Od 13 kwietnia 2026 r. zasiłek chorobowy za czas zwolnienia od pracy można stracić wykonując pracę zarobkową podczas L4 lub podejmując „aktywność niezgodną z celem zwolnienia”, od 27 stycznia 2026 r. kontrole L4 stały się bardziej szczegółowe. Czy te zmiany sprawiły, że zainteresowanie zaświadczeniem o czasowej niezdolności do pracy zmalało? Dane nie pozostawiają złudzeń: lekarze wystawiają zdecydowanie mniej zwolnień lekarskich.
14,1 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy
W pierwszym półroczu 2026 r. lekarze wystawili 14,1 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy. To o 2,7% mniej niż rok wcześniej. Jednocześnie liczba dni absencji chorobowej pozostała na podobnym poziomie i wyniosła 147,7 mln dni. W strukturze zwolnień rośnie udział nieobecności trwających od 11 do 30 dni. Wśród głównych przyczyn niezdolności do pracy nadal dominują:
- schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego,
- zaburzenia psychiczne,
- urazy.
Rok wcześniej było to 14,5 mln zwolnień i 148,1 mln dni absencji. Oznacza to mniej zwolnień o 2,7% oraz niewielki spadek liczby dni absencji o 0,3%. Tylko w czerwcu lekarze wystawili ponad 2 mln zwolnień obejmujących 22,7 mln dni nieobecności.
Pojedyncze zwolnienie trwa średnio 10 dni
Największą część zwolnień stanowiły te wystawione z powodu choroby danego ubezpieczonego. W pierwszym półroczu 2026 r. osobom ubezpieczonym w ZUS wystawiono 11,4 mln takich zaświadczeń. Obejmowały 123,1 mln dni absencji chorobowej. W porównaniu z tym samym okresem w 2025 r. liczba zaświadczeń spadła o 2,5%, natomiast liczba dni nieobecności wzrosła o 0,6%.
Przeciętna długość pojedynczego zwolnienia w pierwszym półroczu 2026 r. wyniosła 10,81 dnia. Średnia długość nieobecności w pracy przypadająca na jedną osobę korzystającą ze zwolnienia osiągnęła 24,98 dnia. Dla kobiet było to 25,70 dnia, a dla mężczyzn 24,11 dnia.
Ponad połowę zwolnień z powodu choroby ubezpieczonego wystawiono kobietom. Ich udział wyniósł 56,3%. Z kolei największy udział w liczbie dni absencji miały osoby w wieku od 30 do 39 lat. Odpowiadały za 25,7% wszystkich dni niezdolności do pracy. Wśród kobiet udział tej grupy wyniósł 29,9%, a wśród mężczyzn tylko 20,2%. Dla męskiej części populacji najwięcej dni nieobecności przypadło na osoby starsze, tzn. w wieku od 40 do 49 lat. Ich udział wyniósł 25,6%.
Coraz więcej zwolnień na 11–30 dni
Najwięcej zwolnień nadal wystawiano na okres od 1 do 5 dni. Stanowiły one 44,5% wszystkich zaświadczeń z powodu choroby ubezpieczonego. Jednocześnie wzrósł udział zwolnień trwających od 11 do 30 dni. W pierwszym półroczu 2026 r. stanowiły one 29,3% wszystkich zaświadczeń. Rok wcześniej było to 27,9%. Wzrósł również udział zwolnień jednodniowych – z 7,8 do 8,8%.
Najwięcej dni absencji chorobowej powodowały:
- choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej – 21,6 mln dni (17,5%),
- zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania – 18,2 mln dni (14,8%),
- urazy, zatrucia i skutki działania czynników zewnętrznych – 17,2 mln dni (14%),
- choroby układu oddechowego – 16,1 mln dni (13,1%),
- ciąża, poród i połóg – 15,6 mln dni (12,7%).
W porównaniu z I półroczem 2025 r. o 1,5 punktu procentowego wzrósł udział absencji związanej z urazami i zatruciami. Więcej jest także tych powiązanych z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania (o 1,4 punktu procentowego). Wyraźnie spadła natomiast liczba dni absencji spowodowana chorobami układu oddechowego (o 3,2 punktu procentowego).
Mniej zwolnień związanych z infekcjami
W czerwcu 2026 r. lekarze wystawili:
- 98,9 tys. zwolnień z powodu ostrych zakażeń górnych dróg oddechowych,
- 62,7 tys. zwolnień z powodu przeziębienia,
- 0,9 tys. zwolnień z powodu grypy,
- 0,3 tys. zwolnień związanych z COVID-19.
W porównaniu z czerwcem 2025 r. liczba zwolnień związanych z grypą spadła o 32,6%, a związanych z COVID-19 – aż o 91,8%.
Mniej zwolnień na dziecko, więcej na innych członków rodziny
W pierwszym półroczu 2026 r. wystawiono 1,48 mln zwolnień z powodu opieki nad dzieckiem. Obejmowały one 5,34 mln dni absencji. W porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku liczba zaświadczeń zmniejszyła się o 6,2%, a liczba dni absencji o 9,7%.
W przypadku opieki nad innym członkiem rodziny sytuacja była odwrotna. Liczba zaświadczeń wzrosła o 12,7%, do 283 tys., a liczba dni absencji zwiększyła się o 9% i wyniosła 1,32 mln dni.
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.