Do końca roku szkolnego 2025/2026 tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin nauczycieli praktycznej nauki zawodu ustalał organ prowadzący szkołę w drodze uchwały. Karta Nauczyciela przewidywała jedynie maksymalny limit wynoszący 20 godzin tygodniowo.
Od 1 września 2026 r. sytuacja ulega zmianie. Nowelizacja Karty Nauczyciela wprowadza jednolite, ustawowe pensum wynoszące 18 godzin tygodniowo dla:
- nauczycieli praktycznej nauki zawodu,
- nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych.
Oznacza to, że organy prowadzące tracą kompetencję do samodzielnego określania pensum tej grupy nauczycieli. Rozwiązanie to zostało wprowadzone ustawą z 25 lipca 2025 r. nowelizującą Kartę Nauczyciela i zaczyna obowiązywać od 1 września 2026 r.
Jakie pensum należy przyjąć w arkuszu organizacyjnym na rok szkolny 2026/2027?
Ponieważ arkusz organizacyjny przygotowywany jest dla całego roku szkolnego rozpoczynającego się 1 września 2026 r., pensum nauczycieli praktycznej nauki zawodu należy zaplanować z uwzględnieniem 18-godzinnego tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć. Nie należy stosować dotychczasowych uchwał organu prowadzącego określających pensum 20-godzinne lub niższe, ponieważ od początku roku szkolnego 2026/2027 przestają one mieć zastosowanie w tym zakresie.
Pensum 18 godzin – konsekwencje dla dyrektora szkoły
Zmiana pensum wpływa na wiele elementów organizacji pracy szkoły. Przy opracowywaniu arkusza organizacyjnego dyrektor powinien przede wszystkim:
- przyjąć pensum 18 godzin dla wszystkich nauczycieli praktycznej nauki zawodu,
- ponownie przeliczyć liczbę etatów,
- zweryfikować przydział godzin ponadwymiarowych,
- sprawdzić wpływ zmian na organizację zajęć praktycznych,
- dostosować projekty przydziałów czynności do nowych regulacji.
W wielu szkołach zawodowych zmiana może oznaczać konieczność ponownego zaplanowania zatrudnienia oraz korektę liczby godzin ponadwymiarowych.
Czy konieczna jest zmiana uchwały organu prowadzącego?
Nie. Od 1 września 2026 r. obowiązkowy wymiar zajęć nauczycieli praktycznej nauki zawodu wynika bezpośrednio z przepisów ustawy. Oznacza to, że wcześniejsze uchwały organów prowadzących regulujące pensum tej grupy nauczycieli tracą znaczenie w zakresie objętym nowymi przepisami.
Nowelizacja Karty Nauczyciela a pensum nauczycieli praktycznej nauki zawodu
Zmniejszenie pensum z dotychczasowych 20 godzin (lub innego wymiaru ustalonego lokalnie) do 18 godzin oznacza, że:
- pełny etat odpowiada mniejszej liczbie godzin dydaktycznych,
- może wzrosnąć liczba etatów niezbędnych do realizacji tego samego planu nauczania,
- zmianie może ulec liczba godzin ponadwymiarowych,
- dyrektor powinien odpowiednio dostosować dokumentację kadrową.
Ważne
Sama zmiana pensum wynika bezpośrednio z ustawy i nie oznacza automatycznie konieczności zmiany stanowiska pracy nauczyciela.
Podstawa prawa
art. 42 ust. 1–3 oraz ust. 7 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 515)
art. 1 ustawy z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1160)
