Przez 60 dni pili sok pomarańczowy. Naukowcy zbadali aktywność genów
Badacze z Uniwersytetu w São Paulo w Brazylii oraz ich współpracownicy z USA przeprowadzili eksperyment z udziałem 85 młodych osób, u których nie występowały choroby przewlekłe. Schemat badania był prosty. Uczestnicy przez dwa miesiące każdego dnia wypijali:
- 500 ml czystego soku pomarańczowego,
- sok był pasteryzowany,
- napój spożywano codziennie przez 60 dni.
Po zakończeniu tego okresu badacze przeanalizowali jednojądrowe komórki krwi obwodowej (PBMC). Do tej grupy należą m.in. limfocyty, monocyty i komórki dendrytyczne, które uczestniczą w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Rezultat: zmiany aktywności stwierdzono w przypadku 1705 genów.
Zmieniła się aktywność genów związanych ze stanem zapalnym
W wielu przypadkach naukowcy obserwowali zmniejszenie aktywności badanych genów. Dotyczyło to m.in. tych powiązanych z procesami zapalnymi. Zmiany obejmowały m.in. geny związane z:
- interleukiną 6,
- interleukiną 1 beta,
- NAMPT i NLRP3,
- metabolizmem glukozy,
- metabolizmem lipidów.
Badacze zwrócili również uwagę na SGK1. Jest to gen mający znaczenie dla zdolności nerek do zatrzymywania sodu. Część genów, których aktywność uległa zmianie, jest jednocześnie wiązana z nadciśnieniem tętniczym.
Wyniki nie oznaczają jednak, że sok pomarańczowy jest lekiem na nadciśnienie, zaburzenia metaboliczne czy stany zapalne. Badanie pokazuje przede wszystkim, że jego regularne spożywanie może oddziaływać na mechanizmy biologiczne związane z tymi procesami.
Masa ciała miała znaczenie. Organizm nie wszystkich reagował tak samo
Jednym z ciekawszych wniosków było to, że reakcja organizmu zależała od masy ciała uczestników.
U osób z większą masą ciała bardziej widoczne były zmiany dotyczące genów związanych z metabolizmem tłuszczów. U szczuplejszych uczestników wyraźniejsze różnice dotyczyły natomiast genów związanych z procesami zapalnymi.
Oznacza to, że ten sam element diety nie musi wywoływać identycznej odpowiedzi biologicznej u każdego człowieka.
Wcześniejsze badania sprawdzały cholesterol i insulinooporność
Najnowsze wyniki wpisują się w obserwacje pochodzące z wcześniejszych badań nad wpływem soku pomarańczowego na organizm. W systematycznym przeglądzie kontrolowanych badań obejmujących łącznie 639 osób regularne spożywanie soku pomarańczowego wiązało się ze zmniejszeniem insulinooporności oraz obniżeniem poziomu cholesterolu we krwi.
To istotne, ponieważ insulinooporność jest związana ze stanem przedcukrzycowym, natomiast podwyższony cholesterol należy do czynników ryzyka chorób układu krążenia. Inna analiza, przeprowadzona wśród osób dorosłych z nadwagą i otyłością, wskazywała z kolei na niewielkie obniżenie skurczowego ciśnienia krwi oraz wzrost stężenia HDL, określanego potocznie jako „dobry cholesterol”, po kilku tygodniach regularnego picia soku.
Sok pomarańczowy a jelita i naczynia krwionośne
Badania nad sokiem pomarańczowym nie ograniczają się do parametrów krwi. Inne prace wskazywały również na możliwy wpływ jego spożywania na mikrobiotę jelitową.
Analizowano ponadto czynność śródbłonka, czyli warstwy komórek wyściełającej wnętrze naczyń krwionośnych. Jej prawidłowe funkcjonowanie ma znaczenie dla zdrowia układu sercowo-naczyniowego. Autorzy badania wskazują, że obserwowane efekty mogą być częściowo związane z naturalnymi substancjami występującymi w pomarańczach.
Hesperydyna może być jednym z kluczowych składników
Szczególną uwagę naukowców zwróciła hesperydyna. To flawonoid występujący w owocach cytrusowych, któremu przypisuje się właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne. Według badaczy może ona częściowo odpowiadać za obserwowany wpływ soku na:
- mechanizmy związane z ciśnieniem krwi,
- gospodarkę lipidową,
- przetwarzanie glukozy,
- procesy zapalne.
Nie oznacza to jednak, że za wszystkie zaobserwowane efekty odpowiada jeden składnik. Sok pomarańczowy zawiera wiele naturalnych związków, które mogą działać równocześnie.
Sok czy cała pomarańcza? Naukowcy wskazują ważną różnicę
Autorzy badania odnoszą się również do argumentu, że sok owocowy jest przede wszystkim źródłem cukru w płynnej postaci. Ich zdaniem zgromadzone wyniki pokazują, że takie spojrzenie nie uwzględnia wszystkich procesów zachodzących w organizmie po jego spożyciu.
Jednocześnie badacze nie stawiają soku ponad całymi owocami. Pomarańcza pozostaje lepszym źródłem błonnika, którego w soku jest znacznie mniej. Wyniki sugerują natomiast, że regularne spożywanie umiarkowanej ilości soku pomarańczowego może wpływać na mechanizmy regulacyjne organizmu związane m.in. ze stanem zapalnym, przepływem krwi oraz metabolizmem.
Najważniejsze jest przy tym rozróżnienie między wykazaniem zmian biologicznych a udowodnieniem, że dany produkt zapobiega konkretnej chorobie. Badanie pokazuje zmiany aktywności genów po 60 dniach, ale samo w sobie nie dowodzi, że codzienne picie soku pomarańczowego chroni przed zawałem, cukrzycą czy nadciśnieniem.
Z wykształcenia prawniczka, z zamiłowania redaktorka. Zaczynała w „Pulsie Biznesu”, a dziś współtworzy redakcję serwisu GazetaPrawna.pl, gdzie pisze głównie o prawie, społeczeństwie i biznesie. Lubi opowiadać o ludziach stojących za sukcesem firm i o tym, jak pasja spotyka się z profesjonalizmem. Z zainteresowaniem śledzi rozwój polskich marek modowych oraz to, jak prawo i gospodarka wpływają na branże kreatywne. Fanka dobrej kawy i pudelków. W wolnym czasie podróżuje, słucha muzyki i sięga po reportaże.