- Kilka badań w jednej ścieżce: NFZ przewiduje szeroki zakres diagnostyki, dopasowany do potrzeb pacjenta.
- Nie dla wszystkich: z programu korzystają osoby spełniające określone kryteria medyczne.
- Dwa etapy: najpierw diagnostyka i kwalifikacja, później ewentualna kompleksowa opieka.
- Nawet 12 miesięcy leczenia: w planie mogą znaleźć się wizyty u specjalistów, badania i rehabilitacja.
- Ważne skierowanie: o możliwości udziału decyduje kwalifikacja do programu, a nie samo skierowanie na rezonans czy kolonoskopię.
Rezonans, kolonoskopia i gastroskopia w jednym programie NFZ. Ważny warunek
Na liście badań wykorzystywanych w specjalnym programie Narodowego Funduszu Zdrowia można znaleźć procedury, które zwykle kojarzą się z zupełnie różnymi specjalizacjami.
Są wśród nich rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, kolonoskopia, gastroskopia, angiografia czy badania USG Doppler. W określonych sytuacjach możliwe są również inne badania diagnostyczne.
Dlaczego tak szeroki zestaw?
Program KOWZS, czyli kompleksowej opieki nad pacjentem z wczesnym zapaleniem stawów, nie ogranicza się wyłącznie do konsultacji reumatologicznych. Zakłada wielospecjalistyczne podejście do chorego. Dlatego w uzasadnionych przypadkach diagnostyka może obejmować również inne narządy i choroby współistniejące.
Ważne
Umieszczenie badania w katalogu nie oznacza, że każdy uczestnik programu zostanie na nie skierowany. Decyduje lekarz na podstawie wskazań medycznych.
NFZ premiuje diagnostykę w 8 tygodni. Co to oznacza dla pacjenta?
To jeden z ciekawszych elementów programu, o którym rzadko mówi się w kontekście zmian dotyczących rezonansu czy kolonoskopii.
KOWZS został zaprojektowany tak, aby umożliwić sprawniejsze rozpoznawanie wczesnych zapalnych chorób reumatycznych. Etap diagnostyczny ma trwać około dwóch miesięcy.
Przepisy przewidują również mechanizm finansowy związany z wynikami pracy ośrodków. Jednym z warunków premiowania jest zrealizowanie odpowiednich świadczeń diagnostycznych w ciągu 8 tygodni od pierwszej porady.
Nie jest to jednak gwarancja, że każdy pacjent otrzyma diagnozę albo konkretne badanie w tym terminie.
Z punktu widzenia chorego istotne jest przede wszystkim to, że diagnostyka odbywa się w ramach zaplanowanej ścieżki, a nie jako zbiór niezależnych wizyt.
Kto może skorzystać? Nie trzeba mieć już ostatecznej diagnozy
To bardzo ważny szczegół. Do pierwszego etapu programu można zostać skierowanym również z podejrzeniem określonej zapalnej choroby reumatycznej, a nie wyłącznie z wcześniej potwierdzonym rozpoznaniem.
Przepisy obejmują m.in. osoby z podejrzeniem lub rozpoznaniem reumatoidalnego zapalenia stawów, łuszczycowego zapalenia stawów, odczynowego zapalenia stawów oraz wybranych innych chorób zapalnych.
Trzeba jednak spełnić łącznie kryteria kwalifikacji. Program jest przeznaczony dla osób, które ukończyły 18 lat. Wymagane są także odpowiednie objawy i skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego.
Istotny jest także czas utrzymywania się dolegliwości.
W przepisach wskazano m.in. ból i obrzęk przynajmniej jednego stawu, niezwiązane z urazem i trwające nie dłużej niż sześć miesięcy, albo zapalny ból kręgosłupa utrzymujący się co najmniej trzy miesiące.
Sam ból stawów nie oznacza automatycznej kwalifikacji. Ocenę objawów i podejrzenia choroby powinien przeprowadzić lekarz.
Najpierw diagnostyka, później nawet rok opieki
Program podzielono na dwa moduły:
- Pierwszy moduł służy ustaleniu rozpoznania i ocenie, czy pacjent spełnia warunki udziału w kolejnym etapie.
- Drugi moduł to już kompleksowa opieka, która może trwać do 12 miesięcy.
W tym czasie pacjent może korzystać z zaplanowanych konsultacji reumatologicznych, rehabilitacji i porad innych specjalistów, jeżeli są potrzebne.
Przewidziano m.in. cztery porady reumatologiczne oraz dwie porady lekarza rehabilitacji medycznej. Indywidualny plan może uwzględniać także dodatkowe konsultacje i badania.
Oznacza to, że cały proces, wraz z wcześniejszą diagnostyką, może obejmować około 14 miesięcy. Nie każda osoba przyjęta do pierwszego modułu zostanie jednak automatycznie zakwalifikowana do drugiego.
