Pracodawca nie może dyskryminować pracownika w zatrudnieniu ze względu na przynależność związkową, a pracownik musi być w związku z tym równo traktowany. Monitoring w zakładzie pracy nie może obejmować pomieszczeń udostępnianych zakładowej organizacji związkowej. Pracodawca powinien współdziałać ze związkami zawodowymi w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy.
Związki zawodowe reprezentują pracowników
1.w sporach zbiorowych;
2. przy podpisywaniu porozumienia o zawieszeniu stosowania w całości lub w części przepisów prawa pracy ze względu na sytuację finansową pracodawcy;
3.przy porozumieniach o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia;
4.przy ustalaniu zasad wykonywania pracy zdalnej;
5.w zakresie potrzeby ustalenia planów urlopu;
6. przy rokowaniach nad zawarciem układu zbiorowego oraz przy zawieraniu tego układu;
7. w komisji socjalnej.
Przedstawiciele pracowników do komisji BHP w zakładach pracy zatrudniających więcej niż 250 pracowników są wybierani przez zakładowe organizacje związkowe. Natomiast komisje pojednawcze powołują wspólnie pracodawca i związków zawodowych.
Jakie dokumenty powstają przy udziale związków zawodowych
Jeżeli u danego pracodawcy działa zakładowa organizacja związkowa, pracodawca uzgadnia z nią regulamin wynagradzania. Pracodawca zatrudniający co najmniej dwudziestu a mniej niż pięćdziesięciu pracowników wprowadza regulamin pracy, jeżeli związki zawodowe wystąpią z wnioskiem o jego wprowadzenie. Powinno to mieć miejsce w uzgodnieniu z organizacją związkową, jeśli nie uda się tego przeprowadzić w terminie regulamin pracy ustala pracodawca. Organizacja czasu pracy która powinna być określona w regulaminie pracy również powinna być uzgodniona ze związkami zawodowymi.. Natomiast ustalenie wykazu prac niebezpiecznych albo związanych z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym wymaga porozumienia z zakładową organizacją związkową.
Rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem
O zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony lub czas nieokreślony pracodawca zawiadamia reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. Związki zawodowe mogą zgłosić umotywowane zastrzeżenia w ciągu 5 dni. Po rozpatrzeniu ich stanowiska, a także w razie jego niezajęcia w tym terminie, pracodawca podejmuje decyzje w sprawie wypowiedzenia.
Podobne są uprawnienie związków zawodowych jeśli chodzi o rozwiązanie umowy o pracę bez z zachowania okresu wypowiedzenia z tym, że termin na zajęcie stanowiska wynosi 3 dni. Tylko gdy organizacja związkowa wyrazi zgodę można dokonać takiego wypowiedzenia w stosunku do pracowników korzystających ze swoich uprawnień związanych z byciem rodzicem (kobiet w ciąży, osobach na urlopach macierzyńskich czy ojcowskich). Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem w stosunku do tych osób może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy po uzgodnieniu terminu rozwiązania umowy z reprezentującą pracownika zakładową organizacją związkową.
Związki zawodowe posiadają też uprawnienie wynikające przepisy dotyczące zamówień publicznych. Mogą się odwoływać od treści ogłoszeń o zamówieniu i treści dokumentów zamówienia o ile są wpisane na listę organizacji uprawnionych do wnoszenia środków ochrony prawnej prowadzonej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Znajdują się na niej głównie związki zawodowe pracodawców.