Do końca 2018 r. właściciele mieszkań wybudowanych na gruntach należących do gminy lub Skarbu Państwa uiszczali opłatę za ich użytkowanie wieczyste oraz podatek od nieruchomości. Od 1 stycznia 2019 r., gdy stali się właścicielami ziemi (zgodnie z ustawą z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów – Dz.U. poz. 1716), będą płacić jedynie podatek od nieruchomości. Jego wysokość może się nieznacznie zmienić, ale będzie to wynik corocznych podwyżek stawek, a nie przekształcenia użytkowania wieczystego we własność.

Zmiana formy, ale nie wysokości daniny

Użytkownicy mieszkań zgłaszali DGP swoje obawy dotyczące wpływu tego przekształcenia na podatek od nieruchomości. Ministerstwo Finansów uspokaja jednak, że zmiana formy władania nieruchomością nie wpłynie na wysokość obciążeń.

– Podstawą opodatkowania gruntów podatkiem od nieruchomości jest bowiem ich powierzchnia, która po przekształceniu pozostaje przecież taka sama. Inny jest jedynie tytuł prawny władania nią, który nie ma wpływu na wysokość opodatkowania – wyjaśnia resort w odpowiedzi na pytania DGP.

Ze stanowiskiem resortu zgadzają się spytani o to włodarze następujących miast: Warszawa, Szczecin, Gdańsk, Białystok, Zielona Góra, Bydgoszcz, Łódź, Katowice, Kraków i Olsztyn.

Przedstawiciele Urzędu Miasta Szczecin zwracają przy tym uwagę, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie różnicuje stawek w zależności od tego, czy grunty znajdują się w wieczystym użytkowaniu, czy są własnością podatnika. W 2019 r. stawka maksymalna daniny wyniesie 0,49 zł za 1 mkw. działki. Rady gmin mogą ją obniżać.

MF: nie trzeba składać informacji na podatek

Wątpliwości budzi też to, czy zmiana formy prawnej władania gruntem powoduje obowiązek złożenia informacji na podatek od nieruchomości. Dokument ten składa się do gminy, gdy kupujemy mieszkanie, działkę lub dom, w terminie 14 dni od zakupu (podaje się w nim powierzchnię nabytej nieruchomości). Pojawia się więc pytanie, czy w związku z nabyciem prawa własności do działki pod domem lub blokiem, w którym mamy mieszkanie, też trzeba go wypełniać.

Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że nowi właściciele gruntów nie mają takiego obowiązku. Urzędy miast również uspokajają. Jedynie Katowice i Olsztyn przyznają, że ostateczna decyzja w tej sprawie jeszcze nie zapadła.

Nie wszyscy eksperci zgadzają się z resortem

Doktor hab. Rafał Dowgier z Katedry Prawa Podatkowego Uniwersytetu w Białymstoku oraz dr hab. Bogumił Pahl z Katedry Prawa Finansowego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego uważają, że stanowisko Ministerstwa Finansów jest błędne. Zgadzają się, że przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności jest jedynie zmianą formy prawnej i zasadniczo nie wpływa na wysokość podatku od nieruchomości. Bogumił Pahl podkreśla jednak, że choć wygasa prawo użytkowania wieczystego, powstaje własność.

– Skoro obowiązek podatkowy wygaśnie w stosunku do wieczystego użytkownika, a powstanie wobec właściciela, to zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnik powinien złożyć nową informację na podatek – mówi Rafał Dowgier.

Bogumił Pahl akcentuje, że jeśli podatnik nie wywiąże się z obowiązku jej złożenia, organ podatkowy powinien go do tego wezwać. Za brak informacji podatnikowi nie grożą jednak żadne sankcje karnoskarbowe, bo przekształcenie formy prawnej nieruchomości nie wpływa na wysokość podatku.

>>> Czytaj też: Koniec użytkowania wieczystego. Co w praktyce oznacza przewłaszczenie?