F-35 będzie głównym samolotem NATO

Samolot F-35 stanie się w ciągu najbliższych lat najpopularniejszym samolotem w NATO oraz na świecie.Mimo że produkcja samolotu dopiero się rozkręca, to w styczniu 2024 roku z fabryki wyszedł tysięczny F-35. Dla porównania, Chińczycy stworzyli ok. 250 samolotów 5. generacji J-20. Jeszcze gorzej idzie Rosjanom, którzy stworzyli dopiero 32 samoloty Su-57 (w tym 10 prototypów).

Samolot F-35 ma na celu uproszczenie i ujednolicenie floty powietrznej USA i jego sojuszników. F-35A zastąpić ma wielozadaniowe samoloty F-16, a F-35C zajmie miejsce F/A-18 Marynarki Wojennej. Z kolei F-35B zastąpić ma brytyjskie uderzeniowe myśliwce pionowego startu AV-8B Harrier.

Reklama
ikona lupy />
Myśliwiec F-35B (pionowego startu i lądowania) w czasie pokazu lotniczego podczas targów lotniczych w Farnborough w Wielkiej Brytanii, 12.07.2016 / Bloomberg / Simon Dawson

Na samoloty F-35A zdecydowała się także Polska. W 2020 roku Polska zakupiła 32 myśliwce w wersji Block 4 TR3. Całość ma kosztować 4,6 mld USD. Pierwsze samoloty według umowy mają opuścić fabrykę już w tym i przyszłym roku, ale do Polski przelecą po 2025 roku. Dlaczego? W USA posłużyć mają do szkolenia pierwszych polskich pilotów F-35. Całość zamówienia miałaby być zrealizowana do 2030 roku.

F-35 Block 4 TR-3 będzie skokiem jakościowym

Polska odebrać ma samoloty w najnowszej konfiguracji. Zmianie ulegną także podzespoły elektroniczne, wyposażenie kabiny pilota czy nawet zmiany wewnątrz komory uzbrojenia. Dzięki temu możliwe będzie przenoszenie aż 6 (a nie 4 jak obecnie) pocisków powietrze-powietrze AIM-120 AMRAAM. Z samolotem integrowany ma być europejski pocisk Meteor oraz SPEAR, czy norweski pocisk Join Strike Missile i termojądrowa bomba B61-12. Mowa także o integracji JASSM-ER czy JSOW, czyli broni, którą zakupiła Polska.

W ramach modernizacji Block 4 samolot ma przejść bardzo głębokie zmiany. Dotychczasowy radar AN/APG-81 ma zastąpić nowy radar o znacznie lepszych osiągach — AN/APG-85. Zmodernizowany ma być system DAS (Distributed Aperture System) i EOTS (Electro-Optical Targeting System), a także system walki elektronicznej.

ikona lupy />
Amerykańskie samoloty F-35A / U.S. Air Force

Wprowadzenie zmian w ramach wariantu Block 4 nie będzie możliwe bez wdrożenia aktualizacji TR-3. Obejmuje ona szereg ulepszeń oprogramowania oraz sprzętu zainstalowanego na F-35. Mowa o lepszych wyświetlaczach, czy zwiększonej pamięci i mocy komputerów. Zdolności do przechowywania danych wzrosną zaś dwudziestokrotnie. Nowy procesor rdzeniowy ma być 25-krotnie szybszy od swojego poprzednika, a system walki radioelektronicznej ma być wyposażony w 20 anten (dziś to 12).

Ma być, ponieważ choć pierwotnie zakładano, że TR-3 uda się skutecznie zaimplementować w kwietniu 2023 roku, to do dziś Lockheed Martin ma poważne problemy z modernizacją. Program ma już rok opóźnienia, a wiele wskazuje na to, że prace nie skończą się szybciej niż pod koniec tego roku.

Problemy programu F-35 opóźnią dostawy do Polski?

Opóźnienia wynikają m.in. z problemów z oprogramowaniem i trudności w integracji go z pozostałymi urządzeniami pokładowymi. Opóźnienia ograniczają produkcję samolotów. Choć Lockheed Martin produkował już 150 myśliwców F-35 rocznie, to w tym roku będzie to jedynie 75-110 samolotów. Amerykanie zmuszeni są zmniejszyć plany zakupu F-35 w 2025 roku z 48 do 42 sztuk.

ikona lupy />
Izraelski F-35I Adir / ShutterStock

Jak informuje Lockheed Martin, w zakładowych hangarach stoją wyprodukowane samoloty, które jedynie czekają na wdrożenie modernizacji TR-3. Wśród pierwszych odbiorców samolotów F-35 Block 4 TR-3 ma być Finlandia, Belgia i Polska. Jeśli problemów nie uda się rozwiązać w tym roku, to opóźnieniu ulec mogą także dostawy polskich samolotów 5. generacji.