Kluczowym celem proponowanych zmian jest nie tylko usprawnienie organizacyjne systemu, lecz przede wszystkim podniesienie jakości merytorycznej egzaminów, ich rzetelności oraz wiarygodności w ocenie rzeczywistych kompetencji kandydatów na kierowców, kierowców, instruktorów i egzaminatorów. W konsekwencji rozwiązania te powinny przyczynić się do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa na drogach – podkreśliło w uzasadnieniu Ministerstwo Infrastruktury.
Koniec z placem manewrowym
Jedną z najważniejszych zmian, które zakłada przekazany do opiniowania projekt nowelizacji ustawy o o kierujących pojazdami i niektórych innych ustaw, jest likwidacja części praktycznej egzaminu państwowego na placu manewrowym dla osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii B i B1. Likwidacja tej części egzaminu ma pozwolić na sprawdzenie kandydata w rzeczywistym uczestnictwie w ruchu drogowym. Projekt przewiduje także, że szkoły jazdy, które przygotowują kierowców do egzaminów B i B1, nie będą musiały posiadać placu manewrowego.
Likwidacja egzaminu na placu manewrowym znajduje uzasadnienie w analizie danych statystycznych dotyczących zdawalności egzaminów oraz liczby podejść kandydatów do poszczególnych części egzaminu – wyjaśnia resort.
W ocenie ministerstwa część praktyczna egzaminu państwowego realizowana na placu manewrowym sprawdza umiejętność wykonania wyuczonych, powtarzalnych manewrów i nie odpowiada realnym warunkom ruchu drogowego ani nie weryfikuje kluczowych dla bezpieczeństwa umiejętności. Chodzi o zdolność rozpoznawania i przewidywania potencjalnych zagrożeń oraz bezpiecznego poruszania się i bezpiecznego reagowania w rzeczywistych warunkach ruchu drogowego.
Projekty zakłada też zmiany dla przyszłych kierowców starających się o prawo jazdy z innych kategorii. Zgodnie z nimi zdający egzamin będą mogli zachować ważności wyniku z części praktycznej realizowanej na placu manewrowym przez rok, z możliwością przystąpienia przy kolejnym podejściu do egzaminu wyłącznie w części realizowanej w ruchu drogowym.
Zmiany w liczbie podejść do egzaminu
Kolejne zmiany, które na pewno odczują przyszli kierowcy, dotyczą ograniczenia liczby podejść do egzaminu praktycznego. Zgodnie z projektem nie będzie możliwe ponowne przystępowanie w tym samym dniu do części praktycznej egzaminu państwowego, z którego uzyskano wynik negatywny.
Możliwość taka nie przekłada się na poprawę jakości przygotowania osoby egzaminowanej do bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym, a jedynie generuje dodatkowe obciążenie organizacyjne systemu egzaminowania dla wojewódzkich ośrodków ruchu drogowego, bez odpowiadającej mu korzyści o charakterze szkoleniowym lub weryfikacyjnym oraz znaczące i nieuzasadnione wydłużenie oczekiwania na termin egzaminu państwowego dla innych kandydatów na kierowców – wskazało ministerstwo.
Jest jednak wyjątek. To sytuacja, gdy egzamin nie doszedł do skutku z przyczyn niezależnych od osoby egzaminowanej (np. awaria techniczna, zdarzenie losowe). W tym przypadku zagwarantowane będzie wyznaczenie nowego terminu bez dodatkowej opłaty.
Egzamin teoretyczny z datą ważności i nowe pytania
Projektowana ustawa zakłada roczny termin ważności wyniku części teoretycznej egzaminu państwowego od dnia jego uzyskania. Jednocześnie dla osób, które uzyskały pozytywny wynik przed ewentualnym wejściem w życie ustawy, teoria będzie miała bezterminową ważność, tak jak jest obecnie.
Tłumacząc taką zmianę resort przypomniał, że w przeszłość obowiązywał termin ważności wynoszący 6 miesięcy. Jak wskazywało MI, gdy mamy do czynienia z bezterminową ważnością egzaminu teoretycznego, kandydat na kierowcę może przystąpić do egzaminu praktycznego nawet po kilku latach. Tym samym może posiadać nieaktualną wiedzę w stosunku do obowiązujących przepisów.
Projekt nowelizacji wprowadza też zmiany w systemie opracowywania pytań egzaminacyjnych. Liczba pytań będzie ograniczona z 3,5 tys. do 1,5 tys., co pozwoli na lepszą weryfikację i ich aktualizację. Pytania będą układane przez nowoutworzone Centrum Egzaminowania, a nie jak obecnie przez podmioty zewnętrzne i jedynie akceptowane przez ministerstwo. Podmioty zewnętrzne będą mogły jednak cały czas przekazywać Centrum swoje propozycje.
Kluczowe znaczenie ma ograniczenie liczby pytań do zakresu najistotniejszego z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, powiązanie pytań egzaminacyjnych z rzeczywistymi zagrożeniami występującymi w ruchu drogowym oraz z danymi dotyczącymi wypadków – stwierdza resort.
Większość zmian dla przyszłych kierowców od 1 stycznia 2027 r.
Większość zmian wprowadzanych przez projekt noweli ma wejść w życie od 1 stycznia 2027 roku. Cześć przepisów ma jednak wejść w późniejszym okresie:
- 1 lipca 2027 r. - przepisy dotyczące rejestracji obrazu i dźwięku z egzaminu oraz podniesione wymagania kwalifikacyjne instruktorów,
- 1 stycznia 2028 r. - przepisy dotyczące Centrum Egzaminowania,
- 1 stycznia 2029 r. - pełne wdrożenie cyfrowej karty kursanta.
Redaktorka Forsal.pl. Absolwentka stosunków międzynarodowych ze specjalizacją bezpieczeństwo i studia strategiczne na Uniwersytecie Warszawskim, a z pasji dziennikarka. W przeszłości związana z Polską Press i Polską Agencją Prasową.
Specjalizuje się w tematach związanych z bezpieczeństwem krajowym i międzynarodowym oraz tematyką społeczną. Od lat przygląda się przestrzeganiu praw człowieka w Polsce i na świecie. W wolnym czasie ogląda mecze siatkówki i czyta kolejne reportaże.