Ochrona ludności jest jednym z podstawowych obowiązków państwa.Dlatego też opracowanie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej było jednym z priorytetów dla obecnego rządu. Ustawa, której celem było stworzenie spójnego systemu obowiązuje już od ponad roku – 1 stycznia 2025 r.

W wyniku ewaluacji i monitorowania procesu wdrażania tej ważnej ustawy, rząd zdiagnozował obszary wymagające dodatkowych regulacji, doprecyzowania albo uzupełnienia. Procedowana przez parlament nowelizacja ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej porządkuje zasady finansowania zadań z zakresu ochrony ludności i umożliwia wykonywanie zadań wieloletnich w ramach programów rządowych.

Nowelizację Sejm uchwalił 27 marca, a na ostatnim posiedzeniu - w środę 8 kwietnia – senatorowie zdecydowali się na wprowadzenie do niej 14 poprawek. Tym samym nowela z powrotem wraca do izby niższej. Jest prawdopodobne, że posłowie zajmą się nią już w następnym tygodniu podczas planowanego posiedzenia. Potem trafi na biurko prezydenta Karola Nawrockiego.

Jakich zmian oczekuje Senat?

Część z przyjętych przez Senat14 poprawek ma charakter legislacyjno-redakcyjny. Pozostałe z nich upraszczają i usprawniają proces ustalania przez inwestora i terytorialne organy ochrony ludności organu właściwego do wydawania rozstrzygnięcia administracyjnego w przedmiocie uzyskania przez inwestora zwolnienia z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej.

Doprecyzowują terminy otrzymania przez wójta, prezydenta, burmistrza kompletnego zawiadomienia o zamiarze realizacji inwestycji budowlanej.

Wprowadzają rozwiązania umożliwiające finansowanie i utrzymanie rozwoju kluczowych systemów powiadamiania i alarmowania z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, które obecnie są finansowane z budżetu państwa. Chodzi o system teleinformatyczny Centrum Powiadamiania Ratunkowego oraz Regionalny System Ostrzegania.

Najważniejsze zmiany, które wprowadza nowela ustawy o ochronie ludności

Zgodnie z nowelą ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw finansowanie inwestycji, zakup sprzętu, budowa infrastruktury i działania szkoleniowe będą mogły być rozliczane w dłuższym okresie - do 5 lat.

Ponadto, nowela usprawnia rozdysponowanie środków finansowych dla podmiotów ochrony ludności w ramach realizacji Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej dzięki elastyczniejszemu zarządzaniu tymi środkami.

Przede wszystkim nowelizacja doprecyzowuje zapisy dotyczące punktów schronienia. Będą to miejsca służące do tymczasowego ukrycia ludności. Mają zapewniać podstawową ochronę przed skutkami niebezpiecznych zjawisk pogodowych oraz konwencjonalnych środków rażenia. Identyfikacją punktów schronienia zajmie się Państwowa Straż Pożarna. Nowela zakłada także zmiany w prowadzeniu Centralnej Ewidencji Obrony Cywilnej i tworzeniu korpusu obrony cywilnej.

Co ważne, nowela zakłada także możliwość odstępstwa od stosowania ustawy o zamówieniach publicznych przy realizacji niektórych zadań wynikających z ustawy o ochronie ludności. Przede wszystkim chodzi o budowę obiektów schronowych, łączność i infrastrukturę medyczną.

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC) to kompleksowy plan rządu, przyjęty w celu budowy zintegrowanego systemu bezpieczeństwa obywateli w czasie pokoju i wojny. Program przewiduje blisko 34 mld zł na inwestycje w schrony, systemy ostrzegania oraz szkolenia. Jego nadrzędnym celem jest zwiększenie odporności państwa na zagrożenia.

Obejmuje sześć głównych obszarów tematycznych, które wzmacniają system ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce. Tol m.in. infrastruktura służąca do ochrony, zabezpieczenie logistyczne, edukacja czy szkolenia z dziedziny ochrony ludności.