu, które mogą wpływać na rozwój całej gospodarki. Dlatego negocjacje będą dotyczyć nie tylko polityki, ale przede wszystkim konkretnego zakresu kompetencji i dostępu do wiedzy.

Polski przemysł lotniczy ma potencjał. Wkład w GCAP i technologie

Polski przemysł lotniczy ma swoje atuty, choć jego rola jest dziś inna niż w krajach prowadzących własne programy. W Polsce działa ponad sto firm związanych z branżą, ale większość z nich funkcjonuje jako podwykonawcy w globalnych łańcuchach dostaw. Brakuje natomiast doświadczenia w prowadzeniu projektu tej skali jako główny integrator.

To jednak nie przekreśla szans na udział w GCAP. Polska ma kompetencje w obszarach takich jak oprogramowanie, systemy łączności czy technologie bezzałogowe. Właśnie te dziedziny coraz częściej decydują o przewadze technologicznej, a ich znaczenie wykracza daleko poza sektor obronny.

Dlatego ewentualne wejście do programu może mieć znaczenie nie tylko dla wojska, ale dla całej gospodarki. Udział w pracach nad tak zaawansowanymi rozwiązaniami może przyspieszyć rozwój technologiczny i przełożyć się na inne branże. W tym sensie stawka tych rozmów jest znacznie większa niż sam myśliwiec.

Ukraińcy komentują polski ruch. Myśliwiec 6. generacji ogromną szansą

Na potencjalne dołączenie Polski do programu zwracają uwagę także zagraniczni analitycy. Eksperci ukraińskiego ośrodka Defense Express oceniają, że "wygląda to na dobry ruch mający na celu zapewnienie przyszłości własnych sił powietrznych". Jednocześnie zwracają uwagę, że wejście do projektu nie będzie proste, bo jego główni partnerzy – Wielka Brytania, Włochy i Japonia – już podzielili między sobą zakres prac w ramach spółki Edgewing.

W analizie podkreślono również, że wybór akurat tego programu nie jest przypadkowy. "Wybór programu myśliwców szóstej generacji jest dość oczywisty, ponieważ GCAP jest już w toku i ustalono dość znaczący budżet" – wskazują eksperci. Z drugiej strony pojawiają się pytania o realne znaczenie zapowiadanych "preferencyjnych warunków" dla nowych uczestników.

Ukraińscy analitycy zwracają też uwagę na napięcia wewnątrz samego programu, szczególnie w obszarze transferu technologii. Wskazują, że już teraz pojawiają się spory między partnerami – Włochy mają oskarżać stronę brytyjską o ograniczanie dostępu do części rozwiązań. To pokazuje, że negocjacje o wejście do GCAP będą nie tylko kwestią polityczną, ale przede wszystkim twardą grą o technologie i realny udział w projekcie.