Budżetowe niespodzianki. Na co przy odrobinie szczęścia może liczyć rząd

O przyszłorocznym budżecie można powiedzieć co najmniej dwie złe rzeczy. Zakłada wzrost deficytu Oraz okoliczności jego przyjęcia przez Sejm wywołały lawinę wątpliwości. Są też pozytywne niespodzianki.

MF wpisało do projektu budżetu, że wypłata z banku centralnego będzie stosunkowo skromna, bo wyniesie około 630 mln zł. W porównaniu z tym, jak NBP zasilał budżet w tym roku (około 7,8 mld zł), planowana kwota to grosze. Ale wiele wskazuje na to, że w rzeczywistości bank centralny wypłaci znacznie więcej. Według szacunków ekonomistów mBanku może to być kwota sięgająca 10 mld zł, co byłoby absolutnym rekordem. Wszystko dzięki osłabieniu złotego, co przekłada się na bardziej korzystną wycenę aktywów zagranicznych NBP. Oficjalnie MF nic nie wie o większej wypłacie i radzi poczekać ze spekulacjami do końca roku. Gdyby jednak szacunki analityków okazały się trafne, to resort będzie mógł odpuścić sprzedaż obligacji o podobnej wartości. Bo zysk NBP zmniejszy potrzeby pożyczkowe. Choć już na deficyt liczony unijną metodą duża wypłata z banku centralnego nie ma żadnego wpływu.

Tutaj prawdopodobieństwo pozytywnej niespodzianki jest mniejsze niż w przypadku zysku NBP – ale także istnieje. Jeden powód to większa konsumpcja z powodu programu „Rodzina 500 plus”, która wyraźnie przyspieszyła już w III kwartale tego roku. Ale ten efekt MF już częściowo uwzględnił na etapie projektowania budżetu. Dodatkowy bonus może wynikać z zastosowania nowych narzędzi, które mają zwiększyć ściągalność podatku. Na początku roku specjalna spółka resortu o nazwie Aplikacje Krytyczne ma uruchomić dwa takie narzędzia, które poprawią jakość przesyłu danych w jednolitym pliku kontrolnym oraz pozwolą na lepszą ich analizę. MF oczywiście uwzględniał w projekcie poprawę ściągalności, ale teraz, gdy prace wchodzą w decydującą fazę, po cichu liczy na to, że wynik będzie lepszy od oczekiwanego. Wzbrania się jednak przed podaniem dokładnych szacunków.

Lepszy monitoring transportu niektórych towarów akcyzowych może zwiększyć wpływy z akcyzy. Resort finansów ma nadzieję, że najważniejszy pomysł – czyli nadajniki GPS pozwalające śledzić np. cysterny z paliwem – zostanie wcielony w życie w połowie roku. Ale nikt nie jest w stanie w tej chwili oszacować, o ile zwiększy to wpływy z podatku. Tylko jeden namierzony ostatnio przez wywiad skarbowy magazyn nielegalnego paliwa nie odprowadził do budżetu ok. 140 tys. zł akcyzy.

Z PIT ze względu na coraz lepszą sytuację na rynku pracy, a z CIT jako skutek walki z cenami transferowymi i szeroko rozumianą optymalizacją podatkową. Resort finansów deklaruje, że będzie w tym celu chętnie sięgał po klauzulę obejścia prawa, która umożliwia mu zakwestionowanie każdej transakcji, jeśli uzna, że została ona przeprowadzona tylko po to, by uniknąć podatków.