To najczęściej wykonywane zawody w Polsce. GUS pokazał nowe dane

Największe grupy zawodowe w Polsce

Raport Głównego Urzędu Statystycznego „Zróżnicowanie zawodów na rynku pracy w Polsce” został zaprezentowany na czwartkowym briefingu prasowym, który był częścią VI Kongresu Statystyki Polskiej.

Jak wynika z raportu GUS, najczęściej wykonywane w Polsce zawody to sprzedawcy sklepowi i kasjerzy, kierowcy samochodów ciężarowych, magazynierzy oraz nauczyciele szkół podstawowych, podczas gdy najbardziej sfeminizowane zawody to położne, specjalistki ds. wychowania małego dziecka oraz asystentki dentystyczne.

Dane są wynikiem pracy eksperymentalnej, której celem było dostarczenie informacji na temat zawodów wykonywanych przez 14,1 mln pracujących w gospodarce narodowej oraz 1,4 mln osób wykonujących pracę na podstawie umów zlecenia i pokrewnych. Raport prezentuje wyniki dla 443 grup zawodowych, pokazujące stan na 31 grudnia 2024 r.

Dyrektor Departamentu Metodologii i Jakości Badań GUS Dominik Dąbrowski zaznaczył, że wśród pracujących w gospodarce narodowej dominują sprzedawcy sklepowi i kasjerzy, kierowcy samochodów ciężarowych, magazynierzy oraz nauczyciele szkół podstawowych. Te cztery grupy stanowią 13,5 proc. wszystkich zawodów obecnych na rynku pracy.

Sektory zdominowany przez kobiety

Dodał, że kobiety najczęściej dominują w zawodach związanych z sektorem opieki zdrowotnej oraz edukacji. Do najbardziej sfeminizowanych zawodów należą: położne, specjalistki ds. wychowania małego dziecka oraz asystentki dentystyczne. Wśród mężczyzn dominują zawody wymagające przede wszystkim siły fizycznej. Do najbardziej zmaskulinizowanych należą: górnicy, murarze, operatorzy maszyn rolniczych i dekarze. Zrównoważoną strukturę płci można zauważyć przede wszystkim wśród właścicieli sklepów, piekarzy i cukierników, pracowników usług domowych oraz szefów kuchni.

Podział pracujących wg wieku

Z zaprezentowanego raportu wynika, że między grupami zawodowymi wyraźnie zróżnicowany jest średni wiek pracujących. Najmłodsi są pracownicy zajmujący się przygotowywaniem posiłków typu fast food oraz sportowcy i dżokeje. Pracownicy ci mają średnio 29 lat. Niewiele wyższą średnią wieku charakteryzują się modelki i modele oraz stewardzi – 31 lat.

Najstarszą grupę pracujących stanowią lekarze specjaliści oraz lekarze dentyści specjaliści, których średni wiek wynosi odpowiednio: 56 i 55 lat. Przekroczenie progu 50 lat średniego wieku dotyczy szerokiego spektrum zawodów – od pielęgniarek z tytułem specjalisty, sędziów i duchownych, po techników analityki medycznej, ekonomistów czy przedstawicieli władz publicznych.

Zdaniem Dąbrowskiego fakt, że średni wiek lekarzy, lekarzy dentystów i pielęgniarek posiadających specjalizację przekracza 50 lat, może zapowiadać pojawienie się w przyszłości niedoborów kadrowych w sektorze ochrony zdrowia. Dodatkowo lekarze od lat znajdują się na liście zawodów deficytowych w większości powiatów w Polsce.

Cudzoziemcy pracujący w Polsce

Według eksperta istotną grupę osób pracujących w Polsce stanowią cudzoziemcy. Dąbrowski zaznaczył, że wśród cudzoziemców pracujących w gospodarce narodowej najliczniejszą grupę (70 proc.) stanowią Ukraińcy. Na kolejnych miejscach plasują się Białorusini (13 proc.), Hindusi (1,8 proc.) i Gruzini (1,4 proc.). Najczęściej wykonywanym przez cudzoziemców zawodem jest kierowca samochodu ciężarowego - wykonuje go 12,6 proc. osób. Kolejne miejsca zajmują magazynierzy (4,5 proc.) oraz programiści aplikacji (3,1 proc.). Kobiety stanowią 37 proc. wszystkich pracujących cudzoziemców i najczęściej podejmują pracę jako sprzedawcy sklepowi (5,4 proc. wśród kobiet), magazynierzy (5,3proc.) oraz pomoce i sprzątaczki (4,9 proc.).

W raporcie uwzględniono również osoby wykonujące pracę wyłącznie na podstawie umów zlecenia i pokrewnych. Najczęściej na tej podstawie zatrudniane są pomoce i sprzątaczki oraz robotnicy wykonujący prace proste w przemyśle. Te dwie grupy stanowią łącznie blisko 10 proc. wykonujących pracę na podstawie umów zlecenia i pokrewnych.

Grupa ta jest również mocno zróżnicowana pod względem wieku. W niektórych zawodach pracują głównie osoby w wieku emerytalnym, w innych dominują młodzi pracownicy. Najstarsze grupy to przedstawiciele władz publicznych i lekarze specjaliści, osiągający średnio 65 lat, a tuż za nimi inżynierowie górnictwa czy technicy analityki medycznej. Na przeciwnym biegunie znajdują się zawody o najmłodszym profilu demograficznym – sportowcy, dżokeje i demonstratorzy wyrobów, ze średnim wiekiem około 27 lat, a także pracownicy gastronomii, obsługi klienta, usług osobistych oraz transportu.

Zawody najbardziej podatne na automatyzację

Dąbrowski zaznaczył, że dzięki współpracy z ekspertami z NASK w raporcie udało się wyodrębnić zawody, które są najbardziej podatne na automatyzację, i w których znaczna część obowiązków może wkrótce zostać przejęta przez AI. Do najbardziej zagrożonych zawodów należą operatorzy wprowadzania danych, operatorzy edytorów tekstów, pracownicy do spraw rachunkowości i księgowości oraz pracownicy do spraw statystyki, ubezpieczeń i finansów. Z raportu wynika, że w zawodach tych pracuje obecnie 640 tys. osób; 77,2 proc. z nich stanowią kobiety, a średni wiek pracowników wynosi 40 lat.

VI Kongres Statystyki Polskiej objęty jest patronatem Polskiej Agencji Prasowej.