Czternasta emerytura zostanie zmniejszona, nie otrzymają jej osoby z emeryturą ponad 4820,98 zł brutto

Czternasta emerytura, czyli dodatkowe coroczne świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów na stałe znalazła się w harmonogramie wypłat. O terminie jej przekazania każdorazowo decyduje Rada Ministrów, wydając w tym celu odrębne rozporządzenie, które powinno zostać opublikowane najpóźniej do 31 października danego roku. W praktyce ma to miejsce kilka miesięcy wcześniej. Przyjęło się bowiem, że czternasta emerytura trafia do uprawnionych we wrześniu.

Ile wyniesie 14. emerytura w 2026 roku?

Zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych co roku, 1 marca, przeprowadzana jest waloryzacja świadczeń. Według prognoz w 2026 roku świadczenia emerytalno-rentowe wraz z dodatkami mają wzrosnąć o 4,9%. W związku z tym szacuje się, że czternasta emerytura w 2026 roku wyniesie 1970,98 zł brutto.

Należy jednak mieć na uwadze, że końcowy wskaźnik waloryzacji zostanie określony dopiero po ogłoszeniu kompletnych danych statystycznych. Kluczowe znaczenie będą miały dwa komunikaty Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego – jeden dotyczący średniorocznej inflacji, czyli zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych w 2025 roku, a drugi odnoszący się do realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w porównaniu z 2024 rokiem.

Zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, informacje o inflacji GUS ma opublikować do końca stycznia 2026 roku, natomiast dane o wzroście płac – najpóźniej do siódmego dnia roboczego lutego, czyli do 10 lutego 2026 roku. Dopiero wtedy, w lutym 2026 roku, zostanie ogłoszony oficjalny wskaźnik waloryzacji, który zdecyduje o wysokości przyszłorocznych podwyżek emerytur i rent, w tym także czternastej emerytury.

Komu przysługuje 14. emerytura?

Czternasta emerytura przyznawana jest z urzędu i nie trzeba składać o nią wniosku. Przysługuje ona osobom, które na wyznaczony przez Radę Ministrów dzień (przyjęło się, że jest to 31 sierpnia danego roku) mają prawo do:

• emerytury,
• renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej,
• renty socjalnej, renty rodzinnej,
• rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
• nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
• świadczenia i zasiłku przedemerytalnego,
• świadczenia pieniężnego przysługującego cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych.

Komu będzie przysługiwało 1970,98 zł brutto czternastki w 2026 roku, a kto dostanie mniej?

Nie wszyscy uprawnieni dostaną dodatkowe świadczenie w tej samej kwocie. Niektórzy seniorzy otrzymają 14. emeryturę w wysokości 1970,98 zł brutto, innym zostanie ona zmniejszona. Zasady są proste. Jeśli wysokość emerytury lub renty przy szacowanym wskaźniku waloryzacji 4,9%:

• nie będzie wyższa niż 2900 zł, dodatkowe świadczenie będzie przysługiwało w pełnej kwocie, czyli 1970,98 zł brutto,
• będzie przekraczała 2900 zł, dodatek będzie wypłacany w niższej wysokości – zmniejszany o kwotę nadwyżki ponad 2900 zł, zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”.

Oznacza to, że prawo do dodatkowego świadczenia w 2026 roku będą miały osoby, których łączna kwota emerytury lub renty przed wszelkimi potrąceniami i obniżeniami nie przekroczy 4820,98 zł (2900,00 zł + 1970,98 zł – 50,00 zł*).

* Jeśli kwota 14. emerytury jest mniejsza niż 50 zł, świadczenie nie jest wypłacane

Zmniejszona czternasta emerytura w 2026 roku – przykłady

Komu 14. emerytura w 2026 roku nie będzie przysługiwała w ogóle?

Czternasta emerytura w 2026 roku nie trafi do wszystkich świadczeniobiorców. Z dodatkowych pieniędzy zostaną całkowicie wykluczone osoby, których emerytura lub renta przekroczy 4820,98 zł brutto. Czternastki nie dostaną także osoby, których świadczenie zostanie zawieszone, na przykład z powodu przekroczenia limitów dorabiania. Dotyczy to przede wszystkim pracujących emerytów i rencistów przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, którzy uzyskają dodatkowe przychody powyżej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Ponadto 14. emerytura nie przysługuje sędziom i prokuratorom w stanie spoczynku, ponieważ pobierają oni uposażenie ze Skarbu Państwa, a nie emeryturę z FUS. Wyłączone z tego świadczenia są również osoby otrzymujące emeryturę olimpijską, wypłacaną przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, która nie jest elementem systemu ubezpieczeń społecznych.

14. emerytura 2026 wolna od potrąceń

Od czternastej emerytury zostaną potrącone składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy, dlatego jej końcowa kwota „na rękę” będzie różnić się w zależności od sytuacji danego świadczeniobiorcy. Rozbieżności te będą wynikały przede wszystkim z zasad opodatkowania. Co ważne, dodatkowe świadczenie będzie objęte ochroną przed egzekucją komorniczą i nie będzie podlegało żadnym potrąceniom. Ponadto nie zostanie ono uwzględnione przy ustalaniu dochodu uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej, alimentów ani dodatku 500+ dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.