Czym jest świadczenie rehabilitacyjne z ZUS

Pełny katalog świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa został uwzględniony w art. 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa Wśród świadczeń wyróżnia się: zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek wyrównawczy, zasiłek macierzyński oraz zasiłek opiekuńczy.

Kiedy przysługuje świadczenie rehabilitacyjne?

W przypadku, gdy osoba ubezpieczona wyczerpała już zasiłek chorobowy (182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została gruźlicą, lub występuje w trakcie ciąży, to 270 dni), w dalszym ciągu jest niezdolna do podjęcia pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują, że odzyska zdolność do pracy, może wystąpić o świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego.

Jak długo można pobierać świadczenie rehabilitacyjne?

Świadczenie to przysługuje na okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy. Ma jednak swoje limity. Maksymalnie świadczenie rehabilitacyjne można pobierać przez 12 miesięcy. O przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego oraz o tym, na jaki czas zostaje ono przyznane, decyduje lekarz orzecznik ZUS. W przypadku, gdy ubezpieczony nie zgadza się z orzeczeniem lekarza orzecznika, może wystąpić ze sprzeciwem do komisji lekarskiej ZUS w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Osoba zainteresowana ma prawo złożyć sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika do komisji lekarskiej w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Sprzeciwy złożone po upływie tego terminu nie są rozpatrywane.

Orzeczenie lekarza orzecznika staje się podstawą do wydania decyzji w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli nie wniesiono od niego sprzeciwu ani nie zgłoszono zarzutu wadliwości. Podstawę takiej decyzji może również stanowić orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Komu nie przysługuje świadczenie rehabilitacyjne?

Informacja na temat tego, kto nie jest uprawnionym do pobierania świadczenia rehabilitacyjnego została uwzględniona w art. 18 ust. 7 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Świadczenie to nie przysługuje osobom, które są uprawnione do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów.

Podstawa prawna

USTAWA z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Art. 14. [Orzekanie o niezdolności do pracy]

1. Oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia:
1) daty powstania niezdolności do pracy,
2) trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy,
3) związku przyczynowego niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami,
4) trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji,
5) celowości przekwalifikowania zawodowego
- dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakładu, zwany dalej "lekarzem orzecznikiem".

2. Jeżeli nie ma możliwości ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, natomiast ustalono okres, w którym niezdolność do pracy powstała, za datę powstania niezdolności przyjmuje się datę końcową tego okresu. Jeżeli nie ma możliwości ustalenia ani daty, ani okresu powstania niezdolności do pracy, za datę powstania niezdolności przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie.

2a. Od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu, zwanej dalej "komisją lekarską", w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia.

2b. Sprzeciw wnosi się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej Zakładu właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej.

2c. Komisja lekarska nie rozpatruje sprzeciwu wniesionego po terminie. W uzasadnionych przypadkach Zakład, na wniosek osoby zainteresowanej, może przywrócić termin na wniesienie sprzeciwu, w tym w szczególności w razie odrzucenia przez sąd odwołania od decyzji w przypadku określonym w art. 4779 § 31 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 i 1841 oraz z 2025 r. poz. 620, 1172 i 1302).

2d. Prezes Zakładu, w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika, może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia i przekazać sprawę do rozpatrzenia komisji lekarskiej. O zgłoszeniu zarzutu wadliwości orzeczenia jednostka organizacyjna Zakładu niezwłocznie zawiadamia osobę zainteresowaną.

2e. Komisja lekarska, rozpatrując sprzeciw lub zarzut wadliwości, dokonuje oceny niezdolności do pracy i jej stopnia oraz ustalenia okoliczności, o których mowa w ust. 1.

2f. Komisja lekarska dokonuje rozstrzygnięcia w formie orzeczenia.

3. Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji.

4. Nadzór nad wykonywaniem orzecznictwa o niezdolności do pracy sprawuje Prezes Zakładu.

5. Nadzór, o którym mowa w ust. 4, obejmuje:
1) kontrolę prawidłowości i jednolitości stosowania zasad orzecznictwa o niezdolności do pracy przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie;
2) udzielanie lekarzom orzecznikom i komisjom lekarskim wytycznych w zakresie stosowania zasad orzecznictwa o niezdolności do pracy;
3) prawo przekazania sprawy do rozpatrzenia przez komisję lekarską, jeżeli w wyniku kontroli, o której mowa w pkt 1, zostanie stwierdzony brak zgodności orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ze stanem faktycznym lub zasadami orzecznictwa o niezdolności do pracy.

6. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określa, w drodze rozporządzenia, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego i sprawnego orzekania o niezdolności do pracy:
1) szczegółowe zasady i tryb orzekania o niezdolności do pracy przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie;
2) szczegółowe zasady organizacji orzekania o niezdolności do pracy, w tym w szczególności:
a) miejsce działania lekarzy orzeczników,
b) sposób tworzenia i znoszenia komisji lekarskich,
c) sposób określania siedziby komisji lekarskiej i ich właściwości terytorialnej,
d) skład komisji lekarskich;
3) szczególne kwalifikacje zawodowe wymagane od lekarzy orzeczników i lekarzy wchodzących w skład komisji lekarskiej;
4) szczegółowe zasady sprawowania nadzoru nad wykonywaniem orzekania o niezdolności do pracy.









































Jak złożyć wniosek o świadczenie rehabilitacyjne?

Wniosek o świadczenie rehabilitacyjne składa się do ZUS (formularz ZNp-7). Wniosek ten można złożyć przez internet, osobiście lub za pomocą poczty. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia (formularz OL-9), które wypełnia lekarz leczący. Należy pamiętać, że zaświadczenie ma być wypełnione nie wcześniej niż na miesiąc przed dniem złożenia wniosku.. Należy także dołączyć wywiad zawodowy z miejsca pracy (formularz OL-10). Gdy niezdolność do pracy powstała już po okresie ubezpieczenia - wywiad nie jest konieczny. Nie jest także konieczny, gdy składa się wniosek o przedłużenie świadczenia rehabilitacyjnego lub prowadzi się działalność pozarolniczą. W przypadku, gdy niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem do pracy należy także dołączyć protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy lub kartę wypadku.

Kiedy złożyć wniosek o świadczenie rehabilitacyjne?

Wniosek o świadczenie rehabilitacyjne należy złożyć najpóźniej na 6 tygodni przed zakończeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego. Złożenie wniosku później może sprawić, że zostanie on rozpatrzony dopiero po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, co może wydłużyć czas oczekiwania na decyzję i wypłatę świadczenia.