Część Polek już dziś ma obowiązek stawienia się do kwalifikacji wojskowej, choć nie dotyczy to wszystkich kobiet, jak ma to miejsce w przypadku mężczyzn. Czy w obliczu wojny za naszą wschodnią granicą przepisy ulegną zmianie i wkrótce wszystkie Polki będą musiały stawić się do kwalifikacji wojskowej (dawniej: na komisję wojskową)?
Które kobiety mają obowiązek stawienia się do kwalifikacji wojskowej?
Zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny i rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie wskazania grup kobiet poddawanych obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej, nie tylko obywatele Polski płci męskiej są zobowiązani do stawienia się do kwalifikacji wojskowej. Przepisy jasno precyzują jednak, że do kwalifikacji wojskowej muszą stawić się kobiety kończące w danym roku kalendarzowym 19 lat, które:
- kończą studia na kierunku: analityka medyczna, farmacja, fizjoterapia, lekarskim, lekarsko-dentystycznym, pielęgniarstwo, położnictwo, ratownictwo medyczne, weterynaria oraz związanym z kształceniem w zakresie psychologii,
- kończą naukę w zawodach technik farmaceutyczny oraz technik weterynarii.
Jednocześnie kwalifikacja wojskowa nie jest równoznaczna z powołaniem do służby. Jej celem jest:
- wprowadzenie danych do ewidencji wojskowej,
- ocena zdolności fizycznej i psychicznej do służby,
- nadanie kategorii wojskowej (A, B, D lub E).
Wszystkie kobiety powinny otrzymać kategorię wojskową? Petycja w Sejmie
W lutym tego roku do Sejmu wpłynęła petycja BKSP-153-X-844/26 w sprawie objęcia kobiet obowiązkiem kwalifikacji wojskowej. Jej autor argumentuje zasadność rozszerzenia kwalifikacji o kobiety m.in. zasadą równości kobiet i mężczyzn wobec obowiązków obronnych państwa. Powołał się przy tym na Konstytucję RP.
Rozszerzenie kwalifikacji wojskowej na kobiety stanowiłoby krok w kierunku praktycznego urzeczywistniania konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa. Skoro kobiety posiadają pełnię praw obywatelskich, to objęcie ich analogicznym obowiązkiem w zakresie kwalifikacji wojskowej stanowiłoby wyraz równowagi pomiędzy prawami a obowiązkami wobec państwa. Postulat dotyczy kwalifikacji wojskowej, a nie obowiązkowej służby
- pisze autor petycji.
Jak dodaje: „nowoczesne siły zbrojne opierają się w coraz większym stopniu na kompetencjach technicznych, informatycznych, analitycznych, logistycznych oraz medycznych, niezależnych od płci. Ujęcie kobiet w procesie kwalifikacji umożliwiłoby pełniejsze rozpoznanie potencjału kadrowego społeczeństwa”.
Petycja została skierowana do Komisji do Spraw Petycji. 1 czerwca 2026 r. doczekała się opinii sejmowej komisji. Czy szykują się zmiany w przepisach?
Jest decyzja sejmowej komisji. Czy wszystkie Polki będą musiały stawić się do kwalifikacji wojskowej?
Do treści petycji odniósł się dr Adam Karczmarek, ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji. Jak czytamy w opinii prawnej „kobiety posiadające kwalifikacje przydatne do służby wojskowej oraz kobiety pobierające naukę w celu uzyskania tych kwalifikacji, które w danym roku szkolnym lub akademickim kończą naukę, albo będące studentkami lub absolwentkami szkół wyższych, mogą być poddane obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej, poczynając od dnia 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą 19 lat życia”, zatem kobiety również podlegają kwalifikacji wojskowej.
Zdaniem eksperta treść petycji opiera się na błędnej diagnozie aktualnego stanu prawnego. Kwalifikacji wojskowej podlegają także kobiety posiadające kwalifikacje przydatne do służby wojskowej oraz kobiety pobierające naukę w celu uzyskania tych kwalifikacji. Jednocześnie ekspert odniósł się do postulatu, by kobiety jedynie przechodziły kwalifikację, co nie jest równoznaczne z powołaniem do służby. „Sensem odbycia kwalifikacji jest określenie zdolności do pełnienia służby wojskowej” - wskazał.
Tym samym zarekomendował sejmowej komisji nieuwzględnienie żądania będącego przedmiotem petycji.
FAQ - pytania i odpowiedzi
Które kobiety mają obowiązek stawienia się do kwalifikacji wojskowej w Polsce?
Obowiązek dotyczy kobiet kończących w danym roku kalendarzowym 19 lat, które kończą wskazane studia medyczne, weterynaryjne lub związane z psychologią albo naukę w zawodach technik farmaceutyczny oraz technik weterynarii.
Czy kwalifikacja wojskowa kobiet oznacza powołanie do służby wojskowej?
Kwalifikacja wojskowa nie jest równoznaczna z powołaniem do służby. Jej celem jest wprowadzenie danych do ewidencji wojskowej, ocena zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz nadanie kategorii wojskowej A, B, D lub E.
Czego dotyczyła petycja BKSP-153-X-844/26 skierowana do Sejmu?
Petycja BKSP-153-X-844/26 dotyczyła objęcia kobiet obowiązkiem kwalifikacji wojskowej. Autor wskazywał m.in. na zasadę równości kobiet i mężczyzn wobec obowiązków obronnych państwa.
Jaką rekomendację wydano wobec żądania z petycji o kwalifikację wojskową kobiet?
Dr Adam Karczmarek uznał, że treść petycji opiera się na błędnej diagnozie aktualnego stanu prawnego i zarekomendował sejmowej komisji nieuwzględnienie żądania będącego przedmiotem petycji.
