Praca zdalna
Praca zdalna, która stała się popularna kilka lat temu z uwagi na pandemię została uregulowana dość szeroko w przepisach prawa pracy. Świadczenie pracy poza miejscem zamieszkania wymaga również przygotowania przez pracodawcę wielu regulacji wewnętrznych. Praca zdalna stanowi wymierne i istotne wsparcie dla rodzica dziecka ze specjalnymi potrzebami albowiem pracodawca nie może odmówić wyrażenia zgody na taki rodzaj świadczenia pracy, jeśli pracownik złoży taki wniosek. Możliwość pracy zdalnej dotyczy co do zasady rodziców dzieci do lat czterech a także posiadających dzieci:
- z zaświadczeniem „Za życiem”,
- z orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
- które uzyskały opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.
Istnieje możliwość skorzystania z pracy zdalnej również po ukończeniu przez dziecko ze szczególnymi potrzebami 18 roku życia.
Odmowa skorzystania z możliwości pracy zdalnej dla rodziców małych dzieci oraz tych ze szczególnymi potrzebami jest dopuszczalna jedynie wtedy gdy wynika to z rodzaju pracy lub jej organizacji. Pracodawca jest obowiązany o tym poinformować pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni roboczych od dnia złożenia wniosku oraz swoje stanowisko uzasadnić. Przykładowo osoba sprzedająca w sklepie stacjonarnym nie może świadczyć pracy zdalnej, ale w przypadku pracownika obsługi klienta w sklepie internetowym jest to możliwe.
Zaświadczenie „Za życie”
Zaświadczenie „Za życie” to dokument potwierdzający ciężki i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu dziecka wystawione przez lekarza albo podstawowej opieki zdrowotnej albo posiadającego specjalizację w dziedzinie: położnictwa i ginekologii, perinatologii, neonatologii, pediatrii albo neurologii, kardiologii tudzież chirurgii dziecięcych. Świadczenia opieki zdrowotnej oraz usługi farmaceutyczne w aptekach takim dzieciom powinny być udzielone poza kolejnością.
Mniejszy wymiar etatu
Co do zasady jednemu z rodziców uprawnionemu do urlopu wychowawczego przysługuje uprawnienie do zmniejszenia wymiaru czasu pracy maksymalnie do ½ etatu do końca roku kalendarzowego w którym dziecko kończy sześć lat. Prawo do mniejszego wymiaru czasu pracy przysługuje w wymiarze niewykorzystanego urlopu wychowawczego, który wynosi 36 miesięcy. Natomiast możliwe jest zmniejszenie etatu do czasu ukończenia przez dziecko 18 roku życia jeśli otrzymało ono orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, a dodatkowo wymaga osobistej opieki pracownika. Należy wszakże pamiętać że jeden z rodziców może wykorzystać maksymalnie 35 miesięcy urlopu. Natomiast jeśli pracownik zmniejszył sobie wymiar etatu, a potem chce skorzystać z urlopu wychowawczego – nie obniża to wymiaru tego urlopu.
Pracodawca ma obowiązek uwzględnić wniosek pracownika o obniżenie wymiaru czasu pracy, a dodatkowo zatrudniony podlega ochronie przed wypowiedzeniem umowy przez pierwsze dwanaście miesięcy. Wyjątkiem jest sytuacja gdy pracodawca przeprowadza zwolnienia grupowe gdy zatrudnia powyżej 20 pracowników.
