"Europa potrzebuje większego dostępu do własnych zasobów"
Decyzja oznacza zastosowanie państwowego planu zagospodarowania dla złoża. Planowanie budowy i eksploatacji przejmie rząd, aby przyspieszyć realizację projektu uznanego za strategiczny dla bezpieczeństwa gospodarczego i przemysłowego.
– Polityka surowcowa jest również polityką bezpieczeństwa i gotowości kryzysowej. Europa potrzebuje większego dostępu do własnych zasobów krytycznych surowców, a zależność od państw spoza kręgu współpracy bezpieczeństwa jest zbyt duża – powiedziała Myrseth.
To największe potwierdzone złoże metali ziem rzadkich w Europie
Fensfeltet znajduje się w gminie Nome w regionie Telemark i jest uznawane za największe potwierdzone złoże metali ziem rzadkich w Europie. W 2024 r. projekt zyskał rozgłos po publikacji pierwszych szerokich szacunków dotyczących zasobów. W marcu 2026 r. ich wielkość podniesiono o około 80 proc. wobec wcześniejszych danych, wzmacniając znaczenie projektu dla europejskiego rynku surowców krytycznych.
Spółka Rare Earths Norway, rozwijająca projekt Fensfeltet, podała, że chce rozpocząć produkcję pod koniec 2031 r. Rok później wydobycie neodymu i prazeodymu ma sięgnąć ok. 800 ton, czyli ok. 5 proc. obecnego popytu Unii Europejskiej na te surowce.
Ograniczenie zależności od Chin
– Szybkie uruchomienie wydobycia w Fensfeltet może mieć znaczenie nie tylko dla Norwegii, lecz także dla naszych partnerów i sojuszników, którzy chcą ograniczyć zależność od Chiny w dostępie do strategicznych surowców – dodała minister.
Metale ziem rzadkich są wykorzystywane m.in. w silnych magnesach stosowanych w samochodach elektrycznych, turbinach wiatrowych, robotach, smartfonach oraz systemach obronnych. Chiny kontrolują dziś większość globalnego wydobycia i przetwórstwa.
Z Oslo Mieszko Czarnecki
