Polubowne sposoby rozwiązywania sporów zbiorowych pracowników z pracodawcą.

Następnie podmiot zgłaszający spór zbiorowy-związki zawodowe reprezentujące pracowników-może uprzedzić, że w razie nieuwzględnienia wysuniętych żądań zostanie ogłoszony strajk. Dzień zapowiedzianego strajku nie może przypadać przed upływem 14 dni od dnia zgłoszenia sporu.

Podjęcie rokowań pracodawcy ze związkami zawodowymi

Rokowania podejmuje niezwłocznie pracodawca w celu rozwiązania sporu zbiorowego w drodze porozumienia, równocześnie zawiadamiając o powstaniu sporu okręgowego inspektora pracy. Rokowania mogą się zakończyć albo podpisaniem porozumienia, a w razie jego nieosiągnięcia- sporządzeniem protokołu rozbieżności ze wskazaniem stanowisk stron.

Postępowanie mediacyjne

Jeśli po sporządzeniu protokołu rozbieżności strona która wszczęła spór zbiorowy, podtrzymuje zgłoszone żądanie, spór nadal jest prowadzony z udziałem mediatora. Jest to osoba wspólnie ustalona przez pracodawcę i przedstawiciela pracowników, dająca gwarancje bezstronności. Mediator może zostać wybrany z listy ustalonej przez ministra właściwego do spraw pracy (obecnie Minister Pracy i Polityki Społecznej) w uzgodnieniu m.in. ze związkami zawodowymi i organizacjami pracodawców. Udział mediatora jest możliwy jeśli strony sporu porozumieją się w tym zakresie w ciągu pięciu dni. Zaangażowanie mediatora wiąże się kosztami. Mediator może stwierdzić o potrzebie dokonania ekspertyzy sytuacji ekonomiczno-finansowej zakładu pracy. Te czynności upoważniają do przesunięcia terminu rozpoczęcia strajku. Postępowanie mediacyjne tak jak rokowania kończy się albo podpisaniem przez strony porozumienia albo sporządzenie protokołu rozbieżności.

Jeśli przebieg postępowania mediacyjnego prowadzi do wniosku, iż strony nie porozumieją się w ciągu pięciu dni związki zawodowe, która wszczęła spór, może zorganizować jednorazowo na czas nie dłuższy niż 2 godziny strajk ostrzegawczy.

Spór zbiorowy przed kolegium arbitrażu

Co do zasady negatywne zakończenie postępowania mediacyjnego uprawnia do podjęcia akcji strajkowej a nie tylko strajku ostrzegawczego, ale podmiot prowadzący spór zbiorowy w interesie pracowników może jeszcze poddać się rozstrzygnięciu kolegium arbitrażu społecznego. Kolegium to działa przy sądzie okręgowym w którym utworzony jest sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Składa się z przewodniczącego będącego sędziom i po trzech członków wyznaczonych przez każdą ze stron sporu. Przyjmuje się, że te osoby nie powinny być bezpośrednio zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy. Kolegium arbitrażu społecznego może korzystać z opinii ekspertów. Jego orzeczenia zapadają większością głosów, Jeżeli żadna ze stron przed poddaniem sporu rozstrzygnięciu kolegium nie postanowiło inaczej, orzeczenie to wiąże strony.