Kto może starać się o Kartę Dużej Rodziny?
Zgodnie z art. 4 ustawy o Karcie Dużej Rodziny, uprawnienie do jej otrzymania przysługuje członkom tzw. rodziny wielodzietnej, czyli takiej, w której rodzic lub rodzice, ewentualnie małżonek jednego z nich, wychowują albo wychowywali łącznie co najmniej troje dzieci, niezależnie od ich wieku.
Do grona członków rodziny wielodzietnej zalicza się:
- rodzica, w tym również rodzica zastępczego lub osobę prowadzącą rodzinny dom dziecka,
- małżonka rodzica,
- dziecko, także to objęte pieczą zastępczą lub przebywające w rodzinnym domu dziecka.
Karta Dużej Rodziny przysługuje dzieciom do ukończenia 18 lat, a w przypadku kontynuowania nauki – do 25. roku życia (nie dłużej jednak niż do 30 września danego roku). Dzieci posiadające orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności mogą korzystać z Karty bez ograniczeń wiekowych.
Prawo do Karty nie przysługuje rodzicom pozbawionym władzy rodzicielskiej lub tym, którym została ona ograniczona poprzez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej (chyba że dotyczy to mniej niż trojga dzieci). Wyłączeni są także rodzice zastępczy i osoby prowadzące rodzinny dom dziecka, jeśli sąd odebrał im dzieci z powodu niewłaściwego sprawowania opieki. Z Karty mogą korzystać zarówno obywatele Polski, jak i określone grupy cudzoziemców oraz obywateli państw UE i EFTA, pod warunkiem zamieszkiwania na terytorium Polski.
Większa grupa uprawnionych do korzystania z Karty Dużej Rodziny
Od 1 stycznia 2019 roku zmieniono przepisy dotyczące Karty Dużej Rodziny, znacząco rozszerzając krąg osób, które mogą z niej korzystać. Od tego czasu uprawnienie nie przysługuje wyłącznie rodzinom, które aktualnie wychowują co najmniej troje dzieci, lecz także tym, które spełniały ten warunek w przeszłości. Dzięki temu z Karty mogą korzystać m.in. osoby starsze, których dzieci osiągnęły już dorosłość i prowadzą samodzielne życie, jak również rodzice dzieci, które zmarły.
Karta Dużej Rodziny przysługuje także w przypadku śmierci trzeciego dziecka
Prawo do Karty Dużej Rodziny przysługuje także wtedy, gdy trzecie dziecko w rodzinie zmarło – bez względu na to, jak długo żyło i w jakim momencie doszło do jego śmierci. Może to dotyczyć zarówno dziecka, które żyło tylko kilka dni, jak i takiego, które odeszło wiele lat temu, nawet kilkadziesiąt. W efekcie rodzice, którzy kiedykolwiek mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci, zachowują uprawnienie do Karty, nawet jeśli obecnie wychowują mniejszą liczbę dzieci lub nie mają ich już na utrzymaniu.
Przykład
Pani Barbara jest mamą dwóch dorosłych synów: 39-letniego Krzysztofa i 34-letniego Jakuba. Jednak 36 lat temu urodziła także córkę, która przeżyła jedynie 7 dni. Choć od tamtych wydarzeń minęły ponad trzy dekady, a dziś pani Małgorzata nie wychowuje już żadnych małych dzieci, spełnia ustawowe kryterium posiadania co najmniej trojga dzieci na utrzymaniu w swoim życiu. Oznacza to, że może obecnie korzystać z przywilejów Karty Dużej Rodziny, nawet jako seniorka, której dzieci są już dorosłe i samodzielne.
Jak uzyskać Kartę Dużej Rodziny w przypadku śmierci trzeciego dziecka?
Aby otrzymać Kartę Dużej Rodziny w sytuacji, gdy trzecie lub kolejne dziecko zmarło, obowiązuje taka sama procedura jak w pozostałych przypadkach. Wniosek można złożyć osobiście w urzędzie gminy lub miasta właściwym dla miejsca zamieszkania albo drogą elektroniczną poprzez portal Emp@tia. Formularz powinien zawierać dane wszystkich członków rodziny uprawnionych do karty, a w odniesieniu do zmarłego dziecka należy wskazać jego numer PESEL. Jeśli dziecku nie został nadany PESEL, do wniosku trzeba dołączyć odpis aktu urodzenia. Po pozytywnym rozpatrzeniu sprawy karta zostanie wydana w wybranej formie – plastikowej lub elektronicznej.