Jak zgłosić się do programu NFZ? Są wyznaczone ośrodki
Pacjent podejrzewający u siebie zapalną chorobę reumatyczną powinien rozpocząć od konsultacji lekarskiej, np. u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.
Jeżeli lekarz stwierdzi wskazania, może wystawić odpowiednie skierowanie do poradni reumatologicznej. Następnie pacjent powinien skontaktować się z ośrodkiem uczestniczącym w programie KOWZS, aby ustalić zasady rejestracji i kwalifikacji.
Według wykazu publikowanego przez Fundację Rheuma Active sieć programu obejmuje 17 ośrodków w Polsce. Placówki znajdują się m.in. w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Łodzi, Bydgoszczy, Lublinie i innych miastach.
Wykaz ośrodków wraz z danymi kontaktowymi jest dostępny na stronie Fundacji Rheuma Active. Przed zgłoszeniem warto potwierdzić aktualne zasady przyjmowania pacjentów.
NFZ zmienił zasady w 2026 roku
Wiosną 2026 r. Fundusz zmodyfikował zasady rozliczania świadczeń w ramach KOWZS.
Zarządzenie nr 42/2026/DSOZ z 23 kwietnia doprecyzowało m.in. sposób rozliczania dodatkowych badań diagnostycznych z określonymi poradami reumatologicznymi. Przepisy te stosuje się do świadczeń udzielanych od 1 maja 2026 r.
Kolejne zarządzenie, nr 55/2026/DSOZ z 29 maja, wprowadziło dalsze zmiany w zasadach rozliczania, stosowane do świadczeń od 1 czerwca 2026 r.
Zmiany mają znaczenie dla sposobu finansowania i organizowania diagnostyki w programie, ale nie tworzą powszechnego prawa do kolonoskopii, gastroskopii czy rezonansu poza zwykłą kolejką.
FAQ. Pytania i odpowiedzi
Czy każdy pacjent może dostać kolonoskopię w ramach programu KOWZS?
KOWZS jest programem przeznaczonym dla osób spełniających kryteria dotyczące wczesnych zapalnych chorób reumatycznych. Kolonoskopia może być wykonana wtedy, gdy jest potrzebna w procesie diagnostycznym lub leczniczym.
Czy w programie można wykonać rezonans magnetyczny?
Aktualny katalog świadczeń obejmuje różne rodzaje badań rezonansu magnetycznego. O ich wykonaniu decydują jednak wskazania medyczne.
Czy potrzebne jest skierowanie?
Do pierwszego modułu programu kwalifikuje się pacjenta na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli jednocześnie spełnia pozostałe kryteria programu.
Czy program jest tylko dla pacjentów z RZS?
Katalog rozpoznań jest szerszy i obejmuje m.in. łuszczycowe oraz odczynowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa i inne zapalne choroby reumatyczne.
Jak długo może trwać opieka?
Sam moduł kompleksowej opieki może trwać do 12 miesięcy. Łącznie z etapem diagnostycznym działania związane z opieką KOWZS zaplanowano na około 14 miesięcy.
Czy każde badanie z katalogu zostanie wykonane u każdego pacjenta?
Zakres badań i konsultacji jest dobierany do potrzeb konkretnej osoby i jej indywidualnego planu opieki.
Źródła:
- Narodowy Fundusz Zdrowia - zarządzenie nr 42/2026/DSOZ z 23 kwietnia 2026 r.
- Narodowy Fundusz Zdrowia - zarządzenie nr 55/2026/DSOZ z 29 maja 2026 r. wraz z aktualnym katalogiem produktów rozliczeniowych.
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie programu pilotażowego KOWZS - tekst obowiązujących zasad programu.
- Ministerstwo Zdrowia - informacje dotyczące uruchomienia programu kompleksowej opieki nad pacjentami z wczesnym zapaleniem stawów.
Anna Zdrowiecka jest dziennikarką i redaktorką specjalizującą się w szeroko rozumianej tematyce konsumenckiej. Pisze o zmianach, usługach, nowych rozwiązaniach oraz codziennych problemach, które mogą wpływać na decyzje i wydatki czytelników. Publikuje w serwisach Infor.pl, Dziennik.pl, Forsal.pl i Zdrowiego.pl.
W swoich artykułach porusza między innymi tematykę domowych poradników, zakupów, usług, technologii użytkowej, telekomunikacji oraz praw konsumenta. Skupia się przede wszystkim na praktycznym znaczeniu opisywanych zmian, wyjaśnia, kogo dotyczą, co oznaczają w codziennym życiu i na co warto zwrócić uwagę.
Stawia na prosty, zrozumiały język, rzetelne źródła oraz informacje, które pomagają czytelnikom podejmować świadome decyzje.