Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
Zasady nabywania uprawnień do świadczeń emerytalnych w Polsce
System emerytalny w Polsce opiera się na sztywnych granicach wiekowych, które wynoszą 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn. Należy jednak podkreślić, że samo osiągnięcie tego wieku i złożenie stosownego wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest jednoznaczne z uzyskaniem gwarantowanej kwoty świadczenia. Kluczowym warunkiem jest wcześniejsze zgromadzenie odpowiedniego kapitału składkowego, a dopiero w następnej kolejności formalne wystąpienie o wypłatę środków. Szczególnie istotna jest kwestia stażu pracy, od którego zależy prawo do otrzymania emerytury minimalnej. W polskim systemie prawnym kobieta musi legitymować się 20-letnim okresem składkowym i nieskładkowym, natomiast w przypadku mężczyzn wymagane jest 25 lat aktywności zawodowej. Brak wypracowania tych limitów sprawia, że ubezpieczony nie może liczyć na podwyższenie świadczenia do poziomu najniższej ustawowej kwoty, nawet jeśli obliczona matematycznie emerytura byłaby od niej niższa.
Wysokość emerytury minimalnej po waloryzacji marcowej 2026
Aktualnie kwota emerytury minimalnej wynosi 1878,91 zł brutto, co przekłada się na około 1710 zł wypłaty netto. Sytuacja ta ulegnie jednak zmianie wraz z początkiem marca, kiedy to ruszą wypłaty świadczeń poddanych corocznej waloryzacji. Przewidywany wzrost wskaźnika na poziomie 5,3 proc. spowoduje, że najniższe gwarantowane świadczenie wzrośnie do poziomu 1978,49 zł brutto, co w kwocie do wypłaty wyniesie równe 1800 zł. Warto przy tym zrozumieć, że ostateczna wysokość przelewu z ZUS jest wypadkową kilku zmiennych. Fundamentem wyliczeń jest suma zwaloryzowanych składek emerytalnych zgromadzonych na indywidualnym koncie, zwaloryzowany kapitał początkowy oraz środki zgromadzone na subkoncie. Ostatnim elementem równania jest statystyczny parametr średniego dalszego trwania życia, którego wartości są aktualizowane przez Główny Urząd Statystyczny każdego roku w marcu. Dodatkowo na finalny stan konta ubezpieczonego wpływają dwa rodzaje waloryzacji: marcowa, dotycząca wypłacanych już świadczeń, oraz czerwcowa, która podnosi wartość składek osób jeszcze pracujących i planujących przejście na odpoczynek zawodowy w przyszłości.
Wyliczenie emerytury dla kobiety z 10-letnim stażem pracy
Sytuacja osób z krótkim stażem pracy, na przykład 60-letniej kobiety, która przepracowała jedynie 10 lat, ilustruje mechanizm działania systemu w sposób bardzo rygorystyczny. Mimo że taki staż stanowi dokładnie połowę wymaganego okresu uprawniającego do emerytury minimalnej, nie oznacza to wcale otrzymania połowy najniższego świadczenia. W takim przypadku prawo do dopłaty z budżetu państwa do poziomu emerytury minimalnej nie przysługuje. ZUS wypłaci jedynie kwotę wynikającą bezpośrednio z matematycznego podziału zgromadzonych składek przez przewidywaną liczbę miesięcy dalszego trwania życia. W praktyce oznacza to, że jeśli kobieta przez dekadę otrzymywała minimalne wynagrodzenie na podstawie umowy o pracę, jej świadczenie emerytalne będzie bardzo niskie i wyniesie prawdopodobnie od 250 zł do 300 zł miesięcznie. Jest to przykład tak zwanej emerytury groszowej, która jest bezpośrednim skutkiem zbyt krótkiego okresu odprowadzania składek do systemu ubezpieczeń społecznych.
