Podczas wtorkowego posiedzenia zespołu Menes przedstawił analizę, w której zestawiono szacunki strat poniesionych przez Polskę w czasie II wojny światowej, według różnych opracowań powstałych już po jej zakończeniu. Według przewodniczącego zespołu (PiS), najbardziej kompleksowo ten problem ujmował raport Biura Odszkodowań Wojennych przy Prezydium Rady Ministrów, z 1947 roku.
Według tego opracowania wartość strat wojennych Polski to ok. 50 miliardów dolarów amerykańskich (według wartości z 1939 roku). Po przeliczeniu na wartość z roku 2018, to ok. 886 mld dolarów amerykańskich.
W kwocie tej zawarto szacunki wartości "zniszczeń kapitału rzeczowego", "zabranej produkcji i usług w okresie okupacji", a także m.in. "utraconą produkcję w okresie powojennym, wskutek zniszczenia kapitału", "utracone nadwyżki produkcyjne osób uśmierconych i dotkniętych kalectwem", oraz "utraconą produkcję wskutek obniżenia wydajności pracy ludzkiej rentowności kapitału w okresie powojennym".
Menes przedstawił też szacunki opracowań Ministerstwa Prac Kongresowych Rządu RP w Londynie (z września 1944 roku), Komisji dla ostatecznego ustalenia szkód i strat wojennych w II wojnie światowej przy Ministerstwie Finansów (1951) oraz Komisji do Opracowania Problemu Odszkodowań Niemieckich (1970).
Ekspert mówił, że dokumenty przygotowane przez Ministerstwo Prac Kongresowych i Komisję do Opracowania Problemu Odszkodowań Niemieckich są niepełne. Z kolei analiza komisji przy MF powstała tylko w formie maszynopisu, a następnie została udostępniona jedynie "wąskiej grupie decydentów politycznych". "Sytuacja polityczna w Europie na początku lat 50-tych (m.in. powstanie NRD i radzieckiej strefy okupacyjnej) wywarła wpływ na treść i formę tego opracowania" - zaznaczył.
Menes dodał, że straty przedstawione w wymienionych dokumentach "zostały wyliczone dla obszaru w granicach Polski z 1945 roku bez Ziem Północnych i Zachodnich, a powierzchnia tego terenu to ok 210 tys. km kwadratowych".
We wtorkowym posiedzeniu zespołu udział wziął też Winicjusz Natoniewski, który jako 5-letni chłopiec przeżył pacyfikację swojej rodzinnej wsi przez Niemców, doznał jednak rozległych poparzeń całego ciała. Po latach zażądał od rządu Niemiec zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i psychiczne, jakich doznał w czasie II wojny światowej. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyznania mu zadośćuczynienia twierdząc, że na obecnym etapie rozwoju prawa międzynarodowego państwu niemieckiemu przysługuje immunitet jurysdykcyjny w sprawach o roszczenia z czynów popełnionych przez niemieckie siły zbrojne podczas II wojny światowej na terenie Polski.
Pod koniec września 2017 r. z inicjatywy PiS powołano parlamentarny zespół ds. oszacowania wysokości odszkodowań należnych Polsce od Niemiec za szkody wyrządzone w trakcie II wojny światowej. Zgodnie z opinią Biura Analiz Sejmowych - o którą wnioskował szef zespołu - zasadne jest twierdzenie, że Rzeczypospolitej Polskiej przysługują wobec Republiki Federalnej Niemiec roszczenia odszkodowawcze, a twierdzenie, że roszczenia te wygasły lub uległy przedawnieniu jest nieuzasadnione. Z opinii zespołu naukowców Bundestagu wynika zaś, że polskie roszczenia są bezzasadne.
>>> Czytaj też: Stanowisko Niemiec ws. reparacji zmieni się? Prof. Żerko: Berlin porzuci hipokryzję. Już coś się zmienia [WYWIAD]
