„Metody NATO nie działają” – Ukraińcy ostro o szkoleniach w Polsce
Ukraińscy oficerowie wprost krytykują szkolenia prowadzone przez polskich instruktorów. Programy, w ich opinii, oderwane są od rzeczywistości frontu. Jeden z dowódców, który trafił na szkolenie z grupą ponad 400 żołnierzy, mówi bez ogródek: „Uczą nas wojny sprzed dekady. Bez dronów, bez kamuflażu, bez pojęcia o zagrożeniach, z jakimi naprawdę się mierzymy”. Wśród najbardziej absurdalnych sytuacji wspominają scenariusze zakładające, że transporter opancerzony przepływa przez rzekę – bez uwzględnienia, że każda taka próba w warunkach ukraińskiego frontu kończy się błyskawicznym zniszczeniem przez rosyjskie drony. Gdy ukraińscy żołnierze włączyli własne drony zwiadowcze, czeski instruktor poprosił, by „usunąć je z ćwiczeń, bo przez nie nie da się podejść do pozycji”. Na co usłyszał tylko jedno: „Witamy w wojnie”.
„A co jeśli mostu nie ma?” – realia kontra teoria
Od 2022 roku Polska przyjmuje ukraińskich wojskowych na szkolenia z taktyki, medycyny pola walki, topografii czy obsługi zachodniego sprzętu. Jednak zamiast wdzięczności wielu z ukraińskich żołnierzy narzeka, że szkolenia te są niedostosowane do warunków wojny z Rosją, która dziś toczy się głównie w cieniu dronów i na linii frontu przypominającej „cyfrową strefę śmierci”.
W trakcie ćwiczeń jeden z ukraińskich żołnierzy zapytał: „A co jeśli most został zniszczony?”. Odpowiedź polskiego instruktora brzmiała: „Nasze BWP-y pływają”. Problem w tym, że pływające transportery w warunkach ukraińskiego frontu to idealny cel dla dronów. „Wszystko, co się rusza, jest pod obserwacją” – mówią żołnierze.
Zamiast dynamicznych symulacji z wykorzystaniem dronów, uczestnicy dostają scenariusze żywcem wyjęte z Afganistanu czy Iraku. Wojny, które z dzisiejszą rzeczywistością mają niewiele wspólnego. „Uczą tego, czego nasz żołnierz nigdy nie zobaczy w boju” – mówi jeden z ukraińskich dowódców.
Dron? Tylko jak przywieziesz swój
Na większości kursów obsługa dronów wciąż nie istnieje jako oddzielny moduł. Ukraińcy musieli przywozić własne drony, głównie Maviki i wykorzystywać je do szkolenia… instruktorów.
Jedna z historii opowiada o tym, jak czescy instruktorzy musieli przerwać ćwiczenia, bo drony natychmiast lokalizowały ich pozycje. „Możemy je wyłączyć?” – pytali zdezorientowani, a ukraiński dowódca odpowiedział: „My się przygotowujemy do wojny”.
Nowoczesność kontra przestarzałe mapy
Na zajęciach z orientacji terenowej wciąż królują papierowe mapy, mimo że front działa na smartfonach i tabletach. „Nie użyłem papierowej mapy ani razu przez 3,5 roku walk” – mówi BBC operator dronów „Kastet”, który po tygodniu szkolenia w Polsce chciał wracać na własną rękę.
Ćwiczenia z taktyki też często wyglądają jak sceny z lat 90. szturm okopów pojazdami, brak kamuflażu, ignorowanie zagrożenia z powietrza. Tymczasem prawdziwa wojna to maskowanie, pieszczotliwe podejście do szczegółów i nieustanne ukrywanie się przed czujnym okiem rosyjskich dronów.
„Bezpieczny poligon” – plus, który trudno przecenić
Mimo zastrzeżeń, ukraińscy żołnierze doceniają jedno: szkolenie odbywa się w bezpiecznym środowisku. Bez ryzyka ataku, bez zagrożenia życia. „To ogromna wartość – móc przygotowywać ludzi w spokoju” – mówi dowódca o pseudonimie „W18”. W Polsce uczą się też obsługi zachodniego sprzętu: amerykańskich „Bradleyów”, polskich „Krabów”, czołgów czy artylerii. Tego rodzaju szkolenie – nawet jeśli nie idealne – pozostaje niezbędne, by korzystać ze sprzętu efektywnie na froncie.
Kto odpowiada za przestarzałe programy?
Zarówno Polska, jak i Ukraina, twierdzą, że drony są częścią programu. Ale szczegółów nikt nie ujawnia. Na pytania BBC MON w Polsce deklaruje, że żadne oficjalne skargi od strony ukraińskiej nie wpłynęły. Tymczasem żołnierze mówią o „starszym dowództwie”, które przygotowuje raporty, oderwane od realiów, w jakich działają bojowe jednostki.
Oficjalnie, to Ukraina przygotowuje programy szkoleń, a Polska zapewnia logistykę. W praktyce jednak brakuje ludzi z doświadczeniem, którzy potrafiliby przełożyć realia frontu na treści szkoleniowe. Czasem instruktorzy bez doświadczenia próbują uczyć weteranów i nie są słuchani. Zmiany jednak postepują na początku października 2025 r. w Polsce otwarto pierwszy poligon dronów „Jomsborg”, sfinansowany przez Norwegię. Tam ukraińscy operatorzy dronów mają szkolić Polaków.
Źródło: BBC News Україна
